Albowiem nikt z nas dla siebie nie żyje i nikt dla siebie nie umiera; bo jeśli żyjemy, dla Pana żyjemy; jeśli umieramy, dla Pana umieramy; przeto czy żyjemy, czy umieramy, Pańscy jesteśmy. [Rzym. 14; 7 – 8]



POSTACIE Z JEGO ŻYCIA

Wybierz literę, z którą chcesz się zapoznać: A, B, C, Ć, D, E, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, O, P, Q, R, S, Ś, T, U, V, W, X, Y, Z, Ź, Ż - albo zobacz wszystkie.

Litera K



KACZMAREK KLEMENTYNA [? – ?]


Biografia nieustalona. Pochodziła z Wielkopolski. Najstarsza siostra: Marii, Kazimierza i Jana - Kaczmarków. Według rodzinnego przekazu Klementyna wychowywała swoje młodsze rodzeństwo. W latach 1893 – 1897 była nauczycielką języka niemieckiego dzieci Henryka Sienkiewicza. Później opiekowała się Zofią Abakanowiczówną. Pisarz wspomina ją w liście z 23 września 1900 r. pisanym z Karlsbad w Niemczech do Henryka Donimirskiego.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Klementyną Kaczmarek datują się następująco: 01) czerwiec - lipiec 1895 r. - Zakopane; 02) styczeń - kwiecień
1896 r. - Nicea; 03) czerwiec 1896 r. - Schinznach les Bains; 04) maj 1897 r. - Parc-Saint-Maur.

[Za informacje o rodzeństwie Klementyny Kaczmarek dziękuję Pani Annie Weronice Brzezińskiej z Poznania.]

KACZMARSKI WŁADYSŁAW [? – ?]


Biografia nieustalona. Budowniczy domu Edwarda i Jadwigi z Szetkiewiczów Janczewskich w Krakowie przy ul. Wolskiej 16.
Henryk Sienkiewicz wspomina go w liście z 09 września 1890 r. do Jadwigi Janczewskiej:
„(…) Sprawę z Kaczmarskim załatwiłem. Jego nie znalazłem, jest w Krynicy, wraca w sobotę. Zostawiłem więc 5000 guldenów
u Pochwalskiego
(Kazimierza Pochwalskiego), a Kaczmarskiemu napisałem do Krynicy… (…)”

KACZURBA ADAM [1854 – 1909]


Biografia nieustalona. Wydawca i nakładca. W Tarnowie, we Lwowie i w Krakowie drukował „Bibliotekę Uniwersalną Arcydzieł Polskich i Obcych.
Od 19 do 20 maja 1889 r. towarzyszył Henrykowi Sienkiewiczowi w podróży pociągiem do Kissingen.

KAKOWSKI ALEKSANDER [05.02.1862 – 30.12.1938]


Syn Franciszka Kakowskiego i Pauliny z Ossowskich. Pochodził z drobnej szlachty mazowieckiej – ród Kakowskich wywodził się
z miejscowości Kaki w powiecie przasnyskim.
Polski duchowny rzymskokatolicki. Arcybiskup metropolita warszawski. Prymas Królestwa Polskiego.
Absolwent: szkoły elementarnej w Przasnyszu, gimnazjum w Pułtusku, seminarium duchownego w Warszawie, Akademii Duchownej
w Petersburgu i Uniwersytetu Gregoriańskiego w Rzymie. 30 maja 1886 r. – święcenia kapłańskie. Od 1887 r. – wykładowca teologii
i literatury polskiej w seminarium duchownym w Warszawie. 1910 r. - doktorat teologii i rektorat tej uczelni. 22 czerwca 1913 r. – sakra biskupia. 15 grudnia 1919 r. – kardynał. Od 1925 r. używał dożywotnio tytułu prymas Królestwa Polskiego. W 1930 r. powołał Katolicki Związek Instytucji i Zakładów Wychowawczych „Caritas”.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Aleksandrem Kakowskim datują się następująco: 01) luty 1914 r. - Warszawa.




[Fotografia: Autor: nieznany. Źródło – Wikipedia.]
[Ten obraz należy do domeny publicznej, ponieważ jego prawa autorskie wygasły, a jego autor jest anonimowy. Odnosi się to do Unii Europejskiej i krajów, których okres ochrony praw autorskich wynosi 70 lat po udostępnieniu dzieła, a autor nigdy nie ujawnił swojej tożsamości.]

KALLENBACH JÓZEF Henryk [24.11.1861 – 12.09.1929]


Historyk literatury, wydawca, profesor.
Absolwent: C. K. IV Gimnazjum we Lwowie (1880 r.), uczelni w: Warszawie, Paryżu i Krakowie. 1886 – 1889 – pracował w Bibliotece Akademii Umiejętności w Krakowie. Wykładowca na szwajcarskim Uniwersytecie we Fryburgu (1889 – 1900). Następnie – profesor historii literatury polskiej Uniwersytetu Warszawskiego (1915 – 1916), Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie (1919 – 1920), Uniwersytetu Lwowskiego (1904 – 1914) i Uniwersytetu Jagiellońskiego (od 1920 r.). 1928 – 1929 – rektor tej uczelni. Józef Kallenbach badał twórczość Adama Mickiewicza, Zygmunta Krasińskiego i Juliusza Słowackiego. Autor monografii: „Adam Mickiewicz” (1897 r.)
i „Zygmunt Krasiński. Życie i twórczość lat młodych” (1904 r.). Wydawca edycji „Pism” Adama Mickiewicza (1911 r.).
Członek-korespondent Towarzystwa Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu (od 1893 r.). Członek: Akademii Umiejętności
(od 1906 r.), Towarzystwa Naukowego w Poznaniu, Warszawie i Lwowie, kuratorium biblioteki w Kórniku. Prezes: Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych we Lwowie, Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza (1908 – 1918), Towarzystwa Ludoznawczego i komitetu sprowadzenia zwłok Juliusza Słowackiego do Polski. Redaktor „Ludu” (1906 r.). Dyrektor: Biblioteki Ordynacji Krasińskich
w Warszawie (1901 – 1904), Muzeum i Biblioteki Czartoryskich w Krakowie.
Józef Kallenbach zetknął się z Henrykiem Sienkiewiczem: 01) podczas pierwszej ekspedycji naukowej Akademii Umiejętności do Rzymu, gdy pisarz odwiedził członków ekspedycji w mieszkaniu Piusa Welońskiego w Rzymie przy Piazza Barberini; 02) w latach 1901 – 1904, kiedy Józef Kallenbach – na prośbę Adama Krasińskiego – objął stanowisko dyrektora Biblioteki Ordynacji Krasińskich w Warszawie.

