Lęk przed ludźmi nastawia na człowieka sidła, lecz kto ufa Panu, ten jest bezpieczny. [Przyp. 29; 25]



POSTACIE Z JEGO ŻYCIA

Wybierz literę, z którą chcesz się zapoznać: A, B, C, Ć, D, E, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, O, P, Q, R, S, Ś, T, U, V, W, X, Y, Z, Ź, Ż - albo zobacz wszystkie.

Litera F



FAGOŃSKI TOMASZ [? – ?]


Kolega Henryka Sienkiewicza z Gimnazjum II. Pisarz wspomina go w listach z: 27 września 1865 r., grudnia 1865 r., 06 - 11 grudnia 1865 r. - do Konrada Dobrskiego.

FARNETTI STEFAN [? – ?]


Malarz. Półkrwi Polak i Włoch. Na początku listopada 1886 r. oprowadzał Henryka Sienkiewicza po bazarze w Konstantynopolu.

FEINTUCH ZOFIA [1868 – 1940]


Biografia nieustalona. Od 1887 r. żona Kazimierza Pochwalskiego. Pochodziła z rodziny kupieckiej, której własnością był sklep w Szarej Kamienicy na Rynku
w Krakowie. Od koloru tej kamienicy wzięło się późniejsze nazwisko Zofii – Szarska. Kazimierz i Zofia Pochwalscy mieli troje dzieci: Józefa Mikołaja (malarza), Marię
i Jerzego (chemika). Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Zofią z Feintuchów-Szarskich Pochwalską datują się następująco: 01 i 02) październik 1889 r. - Kraków i Wiedeń.

FEMELIDI ALEKSANDR MICHAJŁOWICZ [1871 – 1937]


Biografia nieustalona. Krytyk rosyjski. Autor książki „H. Sienkiewicz, jego epoka literacka, jego prace i myśli” (Odessa 1904 r., Petersburg 1912 r.). Ta pierwsza monografia rosyjska o Henryku Sienkiewiczu nosi datę cenzury: „Odessa, 15 marca 1903” – co wyjaśnia dlaczego pisarz już 25 października 1903 r. dziękuje Aleksandrowi Michajłowiczowi Femelidiemu za książkę, na której stronie tytułowej widnieje rok 1904. Pozycja ta ukazała się w serii „Artyści i myśliciele różnych czasów i narodów XIX wiek”. List Henryka Sienkiewicza z 25 października 1903 r. do Aleksandra Michajłowicza Femelidiego, to jedyny znany dokument potwierdzający kontakt obu osób.

FÉNÉON FÉLIX [22.06.1861 – 29.02.1944]


Biografia nieustalona. Krytyk i publicysta francuski. Twórca dwóch czasopism impresjonistycznych: „La Vogue” i „La Révue Independante”. Spopularyzował we Francji Lwa Nikołajewicza Tołstoja, Fiodora Michajłowicza Dostojewskiego i Henryka Johana Ibsena. Napisał: „Œuvres”, „Œuvres plus que complètes”, „Correspondance de Fanny & Félix Fénéon avec Maximilien Luce”, „Correspondance de Stéphane Mallarmé et Félix Fénéon”, „Le Procès des Trente”, „Les Impressionnistes en 1886”, „Nouvelles en trois lignes” i „Petit supplément aux œuvres plus que complètes”.

W 1900 r. nakładem „La Revue Blanche” ukazał się przekład „Quo vadis” Henryka Sienkiewicza w przekładzie Bronisława Kozakiewicza i Josepha de Janasza, poprawiony znakomicie przez Félixa Fénéon’a, co Henryk Sienkiewicz podkreślił w liście
z 17 grudnia 1901 r.




[Fotografia – autor: Felix Vallotton (1865 - 1925] [Fotografia ta znajduje się w domenie publicznej w tych krajach, gdzie prawo autorskie wygasa po 80 latach lub mniej od śmierci autora.]