[Fotografia: Autor – Wilhelm Feldman (1868 – 1919). Źródło – Wikipedia. Praca ta należy do domeny publicznej w kraju pochodzenia i innych krajach oraz w dziedzinach, w których prawo autorskie wygasa w 90 lat po śmierci autora.

KAMIŃSKI JAN Maurycy [1844 – 1907]


Prawnik i literat. Jego żoną była Wanda z Szlezyngerów.
Jeden z redaktorów „Opiekuna domowego” (1872 – 1874). Założyciel „Tygodnika Powszechnego”. Kierownik czasopisma humorystycznego „Kolce”
(1874 – 1880). W 1876 r. rozpoczął praktykę adwokacką. Sekretarz Towarzystwa Wyścigów Konnych. Założyciel pierwszego ogrodu zoologicznego w Warszawie. Publikował w czasopismach oraz wydał: „O sposobach uczenia czytać” (1868 r.), „0 prostytucji” (1870 r.), „Nauka czytania” (1874 r.), „O prawach autorskich” (1874 r.), „Krótki zarys pięćdziesięcioletniej działalności Towarzystwa Wyścigów Konnych w Warszawie” (1891 r.).
Kolega Henryka Sienkiewicza z czasów czteroletnich studiów w Szkole Głównej.

KAMINSKY-HALPÉRINE ILJA [09.04.1858 – 06.12.1936]


Pisarz i tłumacz rosyjski.
Od 1880 r. zamieszkał w Paryżu we Francji. 1890 r. – otrzymał obywatelstwo francuskie. Współpracownik pism naukowych, redaktor naczelny periodyku
„Franco-Russe”. Autor książek: „Le róle de l’art d’après Tolstoï” (1898 r.), Ivan Tourgeniev d’après SA correspondance” (1901 r.) i „France et Russie. Alliance économique” (1903 r.). Tłumaczył na język francuski wielu autorów rosyjskich (w tym Lwa Tołstoja) i na język rosyjski autorów francuskich: Alfonsa Daudeta, Aleksandra Dumasa-ojca, Victorien’a Sardou i Emila Zolę. Na język francuski tłumaczył również dzieła Henryka Sienkiewicza: „Bartek Zwycięzca”, „Przez stepy”, „Pójdźmy za Nim”, „Szkice węglem”, „Sąd Zeusa” i „Quo vadis”. W latach 1900 – 1901 Henryk Sienkiewicz napisał do Ilji Kaminsky’ego-Halpérine dwa listy.

KANTECKI ANTONI [1847 – 1893]


Ksiądz. W okresie od 01 lipca 1875 r. do 30 czerwca 1887 r. - redaktor „Kuriera Poznańskiego”. Na przełomie października i listopada 1884 r. zwrócił się do Henryka Sienkiewicza z prośbą o druk „Potopu”. Ukazywał się on w tej gazecie od 01 stycznia 1885 r. do 07 września 1887 r.

KAPITAN STATKU „BUNDESRATH” [? – ?]


Biografia nieustalona. Dowodził statkiem „Bundesrath”, którym w okresie od 01 do 16 lutego 1891 r. Henryk Sienkiewicz płynął do Zanzibaru.

KARŁOWICZ JAN Aleksander Ludwik [28.05.1836 r. - 14.06.1903 r.] - herbu OSTOJA



Syn Aleksandra Karłowicza i Antoniny z domu Mołochowiec. Ojciec Mieczysława. Polski językoznawca, etnograf i muzyk.
Absolwent: gimnazjum w Wilnie (1847 – 1852), uniwersytetu w Moskwie, (1853 – 1857), College de France w Paryżu i w Heidelbergu (1857 – 1859), Konserwatorium Muzycznego w Brukseli (1859 – 1860), uniwersytetu w Berlinie (1865 – 1866). W 1866 r. na uczelni berlińskiej obronił doktorat. Przez pewien czas pracował
jako kancelista Sądu Powiatowego w Wilnie (1862 r.). Był pracownikiem naukowym warszawskiego Konserwatorium Muzycznego (1871 r.). Na Litwie wspólnie
z Konstantym Skirmuntem prowadził Bank Włościański w Szemetowszczyźnie. W 1876 r. pojechał do Filadelfii. W 1882 r. sprzedał Wiszniewo hrabiemu Butenejow-Chreptowiczowi. Przeprowadził się do Heidelbergu, Drezna, Pragi, na koniec do Warszawy. Posiadał ogromny księgozbiór (4.000 pozycji). Od 1899 r. prowadził wykłady z etnografii na Kursie Pedagogicznym w Warszawie. Redaktor czasopisma etnograficznego „Wisła” (1888 – 1899). Współzałożycie i główny redaktor „Prac Filologicznych”. Od 1887 r. członek-korespondent Akademii Umiejętności, Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (1872 r.), Societe des Traditions Populaires
w Paryżu (1880 r.), Litewskiego Towarzystwa Literackiego (1881 r.), Towarzystwa Przyrodników im. Mikołaja Kopernika, American Folklore Society.
Działał również w Akademii Nauk i Sztuk Pięknych w Zagrzebiu, Towarzystwie Ludoznawczym w Pradze, Folklore Society w Londynie. Współzałożyciel Towarzystwa Ludoznawczego we Lwowie. Honorowy członek Warszawskiego Towarzystwa Śpiewaczego „Lutnia”. Współtwórca Muzeum Etnograficznego w Warszawie (1888 r.). Prezes Kasy Literackiej w Warszawie.
Jego zainteresowania naukowe obejmowały folklor literacki, etnografię muzyczną, język polski, religioznawstwo, językoznawstwo porównawcze, lituanistykę, krajoznawstwo, notacje muzyczne.
Prace folklorystyczne: „Systematyka pieśni ludu polskiego” (1889-1890), „Najnowsze badania podań i ich zbiory” (1883).
Inicjator i współredaktor „Słownika języka polskiego” , tom 1 – 8 (1900 – 1927) oraz „Słownika gwar polskich” , tom 1 – 6 (1900 – 1911), współautor „Słownika warszawskiego”.
Prace naukowe: „O Żydzie wiecznym tułaczu” (1873 r.), „O języku litewskim” (1875 r.), „Piękna meluzyna i królewna Wanda” (1876 r.), „Słoworód ludowy” (1878 r.), „Przyczynek do zbioru przysłów, piosenek, ucinków i przypowieści od nazw rodowych i miejscowych” (1879 r.), „Przysłowia
od nazwisk”
(1879 r.), „O imieniu Polaków i Polski” (1881 r.), „Die Mythen, Sagen und Legenden der Zamaiten” (1883 r.), „Chata polska” (1884 r.), „Systematyka pieśni ludu polskiego” (1885 r.), „Słownik wyrazów obcego a mniej jasnego pochodzenia” (1894 – 1905), „Lud. Rys ludoznawstwa polskiego” (1903 r.).
Henryk Sienkiewicz prowadził z nim korespondencję dotyczącą dziejów swojego rodu. Ponadto na przełomie lat 1880/1881 obaj wchodzili w skład komisji konkursu dramatycznego im. Henryka Sienkiewicza w Łodzi.