FERRANT ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Lekarz francuski, który na początku listopada 1894 r. w Parc-Saint-Maur udzielił Henrykowi Sienkiewiczowi pomocy medycznej po wypadku
na bicyklu.

FERT LUDOVIC [? – ?]


Dziennikarz paryski, współpracownik „Le Gaulois”. W 1901 r. wysłał do Henryka Sienkiewicza list z prośbą o wyjaśnienie przyczyn powstania „Quo vadis”. W odpowiedzi otrzymał list datowany: 05 marca 1901 r.

FILLEBORN DANIEL [07.11.1841 – 03.06.1904]


Tenor, śpiewak operowy. Początkowo kształcił się u Quatriniego, następnie w г Pratiego i F. Lampertiego w Mediolanie. Debiutował w 1862 r. i stopniowo wysunął się
na czoło zespołu Opery Warszawskiej. Zasłynął szczególnie jako odtwórca partii Jontka w „Halce”. Obdarzony lirycznym tenorem sławą swą nie przekroczył granic ojczyzny. Ze sceny wycofał się w 1892 r. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim. Uczestnik kółka literacko-artystycznego w restauracji „U Andzi” Anny Czuleńskiej
w Warszawie na rogu ulic: Niecałej i Wierzbowej, gdzie również bywał Henryk Sienkiewicz.

FINKEL LUDWIK Michał Emanuel [20.03.1858 – 24.10.1930]


Syn Jakuba i Anny z Warnickich. Polski historyk, bibliograf, profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego.
Absolwent szkoły ludowej w Grzymałowie, gimnazjum w Tarnopolu, historii, filozofii i historii literatury na Uniwersytecie Lwowskim (1877 – 1881). W 1882 r. uzyskał tytuł doktora filozofii na Uniwersytecie Lwowskim. Uzupełniał studia na uniwersytetach: w Berlinie
i w Paryżu (1882 – 1884). Pracował krótko jako asystent w Archiwum Krajowym Aktów Grodzkich i Ziemskich we Lwowie. W 1885 r. został wykładowcą historii nowożytnej Polski i powszechnej oraz historii literatury polskiej w Wyższej Szkole Rolniczej w Dublanach. W 1886 r. habilitował się. W 1892 r. podjął pracę na Uniwersytecie Lwowskim jako profesor nadzwyczajny i kierownik Katery Historii Austriackiej. W 1899 r. został profesorem zwyczajnym. Pełnił funkcję dziekana Wydziału Filozoficznego (1901/1902), prorektora (1912/1913), rektora (1911/1912). W 1918 r. objął Katedrę Historii Nowożytnej, którą kierował do końca życia. W 1900 r. zainicjował działalność Powszechnych Wykładów Uniwersyteckich we Lwowie. Od 1900 r. był członkiem-korespondentem Akademii Umiejętności (późniejszej Polskiej Akademii Umiejętności), a od 1910 r. – jej członkiem czynnym. Należał także do Towarzystwa Historycznego we Lwowie (1890 – 1923), Towarzystwa Naukowego we Lwowie (1920 r.), Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (1928 r.). Był członkiem-korespondentem Muzeum w Rapperswilu r. (1900 r.), prezesem Macierzy Polskiej. W 1927 r. uzyskał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Wileńskiego. Pochowany został na Cmentarzu Łyczakowskim.
Prace naukowe: „Poselstwa Jana Dantyszka” (1879 r.), „Marcin Kromer historyk polski XVI w. Rozbiór krytyczny” (1883 r.), „Elekcja Leszczyńskiego w roku 1704” (1884 r.), „Okopy św. Trójcy” (1889 r.), „Napad Tatarów na Lwów w roku 1695” (1890 r.), „Bibliografia historii polskiej” (1891 r., 1895 r., 1906 r., 3 tomy), „Konstytucja 3 Maja” (1891 r.), „Miasto Tarnopol w roku 1672” (1892 r.), „Księstwo Warszawskie” (1893 r.), „O pieśni Legionów” (1894 r.), „Historya Uniwersytetu Lwowskiego” (1894 r.), „O tzw. metodzie regresywnej w nauczaniu historyi” (1894 r.), „Elekcja Zygmunta I. Sprawy dynastyi Jagiellońskiej i Unii Polsko-Litewskiej” (1910 r.), „Króla Jana Kazimierza dyplom erekcyjny Uniwersytetu Lwowskiego z r. 1661” (1912 r.), „O sprawie udziału lenników w elekcjach jagiellońskich” (1913 r.), „Karol Szajnocha bibliotekarzem: Zakładowi Narodowemu imienia Ossolińskich w stulecie pracy i zasług” (1928 r.)
i „Pojęcie, zakres i zadania dziejów powszechnych” (1931 r.).
07 października 1909 r. Henryk Sienkiewicz napisał list do Ludwika Finkila, w którym dziękował za przesłaną książkę Władysława Łozińskiego „Oko proroka” i chwalił piękną polszczyznę jej autora.