KARPIŃSKA FRYDERYKA [? – ?]


Biografia nieustalona. Żona Jana Floriana Tymowskiego. Fryderykę z Karpińskich Tymowską Henryk Sienkiewicz widział w lutym 1898 r. w Nicei.

KASZEWSKI KAZIMIERZ Jan [05.03.1825 – 20.06.1910]


Syn Jana Nepomucena i Teofili z Iwańskich Kaszewskich.
Polski krytyk literacki i teatralny, tłumacz, członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Uczeń gimnazjum gubernialnego w Warszawie (do 1840 r.), następnie – uczestnik kursów przygotowawczych dla nauczycieli szkół rządowych w Warszawie (1840 – 1843). Wieloletni urzędnik administracji szkolnej: m. in. sekretarz Instytutu Panien w Puławach (1853 – 1857), sekretarz Akademii Medyko-Chirurgicznej w Warszawie (1857 – 1862), sekretarz zarządzający Szkołą Główną Warszawską (1862 – 1869), sekretarz Rady Nadzorczej przy Towarzystwie Kredytowym Miejskim w Warszawie (1865 – 1909). Uczestnik powstania wielkopolskiego i wojny węgierskiej
(1848 r.). W latach 1861 – 1862 w Szkole Głównej Warszawskiej wykładał logikę i psychologię. Przez krótki czas (1845 r.) był nauczycielem w majątku rodu Jundziłłów
w Iwacewiczach. Współpracował z „Tygodnikiem Ilustrowanym”, „Kłosami”, „Biblioteką Warszawską”. Od 1865 r. redagował „Tygodnik Romansów i Powieści”. W 1873 r. wybrany na członka zagranicznego Akademii Umiejętności w Krakowie, ale miejsca w akademii nie otrzymał wobec sprzeciwu władz austriackich. Od 1908 r. – członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Był również członkiem honorowym Warszawskiej Kasy Literackiej. Prowadził badania porównawcze nad estetyką i filozofią
w utworach: Seneki, Lukrecjusza, Pierre Abelarda, Barucha Spinozy, Woltera, Hippolyte Taine, Augusta Comte – oraz analizę głównych podręczników historii literatury polskiej II połowy XIX w. Przygotował wydanie „Wypisów z autorów starożytnych” (1880 r.). Przetłumaczył m. in.: „Tragedie” Sofoklesa (1888 r.), „Tragedie” Ajschylosa (1895 r.), „Bukoliki” Teokryta (1901 r.), „Dni i prace” (1901 r.) i „Teogonię” (1904 r.) Hezjoda, liryki Anakreonta (1907 r.) – utwory autorów francuskich: Wiktora Hugo –
i niemieckich: Paula Heyse.
Jest autorem: komedii „On będzie moim” (1867 r.) – a także licznych prac naukowych z dziedziny literatury, hellenistyki i pedagogiki: „Nauka logiki i jej korzyści” (1861 r.), „Jan Amos Komeński” (1862 r.), „Życie i pisma Salomona Majmona” (1862 r.), „Pozytywizm, jego metoda i następstwa”
(1869 r.), „Kształcenie kobiet w Stanach Zjednoczonych Ameryki” (1870 r.), „Krytyka literacka i jej trudności” (1872 r.), „Luiz Camoens i jego dzieło” (1880 r.), „Powieści ludowe Kraszewskiego” (1880 r.), „Historia literatury greckiej” (1881 r.), „Klasycyzm w szkołach” (1886 r.), „Istota
i zadanie powieści”
(1897 r.), „Gimnazjum” (1899 r.), „Powołanie do badań oświaty polskiej” (1902 r.), „Szacunek dla dziecka” (1902 r.).
W 1880 r., wspólnie z Henrykiem Sienkiewiczem, wchodził w skład Komitetu Delegowanego Teatralnego, t. j. komisji repertuarowej teatrów warszawskich.

KAULBARS MIKOŁAJ WASILJEWICZ [1842 – ?]


Generał rosyjski, uczestnik wojny turecko-rosyjskiej 1877 r. W 1883 r. został wysłany do Sofii w celu zawarcia konwencji między Rosją a Bułgarią. Po detronizacji księcia Aleksandra został wydelegowany jako agent dyplomatyczny. 25 września 1886 r. zażądał odroczenia o dwa miesiące terminu wyborów do Sobranja i usiłował wpoić ludności bułgarskiej przekonanie o opiekuńczych poczynaniach Rosji względem Bułgarii. Jego przemówienia na zgromadzeniach wyborczych w różnych częściach kraju wywołały silne protesty i zamieszki. Nie mogąc ich opanować Kaulbars doprowadził do zerwania stosunków Rosji z Bułgarią i 20 listopada 1886 r. opuścił ten kraj z całym korpusem dyplomatycznym.
Henryk Sienkiewicz widział go 14 października 1886 r. w Warnie na dworcu kolejowym. Opisał to w następujący sposób:
„(…) W chwili przybycia dowiedzieliśmy [się] od naczelnika stacji warneńskiej, Wróblewskiego, że zaraz ukaże się Kaulbars, który odjeżdża umyślnym pociągiem do Ruszczuku. (…) Po pół godziny nadjechał i nim mu przygotowano wagon, stał na peronie. Jest to mężczyzna lat czterdziestu kilku, dość wysoki, ze szczupłą, inteligentną twarzą, orlim nosem i blond brodą. (…)”