[Fotografia – autor: „Kwartalnik historyczny”] [Powyższe zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły. Prawo to stosuje się
w Stanach Zjednoczonych, Australii, Unii Europejskiej i w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa w 70 lat po śmierci autora.]

FINKELHAUS JAN [1857 – ok. 1913] – pseudonim FINOT J. J.


Polski podróżnik i publicysta. Z Henrykiem Sienkiewiczem spotkał się w latach 1878 - 1879 w Paryżu.
Autor: „Obrazków z życia północno-wschodniej Afryki” (1881 r.), „Z podróży po Norwegii” (1881 r.), rozprawy francuskiej „La philosophie de la longévité” (1900 r.).

FINOT ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Francuski redaktor „Revue des Revues”. W lutym 1896 r. Henryk Sienkiewicz z Nicei prowadził z Fionotem korespondencję w sprawie przekładu „Rodziny Połanieckich”.

FLAMMARION ERNEST [1846 – 1936]


Brat astronoma, Camille’a Flammariona. Założyciel jednej z najbardziej znanych francuskich firm wydawniczych. Z dzieł Henryka Sienkiewicza wydał: „Quo vadis”
w przekładzie Bronisława Kozakiewicza i J. L. de Janasza z ilustracjami Jana Styki (trzy wydania: 1900 r., 1904 r. i 1909 r.) oraz w tłumaczeniu Ilji Kamińskiego-Halpérine z drzeworytami Lemoina opartych na rysunkach Jana Styki (jedno wydanie: 1901 – 1904), „Przez stepy” w przekładzie Ilji Kamińskiego-Halpérine (1901 r.),
„Na jasnym brzegu” w tłumaczeniu Cézara de La Tour i comte Fleury (1901 r.), „Pójdźmy za nim” w przekładzie Ilji Kamińskiego-Halpérine z ilustracjami Jana Styki (dwa wydania: 1901 r. i 1926 r.), „Bartek Zwycięzca” w przekładzie Ilji Kamińskiego-Halpérine (1902 r.), „Sachem” w przekładzie Ilji Kamińskiego-Halpérine
(1902 r.) i „Szkice węglem” (1909 r.). Henryk Sienkiewicz napisał dwa listy do Ernesta Flammariona.

FLORKIEWICZ WŁADYSŁAWY MARYAN [14.09.1834 – 13.08.1902]


Syn Franciszka i Barbary Korwin Kuleszyńskiej.
Lekarz polski. Członek Warszawskiego Towarzystwa Lekarskiego. Absolwent Gimnazjum św. Anny w Krakowie. W 1861 r. na Uniwersytecie Jagiellońskim obronił dyplom doktora medycyny. W latach 1862 – 1879 w Koniecpolu zorganizował szpital. W 1863 r. w Koniecpolu, Chrząstowie i Seceniowie leczył rannych powstańców.
W 1879 r. przeniósł się do Warszawy, gdzie prowadził prywatną praktykę lekarską. Od 1884 r., z powodu gruźlicy, dużo czasu spędzał w Zakopanem, gdzie rozwinął różnorodną działalność społeczną. Przyjaźnił się z Tytusem Chałubińskim i Władysławem Matlakowskim. W 1888 r. był jednym z założycieli Muzeum Tatrzańskiego
i Towarzystwa Muzeum Tatrzańskiego , a następnie wiceprezesem (1889 – 1891) i prezesem (1891 – 1902) tegoż towarzystwa. Opublikował 9 prac naukowych. Współpracował z „Gazetą Lekarską”. Jako pierwszy lekarz polski opisał przebieg promienicy u człowieka.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Władysławem Florkiewiczem datują się następująco: 01) wrzesień 1892 r. – Zakopane.