KĄSINOWSKA ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Henryk Sienkiewicz wspomina ją w liście (182.) z 15 lipca 1897 r. do Mścisława Godlewskiego:
„(…) Od Twojej Pani i od pani Kąsinowskiej (?) dostałem depeszę (z życzeniami imieninowymi). (…)”

KELLER [Gryff-Keller] MARIA Jadwiga [ok. 1855 – 22.05.1919]


Córka Marii z Biedrzyckich i Adama Kellera, dyrektora poczty w Warszawie. Nauczycielka, organizatorka pierwszych przedszkoli warszawskich.
Pierwsza miłość Henryka Sienkiewicza. W 1874 r. zaręczona z pisarzem. Za sprawą jej rodziców narzeczeństwo to wbrew jej woli zostało zerwane. Dochowała wierności swej młodzieńczej miłości i nigdy za mąż nie wyszła. W czasie obchodów z okazji śmierci pisarza listy od niego wręczyła jego siostrzeńcowi, Ignacemu Chrzanowskiemu.
Wzór dozgonnej miłości. Dlatego też osobie tej poświęcę znacznie więcej miejsca.
Maria Keller [M. K.]: „Drugi raz go widzę, a on mój Ci jest na życie i śmierć”.
Henryk Sienkiewicz [H. S.]: „Ty jedna dla mnie na wieki!”
M. K.: „30 lipiec. Jestem najszczęśliwsza z dziewczyn na świecie, kochająca i kochana (…). Słyszałam, że jak narzeczeni podobni do siebie, to bardzo są szczęśliwi, a o nas mówią, że mamy oczy jednakie, nosy jednakie, spojrzenie jedno (…). Chciałabym się uczyć, bo jak dostaję takiego mądrego męża, to muszę odpowiadać Mu choć trocha, jeśli nie talentami, to rozumem”.
H. S.: „Ty jesteś światłem moim!”
M. K.: ”...zatrzymałam się widać za długo, bo pan Henryk szedł już po mnie, a widząc mnie schodzącą ze schodków (owych wąskich) wbiegł na nie prawie skokiem, ukląkł i całował nogi. Drgnąć nie mogłam, bo bylibyśmy oboje stracili równowagę i zlecieli – wołać się bałam, aby kto z boku nie zobaczył, szepczę tylko: - Na litość, panie, bo lokaja przyszlą po nas, a mnie się nie godzi pozwolić na… On powstał, złożył ręce i szeptem jak ja powiedział: Jedyna, święta moja! Zbiegł ze schodów nie czekając na mnie, ja po nim, gdy ochłonęłam trochę z wrażenia. Wstyd mnie było samej siebie, bo to moja wina, ale ja Go tak nad życie kocham, kocham… (…)”

Józef Sienkiewicz [ojciec H. S.]: „Nie proszę Cię o szczęście syna mego, które w Twe ręce złożyłem, bo widząc przywiązanie Twoje, Panno Marjo, nie poparte żadnym materializmem, tylko dla Jego Osoby – zupełnie spokojny jestem, że Henryk, wybrawszy Cię sercem, w swoim przywiązaniu trwać będzie na zawsze, a wiedzą i pracą dołoży starania o byt materialny, który będzie podstawą Waszego obopólnego szczęścia. Załączam tylko prośbę, abyś raczyła zachować w pamięci tego, który od czasu poznania Ciebie
w poczet dzieci swoich zaliczył…”
Henryk Sienkiewicz gubi otrzymany od Marii Kellerówny pierścionek zaręczynowy.

M. K.: „Czy rzeczywiście może to być złą wróżbą? Nie, nie sposób, a jeżeli tak – to wszystko złe niech mnie dosięgnie, a nie Jego”.
M. K.: ”O ślubie jednak głucho. Milczą wszyscy. (…) Ojczuś ciągle sprzeciwia się, pan Henryk nie oponuje, ignoruje nieraz Ojczusia, co boli mnie bardzo, a znieść muszę…”
M. K.: ”Coraz mi smutniej – czemu, nie wiem sama. On prosi, żebym go pocałowała, ginę za Nim, drżę, jak Go widzę, a nie mogę tego robić, bo bym grzech popełniła, nie szanowałby mnie…”
M. K. (po tym, jak rodzice kazali jej odesłać narzeczonemu obrączkę): „Zmartwiałam i uklękłam błagając. Ale gdy powiedzieli, że to o dobro Jego chodzi – oddała. – On musi mieć pieniądze. On zginie bez nich – mówią, zerwie sam, porzuci cię lub będziesz mu kulą u nogi. Mówić trudno – jedno łkanie wyrywa się z duszy – zabrali mi Henryka. (…) Nie wiem, co dziać się będzie ze mną, bo pała głowa moja, więc mówię, aby mi Ojca nie potępiono zbytnio. (…) Zwaryuję! Boże, ja go kocham, żyć bez Niego nie mogę – a wybrałam Rodziców, mogłam mieć Ich albo Jego – tak zażądał!”
M. K.: Boże! Gdzieżeś się podział, że smutku mego nie ratujesz?”
M. K.: Henryku! Wierzę, że kochają Cię inne, ale żadna tak, jak ja – siebie zagrzebałam dla Ciebie, bo ci trzeba majątku –
a ja go nie mam, trzeba błyszczeć w salonie, jak przyjmować będziesz, a tego nie potrafię, jestem za cicha, za prosta, Henryku! Henryku!”

M. K.: „Zobaczyłam Henryka idącego ku nam z kilkoma panami. Chwyciłam Zosię za rękę, aby nie upaść (…) uchylili kapeluszy,
a pan Henryk trzymając w ręku wielki, wspaniały kwiat mniszek-dmuchawiec, bo już przekwitły, patrząc mi w oczy zawołał: „Patrzcie, oto stałość panien XIX wieku” – i dmuchnął na mnie tak mocno, że drgnęli wszyscy jego towarzysze, bo zapylił całą moją czarną suknię – (…) Dziw, że serce nie pękło od razu!”
Było to ich ostatnie spotkanie. Rok po rozstaniu Maria Keller pisze:
M. K.: “Boże! Ty wszystko możesz – więc daj mi szczęście dla Henryka, dla moich najdroższych – daj wielkość, wolność ukochanej ojczyźnie, dla której Henryk ma być czwartą świetlaną gwiazdą! (…) Dziwne, nie mam siły czytać nic, co Jego, a ciągle wracam myślą do Niego – o Nim”.
W lutym 1876 r. Maria Jadwiga dowiaduje się, że Henryk wyjeżdża do Ameryki. W pamiętniku pisze:
M. K.: „Henryku! Jedziesz za morza, oceany – niech Cię Bóg prowadzi, ale nie żeń się tam, nie bierz zza mórz żony, zostań między nami, weź Polkę żoną (…) Wracaj mi! Wracaj – choć nie dla mnie, niestety”.
W tym samym roku notuje:
„Była Polska od morza do morza i będzie nią w przyszłości. Zdzisław, mój brat, zawsze to przepowiada i pragnie doczekać, kiedy dzwon Zygmuntowski wolność jej wydzwoni (…). Kościuszko, Pułaski siłę i umiejętność polskiego imienia poznać dali, nasi wieszcze – trzy gwiazdy – czarują słowy swymi wolne światy, cudna nasza Modrzejewska Shakespearem przemawia – teraz Ty, Henryku, wielkim się staniesz i świat zamorski zachwycony biedną niewolnicą, zakołace, zabije do Niej jak serce, bo Ziemia, która daje takie dusze, musi istnieć i zginąć nie może, nie!”

„Ale Kazia mówi, że mię kochał, że promieniał, jak mówił o mnie, a czemu się nie odezwie? On – mężczyzna – może,
mnie nie wolno. (…) Tak mi ta tęsknota myśli plącze, z nikim słowa przemówić”.

„…znowu opanowało mnie wielkie wzruszenie, obezwładniła rozpacz, że nie dam Krajowi dwunastu wojowników, których wykukała na Strzałkach kukułka. Oj tak, dzieci mieć to nadzwyczajne musi być szczęście!”
Na tym Maria Jadwiga Keller kończy swoje zapiski w pamiętniku. Pojawią się one jeszcze po 1900 r.

Helena Żylińska, uczennica Marii Keller, wspomina:
Z wielkim wzruszeniem przeczytałam w “Ty i Ja” artykuły o pięciu Mariach w życiu Sienkiewicza. Pierwszą z nich – p. Marię Keller kochałyśmy wszystkie jej uczennice… Była ukochaną przez nas matką, przełożoną, nauczycielką. Wszystko, co dobre i piękne
w naszym życiu – jej zawdzięczamy. Uczyła nas żyć mądrze i szlachetnie…”

„Jej samej było bardzo ciężko materialnie. Czyżby nie miała żadnego majątku? Utrzymanie szkółki freblowskiej dawało niewiele: było trzydzieścioro dzieci, opłata za nie wynosiła po 6 rs miesięcznie, ale kilkoro biednych było bezpłatnych. Uczennice płaciły
po 5 rs miesięcznie, ale biedne czy sieroty – też uczyły się bezpłatnie, dostawały świadectwa, posadę i błogosławieństwo. Każdej
z nas pani Maria Keller dawała też swój elementarz, z prośbą o korzystanie z niego, ale cóż! W tym czasie pojawił się piękny elementarz Falskiego. Nie było porównania i biedna Pani Maria zrozumiała to…

Ona w 1905 roku wydała Naukę pisania i czytania, z której dzieci miały się uczyć pisać na podstawie zadań ćwiczeniowych
w rodzaju – „Miła mała lili”, „Babo ma balon”, „piwo piła pani”, a czytać na podstawie takich np. akapitów jej pióra: „Woda szumi
po dolinie. Orły szybują wysoko, zdaje się, że niebo przebiją. Ptaszyny już odlatują i resztę ciepła unoszą ze sobą. Szanuj i kochaj ludzi, a będziesz szczęśliwa…”

Miała też biuro pośrednictwa pracy dla nauczycielek domowych. Jakże ona im pomagała! Ile razy nocowała je u siebie, żywiła, nim ulokowała na jakiejś posadzie. A przecież było jej tak ciężko, że kiedy ukradziono jej palto z przedpokoju – nie mogła sobie kupić drugiego. Dopiero rodzeństwo przyszło jej z pomocą, kupując piękną, fałdzistą pelerynkę z karakułów, w której musiała sobie zrobić zdjęcie, czego nie cierpiała. To jedyna jej podobizna, która się zachowała.

Dwa pokoje w swoim mieszkaniu odnajmowała pani Maria dyrektorowi Opery Warszawskiej, panu Clivio, Włochowi. Ten miał stałą lożę w operze i często ofiarowywał ją pani Marii. Wybierała wówczas 6 uczennic i zapraszała je do opery pod warunkiem,
że wszystkie musiały być przyprowadzane i zabierane z teatru przez starszych. Ja mieszkałam na Pradze. Zawoziła mnie dorożką do opery, a po skończeniu przedstawienia już była, czekała na nas, sprawdzała, czy każda ma z kim wrócić. Ten rytuał powtarzał się stale. Ile wysiłku wkładała w to, żeby nam sprawić radość. Ile ją kosztowały te dorożki.

Pamiętam dzień, kiedy rozdawała nam świadectwa. Miała do nas piękną mowę, którą kończyła słowami: „A kiedy założycie swoje gniazda rodzinne…” Rozpłakała się…”

„- Kiedy ukończyłam pensję, pani Maria wysłała mnie jako nauczycielkę do majątku swego brata Zdzisława Kellera, który miał trzy córeczki. W Dobruniu było smutno. Nikt tam jakoś nie bywał. Wieczorem siadywałyśmy z panią domu Kornelią Kellerową, gawędziłyśmy, oglądałyśmy stare albumy. W jednym z nich znalazłam zdjęcie młodej Marii Kellerówny. Była śliczna. Nawet w tej śmiesznej sukience do ziemi, nawet w tej przesadnie gładkiej fryzurze… Smukła, delikatna, miała podniesioną głowę – i co było rzadkością na starych fotografiach – uśmiechała się radośnie. Popatrzyłam na ten wizerunek osiemnastoletniej szczęśliwej dziewczyny, porównałam go z pochyloną postacią mojej przełożonej, zawsze w czarnej sukni, i zapytałam:
- Dlaczego właściwie pani Maria nigdy nie wyszła za mąż? Jej bratowa milczała chwilę, po czym powiedziała coś, co odebrało mi dech: - Milunia była narzeczoną Sienkiewicza.
- Ale dlaczego?... Co się stało?... – jąkałam. Nie dowiedziałam się jednak wiele. Pani Kornelia powiedziała mi tylko, że ojciec Marii zerwał zaręczyny twierdząc, że Sienkiewicz podczas którejś wizyty zachował się arogancko, obrażając narzeczoną i jej rodziców… A podobno była już obstalowana wyprawa w Paryżu i piękne mieszkanie w Warszawie… Maria nigdy ojcu tego kroku nie wybaczyła. Nikt podobno już potem nie widział, by kiedykolwiek rozmawiała z nim. Pozwalała się wozić po balach i rautach,
w domu honorowała tylko matkę. Sama pamiętam wiszący w sypialni pani Marii portret jej matki, pod którym zawsze paliło się światełko i stały kwiaty."