FRADELETTO ANTONIO [1859 – 1930]


Poseł, senator, dziennikarz, krytyk teatralny i prelegent.
Autor między innymi: „Venezia antica nuova” (1921 r.) i „La vita e l’anima. La fantasia e l’arte dal ‘500 al ‘900” (1928 r.). Twórca Mostra Biennale, tzn. wystawy sztuki światowej organizowanej przez niego w Wenecji co dwa lata do 1919 r. Przygotowując tę wystawę, w 1906 r. i w 1908 r. zwrócił się do Henryka Sienkiewicza
z propozycją utworzenia sali polskiej, prezentującej współczesną sztukę polską we wszystkich jej przejawach i tendencjach. Projekt nie doszedł do skutku wobec choroby Edwarda Raczyńskiego.

FRANCIS [? – ?]


Biografia nieustalona. Ksiądz kanadyjski. Dopomagał na terenie Kanady założonemu przez Henryka Sienkiewicza i Ignacego Paderewskiego Komitetowi Generalnemu Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. 30 czerwca 1915 r. Henryk Sienkiewicz pisał do niego list.

FRENKIEL MIECZYSŁAW [15.07.1858 – 19.04.1935]


Polski aktor, recytator, monologista i pedagog. Członek Związku artystów Scen Polskich.
Absolwent Gimnazjum w Sandomierzu (1876 r.). Po półrocznej praktyce w aptece w Zawichoście zapisał się na farmację w Warszawie
i jednocześnie rozpoczął naukę w szkole dramatycznej Emiliana Derynga. W 1879 r. rolą Kryspina debiutował na popisie szkolnym.
W 1880 r. z zespołem wyjechał na prowincję. W Kaliszu został zaangażowany do teatru krakowskiego, w którym pracował do 1885 r. W tym też czasie występował w Petersburgu, Lwowie W 1890 r. został zaangażowany do Warszawskiego Teatru Rozmaitości,
w którym pracował do śmierci, wyjeżdżając także na gościnne występy między innymi do: Bydgoszczy, Lublina, Lwowa, Łodzi, Petersburga, Poznania, Pragi i Wilna. Na deskach teatru występował do 1932 r.
W swoim repertuarze miał role molierowskie, między innymi: Orgona („Chory z urojenia”) i Tartuffe’a („Świętoszek”) – i fredrowskie: Cześnika („Zemsta”), Szambelana („Pan Jowialski”) i Twardosza („Dożywocie”). Zgarał w sześciu filmach, w tym jako Boryna („Chłopi”, 1922 r.).
Wykładowca: w klasie dramatycznej Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego, w Szkole Dramatycznej – lektor dykcji i wymowy Uniwersytetu Warszawskiego (1925 – 1932). W latach 1910 – 1913 w „Tygodniku Ilustrowanym” drukowano jego nowele.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Mieczysławem Frenkielem datują się następująco: 01) marzec 1914 r. - Warszawa.

[Autor: 1) Stanisław Bizański (1846 – 1890). Źródło – Wikipedia.]
[Fotografia ta znajduje się w domenie publicznej w Stanach Zjednoczonych oraz w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa 100 lat po śmierci autora lub wcześniej.]

FRIDA EMIL [17.02.1853 – 09.09.1912] – pseudonim VRCHLICKÝ JAROSLAV


Czeski poeta, dramaturg, krytyk, eseista i tłumacz.
Absolwent gimnazjum w: Slaný, Pradze i Klatovech. Absolwent filozofii, literatury i kultury romańskiego kręgu językowego
na Uniwersytecie Karola w Pradze. Redaktor czasopisma „Lumír”. Od 1890 r. – członek Czeskiej Akademii Nauk i Sztuk. Od 1891 r. – poseł do parlamentu wiedeńskiego, od 1893 r. – profesor literatury powszechnej Uniwersytetu Karola.
Jako krytyk śledził ruch literacki na Zachodzie. Tłumaczył zwłaszcza poezję romańską. Przekładał także: Johanna Wolfganga
von Goethego, George’a Gordona Noela Byrona, Percy’ego Bysshe’a Shelleya. Z poezji polskiej przełożył wszystkie części „Dziadów” Adama Mickiewicza.
Jego spuścizna jest niezwykle bogata: 01) zbiory poezji: „Z głębin” (1875 r.), „Poezje epickie” (1876 r.), „Mity I” (1878 r.), „Mity II” (1880 r.), „Eklogi i pieśni” (1880 r.), „Sfinks” (1883 r.), „Czarodziejski ogród” (1885 r.), „ Wiejskie ballady” (1885 r.), „Muzyka w duszy” (1886 r.), „Dni i noce” (1889 r.), „Gorzkie ziarna” (1889 r.), „Okna w burzy” (1894 r.), „Moja Ojczyzna” (1903 r.), „Drzewo życia” (1909 r.) – 02) epika: „ Duch i świat” (1878 r.), „Wiejskie ballady” (1885 r.) – 03) poematy: „Twardowski” (1885 r.), „ Bar Kochba” (1897 r.) – 04) trylogie: „Hippodamie” (cz. I „Zaloty Pelopsa”, 1890 r.; cz. II „Zgoda Tantala”, 1891 r.; cz. III „Śmierć Hippodamii”, 1891 r.) – 05) dramaty: „Noc na Karlsztejnie” (1884 r.).

W zbiorze "Dni i noce" (1889 r.) zamieszczony jest dedykowany Henrykowi Sienkiewiczowi wiersz „Dvojí toucha” („Dwoiste pragnienie”):

DVOJÍ TOUCHA
[ Henryku Sienkiewiczi ]

Vlak jel spící krajinou;
na ztemnělé stál jsem hrázi,
díval se, jak dolinou
dým a kotouč jisker hází.

Proti náspu, kudy jel,
v stromoví se tměla chata,
okna, kde se plamen skvěl,
byla září celá zlatá.

A v té záři kdosi stál
hlavou nachýlený k stěně,
k vlaku, který dál se hnal,
dívaje se roztouženě.

A ve vlaku rovněž tak
ku chatě se díval kdosi;
dvojí roztoužený zrak,
v kterém dvojí duše prosí!

Druhý, jenž stál ve vlaku
skláněje ven čelo snivé,
šeptal: Rudý přízraku,
kam se řítíš v jízdě divé?

Nikde klid a nikde mír,
stále v nové rveš mne scestí,
v nových bojů nový vír…
Bože, chata, jaké štěstí!

V stromoví je ukryta,
v oknech plane zlatá záře,
kde se lampa zakmitá
nad knihami samotáře!

Kolem vůně, ticho, šer,
ptáků zpěv, smích zdroje v trávě,
zvonů „ave“ podvečer
a klid unavené hlavě.

Zapomnění s lásky snem,
věčný svatvečer tu v duši,
který ani rachotem
divý ten vlak nepřeruší.

Chato! sni zde v stromech dál,
pohled ještě slední, dlouhý!
Jistě, kdo v tvém okně stál,
zná jen štěstí, nezná touhy. —

A již okem básníka
já jsem četl v duši obou,
toho, jenž v dál uniká,
toho, jenž spjat těsnou kobou.

Za vlakem si tento vzdech’:
Ó kéž mohu dál tak hřímat,
v divý hon a rej a spěch
nekonečnost obejímat!