„W 1914 roku, po wybuchu wojny, a przed wyjazdem na wieś, gdzie mieliśmy oboje z mężem dostać pracę nauczycieli – poszłam pożegnać panią Marię. Byłam przerażona, płakałam. Wojna! A ona podniosła ręce do góry i powiedziała:
- Niech się wszystko przez nas przewali, moje dziecko, nawet najgorsze, ale Polska będzie niepodległa! (…)”
Ostatni raz Helena Żylińska widziała Marię Keller 3 maja 1916 r.:

„Była już bardzo słaba, siedziała w oknie, nie mogła iść na pochód, niedługo miała cieszyć się wolnością… Zapłakana, wzruszona wysyłała nas co prędzej na defiladę… Jeszcze wychylona z okna błogosławiła nas i uśmiechała się przez łzy… (…)
W maju 1919 roku pojechałam do Radzymina. W sklepie na ladzie leżała gazeta. Przeczytałam: (…) Maria Gryff-Keller (…)
po długich i ciężkich cierpieniach (…)”.
W 1910 r. Stefania Czechańska, inna uczennica Marii Keller, wybierała się na guwernerkę do bogatego podolskiego domu. Stała nad pustym kuferkiem. Widząc to,
pani Maria podarowała jej dziesięć rubli w złocie, zakazując jej jednocześnie jakichkolwiek podziękowań.

Trzecia z uczennic, Felicja Parfianowicz (z d. Wojtkiewicz), w liście do Barbary Wachowicz pisze:
„Dziękuję najserdeczniej za książkę, która przywołała mi postać ukochanej przełożonej. Więc widzę ją znowu… Ale jakże inną,
o jakże inną! Zamiast bladej, żałobnej kobiety, nigdy nie podnoszącej swego zbolałego głosu, osoby, którą czciłyśmy głęboko,
ale która nas czasem aż irytowała swoją doskonałością – ujrzałam dziewczynę, której szczęście i młodość zgruchotano tak nieludzko… Kto – kto zawinił? Pytam siebie powracając wiele razy do rozdziału, który miał opiewać „sielankę”? On? Ona? Rodzice? Epoka? Nie ma już dziś sprawiedliwej odpowiedzi na te pytania… (…)

Przeżyłam dużo i kawał świata widziałam. Do Polski wróciłam z Syberii z ojcem powstańcem 1863 roku i małą córeczką w roku 1921. Gdzie byłam – tam strzegłam fotografii p. Keller. Na granicy w Baranowiczach odebrano mi wszystkie zdjęcia. Chodziłam
do różnych fisz, błagałam, dopomógł mi w końcu jeden Żyd, który obiecał za pół kilo słoniny przynieść do wagonu fotografię
p. Keller. A słonina była wówczas bajecznie droga… (…)

Była surowa – wobec siebie i innych. Mieszkała strasznie biednie, w jakiejś ciemnej alkowie przy kuchni, bez okna. Jadała byle jak. Jej pasją były tajne wieczorowe kursy. Całe serce i dużą wiedzę wkładała w swoje lekcje języka polskiego i historii Polski. Były to jedyne momenty, kiedy jej żałośliwy głos nabierał innych tonów. (…)

Pani Keller ze szczególnym zajęciem wypytywała mnie zawsze o powstańcze dzieje ojca i nigdy nie była syta opowieści
z „partii”… Musiałam jej zaprzysiąc, że spiszę jej wszystkie. Uczyniłam to”.
W grudniu 1916 r. Maria Keller po raz ostatni napisała w swoim pamiętniku:
„Więc ja kochałam, a nie umiałam kochać – więc poświęciłam całe biedne życie moje, a nie umiałam nauczyć kochać! Boże mój! Boże, jaka ja biedna jestem! Czemu On to pisał. Wiedział, że czytać będę… czemu! (…) Nie znał mnie od czasu nieszczęsnego zerwania, odesłania drogiej mi obrączki Matki Jego, nie widział prawie, nie wyciągnął ręki do pojednania, ot po prostu
dla znośniejszego życia (…). Mimo strasznej rozłąki czytając Jego złote słowa otwierały mi się oczy i osłodą życia były (…).

Kiedy po raz trzeci przysięgał przed ołtarzem, zdawało mi się, że życie robi sobie ze mnie igraszkę, szarpie, targa, drze
na szmaty, że pioruny biją, a znaleźć mnie nie mogą, żem nicością, czy się w nią obracam, żem bólem bóli – i nawet śmierć mnie się boi.”
Maria Keller umarła wiosną 1919 r. „Kurier Warszawski” zamieścił taki nekrolog:
:„ – Maria Gryff-Keller b. przełożona zakładu freblowskiego, przewodnicząca Kasy pożyczkowej nauczycielek W.T.D., opatrzona św. Sakramentami, po długich i ciężkich cierpieniach, zmarła dn. 22 maja 1919, w wieku lat 64. Pogrążeni w głębokim smutku: siostra, brat, bratowa, szwagier, siostrzeńcy i siostrzenice zapraszają krewnych, przyjaciół, uczennice, uczniów i znajomych
na nabożeństwo żałobne, odbyć się mające w dolnym Kościele św. Aleksandra w poniedziałek dnia 26 maja, o godz. 8 i pół z rana, oraz na wyprowadzenie zwłok, zaraz po skończeniu nabożeństwa, na cmentarz powązkowski.”
Wszystkich, których zaciekawiły powyższe zapisy, odsyłam do książki Barbary Wachowicz „Marie jego życia”. Przepiękna polszczyzna, obiektywizm i pasja autorki uczyniły przemijające nieprzemijającym.

KENIG JÓZEF [Koenig, König] [16.02.1821 – 13.03.1900]


Syn Teofila i Józefy z Romanowskich.
Dziennikarz, publicysta, krytyk teatralny i sztuk pięknych.
Absolwent Liceum św. Anny (1831 – 1834), student Uniwersytetu Jagiellońskiego, którego nie ukończył z powodów finansowych. Wyjechał do Chrapkowa. Po roku wstąpił do gimnazjum w Kielcach. Następnie przeniósł się do Warszawy, gdzie został aplikantem
w sądzie pokoju. Wszedł do grona „Cyganerii Warszawskiej”. W 1841 r. w „Nadwiślaninie” zamieścił pierwsze prace literackie,
a w „Gazecie Warszawskiej” – pierwszy artykuł. Od 1843 r. został stałym współpracownikiem tej gazety. W 1851 r. został jej współredaktorem, a w 1859 r. – redaktorem naczelnym i pozostał nim aż do 1889 r., kiedy przeszedł do „Słowa”. Równocześnie pisywał artykuły do innych gazet: „Tygodnik Ilustrowany”, „Kurier Warszawski”, „Niwa”.
W lutym 1861 r. został członkiem Delegacji Miejskiej Warszawy, a po powstaniu styczniowym – członkiem komisji budżetowej miasta. Zasiadał w kilku komisjach do spraw reformy teatrów miejskich. W 1868 r. ożenił się z Salomeą Palińską, aktorką dramatyczną Warszawskich Teatrów Rządowych. Miał z nią troje dzieci: Józefę Salomeę, Stanisława Jana i Marię Julię. Pod koniec życia piastował urząd prezesa Komitetu Właścicieli Listów Zastawnych Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego.
W 1896 r. w Warszawie wydał broszurę „Sprawa chińsko-japońska i dwa odczyty”.

Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Józefem Kenigiem datują się następująco: 01) 19 listopada 1888 r. - Warszawa; 02) około 26 marca 1897 r. - Warszawa.


[Józef Kenig] [Fotografia - autor: Karol Beyer (1818 – 1877). Źródło – Wikipedia.] [Ten plik jest własnością publiczną w Stanach Zjednoczonych oraz w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa 100 lat po śmierci autora lub wcześniej.]

KENNEDY [? – ?]


Biografia nieustalona. Kapitan statku „Germanic” („Germanicus”), którym od 23 do 29 lutego 1876 r. Henryk Sienkiewicz odbywał podróż morską z Liverpool’u
do Nowego Jorku.

KIERZGAIŁŁO-ZAWISZA MARIA [? – ?]


Biografia nieustalona. Córka Jana Kazimierza Zawiszy z Młochowa i Marii z Kwileckich. Od 1879 r. żona Michała Radziwiłła (1853 – 1903), właściciela Nieborowa.
W lutym 1889 r. towarzyszyła Henrykowi Sienkiewiczowi w podróży pociągiem do Warszawy.

KIESZKOWSKI CZESŁAW [? – ?]


Syn Henryka (1821 – 1905). Naczelnik Wydziału Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie i w Wiedniu.
Henryk Sienkiewicz spotkał go w okresie od 18 do 20 kwietnia 1887 r. w Wiedniu.

KINSKY BERTA von Chinic und Tettau [09.06.1843 – 21.06.1914]


Austriacka pisarka i dziennikarka. Pierwsza kobieta-laureatka Pokojowej Nagrody Nobla (1905 r.). Córka marszałka zagłębia i guwernantki. Jedna z wiodących postaci ruchu pacyfistycznego. Autorka powieści „Die Waffen nieder” („Precz z orężem”) (1889 r.).
W 1873 r. zaręczyła się z baronem Arthurem Gundaccarem von Suttner. W 1876 r. przez tydzień była sekretarką Alfreda Nobla. Po powrocie do Wiednia potajemnie poślubiła Arthura Suttnera. Zwróciła się do wielu wybitnych osobistości ówczesnej Europy (również do Henryka Sienkiewicza) o podpisanie odezwy w sprawie zaprzestania wojny z Burami. Pisarz odezwy nie podpisał, chcąc w ten sposób zwrócić uwagę opinii światowej na występujące znacznie bliżej bezprawie pod zaborem pruskim i zdemaskować pruską politykę germanizacyjną.

KIRCHMAYER SALOMEA Aniela [13.04.1863 – ?]


Biografia nieustalona. Od 1882 r. – żona Tadeusza Ajdukiewicza.
Henryk Sienkiewicz widział ją w lipcu 1890 r. w Kaltenleutgeben.

KLACZKO JULIAN [właściwie: LEJB JEHUDA] [06.11.1825 – 26.11.1906]


Syn Hersza Lejba i Taby Lei Gruendberg.
Polski eseista, historyk sztuki, krytyk literacki i publicysta, doktor honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego, kawaler Legii Honorowej.
Absolwent gimnazjum w Wilnie, filozofii na uniwersytecie w Królewcu (1842 – 1847). W 1847 r. uzyskał doktorat. Z Królewca przeniósł się do Heidelbergu. W 1848 r. przedostał się do Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Po upadku powstania wielkopolskiego udał się na emigrację do Paryża. Zmieniwszy wyznanie, zmienił też nazwisko na Julian Klaczko (1856 r.). W Paryżu współtworzył „Wiadomości Polskie” (1856 – 1862) oraz pisał do pism francuskich. Był również prywatnym nauczycielem synów Zygmunta Krasińskiego. Współpracował z Hotelem Lambert. Od 1856 r. - członek Komitetu Wydawniczego Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu. W 1870 r. został mianowany austriackim radcą dworu przy Ministerstwie Spraw Zagranicznych. W latach 1870 – 1871 poseł na sejm galicyjski. Członek honorowy Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (1861 r.), członek Akademii Umiejętności w Krakowie (1872 r.), korespondent Akademii Francuskiej (1888 r.).
Jako krytyk literacki zajmował się historią sztuki włoskiej i polską literaturą romantyczną. Ogłosił między innymi: „De rebus Franco-Gallicis saeculi XV” (1847 r., praca doktorska), „Sztuka polska” (1858 r.),„Korespondencya Mickiewicza” (1861 r.),„Poeta bezimienny” (1862 r.),„Półwysep Krymski w poezji”
(1863 r.),„Anneksya w dawnej Polsce” (1869 r.),„ Wieczory florenckie” (1880 r.),„Św. Franciszek z Asyżu a gotycyzm włoski” (1892 – 1893),„Rzym
i Odrodzenie. Juliusz II”
(1898 r.) i„Pisma polskie” (1902 r.).
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Julianem Klaczko datują się następująco: 01) listopad 1893 r.; 02) sierpień 1895 r. – Teplitz; 03) lipiec - sierpień 1896 r. - Teplitz.