Valná dálko! Prostory!
Země neznámé a cizí!
Za moře dál, za hory,
až kde lidská stopa mizí!

Do temnoty, do záře!
Do azuru, věčně dále!
Pryč jen z toho žaláře,
kde svá pouta hryžu stále.

Nekonečnost, svoboda,
číše, jejichž na pokraji
vře mi všecka lahoda
a jež stále unikají!

Hřímej, vlaku, v noc i den,
kol mé chaty hřímej drakem!
Přehluš vzdech můj i můj sten,
co jen s uvězněným ptákem? —

Dávno vlak mi v dálce znik’,
dávno zhasli světlo v chatce,
kraj se zatměl v jeden mžik,
ticho, všecko spalo sladce.

Jen mé srdce v žití taj
zřelo, jak se tká a vlní,
kde jest každá touha ráj —
dokud jen se nevyplní.

[Do czasu uzyskania dobrego tłumaczenia tego wiersza w zarysie podajemy jego treść: Poeta czeski, nieopuszczający swej ojczystej Pragi obserwuje pędzący pociąg
i marzy o dalekich podróżach, a pisarz polski, będący „wiecznym tułaczem”, jadąc właśnie tym pociągiem, tęskni za życiem osiadłym.]

O spotkaniu z Jaroslav'em Vrchlický’m (Emilem Fridą) Henryk Sienkiewicz pisze 07 lipca 1890 r. w liście do Jadwigi Janczewskiej:
„(…) Pamiętasz, jak Ci kiedyś opowiadałem o nocnym spotkaniu na ulicy w Pradze z Vrhlickim, poetą czeskim. Ja szedłem
z Jelìnkiem
(Edwardem Jelìnkiem) i on nas zapoznał o wpół do pierwszej w nocy, na trzy minuty. (…)”
[Fotografia: Autor – Jan Vilímek (1860 – 1938). Źródło – Wikipedia. Powyższe zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły.
Prawo to stosuje się w Stanach Zjednoczonych, Australii, Unii Europejskiej i w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa w 70 lat po śmierci autora.]

FRYDRO [FRYDRYCHS] WŁADYSŁAW Hieronim [? – 1918]


Biografia nieustalona. Właściciel majątku w Sławinie. Na starość osiadł w Lublinie. W ostatnich latach życia pasjonował się językiem esperanto. W styczniu 1904 r.
w Lublinie, w ramach akcji na powodzian, Henryk Sienkiewicz czytał nowelę „Dwie łąki”. Dla uczczenia tej prelekcji Władysław Fredro, który na bankiecie nie mógł wygłosić toastu, przekazał na cel walki z powodzią 100 rubli. Pisarz podziękował mu listownie około 28 stycznia 1904 r.

FRYZE FELIKS [18.05.1843 – 01.09.1907]


Dziennikarz „Kuriera Warszawskiego”, „Kuriera Codziennego”, twórca „Kuriera Porannego” i „Gazety Domowej”, redaktor naczelny „Muchy”, autorytet w dziedzinie pożarnictwa. Absolwent Instytutu Politechnicznego w Puławach (1862 – 1865), urzędnik Dyrekcji Ubezpieczeń. W 1865 r. rozpoczął naukę na wydziałach fizyki
i astronomii Szkoły Głównej w Warszawie. Od 1868 r. zaczął pisywać do „Gazety Warszawskiej”, a od 1869 r. podjął pracę w „Kurierze Warszawskim”.
Wspólnie z Ignacym Chodorowiczem napisał „Przewodnik po Warszawie i jej okolicach na rok 1873 – 1874”. W 1904 r. zaczął wydawać „Gazetę Domową”. Autor „Rad dla dziennikarzy” (1902 r.). Henryk Sienkiewicz spotkał go w okresie od 18 do 22 kwietnia 1887 r. w Wiedniu.

[Ewentualne uzupełnienia i zmiany w treści nastąpią z chwilą ustalenia nowych szczegółów.]