KLASEN ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Henryk Sienkiewicz spotkał ją 27 lutego 1889 r. w Warszawie na balu w ratuszu.

KLECZEŃSKA LUCYNA [1858 – 1941]


Publicystka, działaczka społeczna, autorka prac i studiów literackich. Żona Józefa Kotarbińskiego. Autorka pamiętnika „Wokoło teatru. Moje wspomnienia” (1930 r.). Redagowała czasopismo „Nasz dom” i jednorazowo wydawnictwo „Nasz dom. Poradnik praktyczny gospodarczo-społeczny dla kobiety polskiej (1912 r.). Do tego wydawnictwa Henryk Sienkiewicz nadesłał artykuł „Dom polski i jego znaczenie”.

KŁOBUKOWSKI ALEKSANDER [1820 – 1903] – herbu OKSZA


Syn Józefa i Anny z Kwileckich. Ziemianin, działacz i pisarz gospodarczy, dyplomata, organizator Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego, powstaniec 1863 r. W latach 1897 - 1898 Henryk Sienkiewicz współpracował z Aleksandrem Kłobukowskim w Komitecie Budowy Pomnika Adama Mickiewicza w Warszawie.

KŁODZIANOWSKA ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Żona lekarza, K. Kłodzianowskiego. Henryk Sienkiewicz spotkał ją 21 stycznia 1891 r. w Aleksandrii w Egipcie.

KŁODZIANOWSKI K. [? – ?]


Biografia nieustalona. Lekarz, osiadły w Egipcie. Autor artykułów medycznych, w tym m. in.: „Cholera tulońska” (1884 r.), „Cholera w Egipcie r. 1883” (1884 r.)
i „O cholerze w Egipcie” (1884 r.). Henryk Sienkiewicz spotykał go między 01 a 14 stycznia 1891 r. w Kairze oraz 21 stycznia 1891 r. w Aleksandrii.

KOBURG STEFANIA Klotylda Luiza Hermiona Maria Charlotta [21.05.1864 – 23.08.1945] - ARCYKSIĘŻNA


Córka Leopolda II, króla Belgów i jego żony Marii Henrietty, księżniczki austriackiej.
Księżniczka belgijska z rodu Sachsen-Coburg Gotha, księżniczka saska, arcyksiężna austriacka.
10 maja 1881 r. w Wiedniu wyszła za mąż za arcyksięcia Rudolfa Habsburga, następcę tronu Austrii.
Stefania i Rudolf doczekali się tylko jednej córki Elżbiety Marii.
6 lat później Rudolf popełnił samobójstwo. W 1900 r.
Stefania poślubiła hrabiego węgierskiego Eleméra Lónyai. W 1917 r. cesarz Karol podniósł jej męża do rangi księcia.
Stefania jest autorką pamiętników „Ich Sollte Kaiserin Werben”.

Henryk Sienkiewicz spotykał ją w kwietniu 1887 r. w Abbacji podczas pobytu na kurcji gardła.






[Fotografia: Autor: 1) Carolus. Źródło – Wikipedia. Prawa autorskie do zdjęcia – własność publiczna.]

KOCHANOWSKI-KORWIN JAN KAROL [30.01.1869 – 06.10.1949]


Syn Jana i Eufemii z Poraj-Koźmińskich.
Historyk polski, profesor i rektor Uniwersytetu Warszawskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności, prezes Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (1918 – 1925), Towarzystwa Miłośników Historii w Warszawie, Polskiego Towarzystwa Historycznego (członek honorowy), Kasy im. Józefa Mianowskiego, współpracownik Międzynarodowego Instytutu Socjologii w Paryżu, poseł na Sejm RP (1928 – 1930).
Absolwent szkoły powszechnej w Kielcach i gimnazjum w Piotrkowie Trybunalskim, historii, historii prawa, historii literatury oraz archeologii na Uniwersytecie Jagiellońskim (1888 – 1892), historii i historii literatury na Uniwersytecie Wrocławskim (1892 – 1894), Deutsches Historisches Institut w Rzymie (1894 r.).
W latach 1908 – 1912 wykładał historię średniowieczną Polski w Towarzystwie Kursów Naukowych w Warszawie. Od 1919 r. – profesor zwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego, kierownik Katedry Historii Polski Wieków Średnich i Nauk Pomocniczych Historii, rektor (1920/1921) prorektor (1921/1922). Wykładał do 1934 r., później był profesorem honorowym. W latach 1922 – 1934 prowadził również zajęcia w Archiwum Akt Dawnych w Warszawie. Redaktor działu historycznego „Wielkiej Encyklopedii Powszechnej Ilustrowanej”.
Jego zainteresowania naukowego obejmowały historię średniowieczną Polski, historię prawa polskiego, heraldykę, paleografię, metodologię historii, socjologię narodu. Przygotował do wydania tom I „Codex Diplomaticus et Commemorationum Masoviae Generalia” (1919 r.). Od połowy lat 30. zajął się socjologią.
Współpracował z pismami: „Przegląd Akademicki”, „Poradnik dla Samouków”, „Przegląd Historyczny”, „Książka”.
Doktor honoris causa Uniwersytetu w Padwie (1922 r.). Odznaczony: Krzyżem Oficerskim i Krzyżem Wielkim Orderu Polonia Restituta, hiszpańskim Orderem Za Zasługi Cywilne I klasy, Krzyżem Komandorskim Legii Honorowej.
Wybrany dorobek naukowy: „Kilka słów w sprawie teorji historyczno-heraldycznej Dr Franciszka Piekosińskiego” (1890 r.), „O stosunkach włościańskich w Małopolsce XV wieku” (1894 r.), „Kazimierz Wielki, zarys żywota i panowania” (1899 – 1900), „Witold, Wielki Książę Litewski”
(1900 r.), „O heraldyce czyli o znajomości herbownictwa” (1902 r.), „Echa prawieku i błyskawice praw dziejowych na tle teraźniejszości” (1910 r.), „Nad Renem i nad Wisłą. Antyteza dziejowa” (1912 r.), „Postęp ludzkości jako wyraz praw psychicznych rozwoju” (1917 r.), „Polska w świetle psychiki własnej i obcej” (1920 r.), „Wśród zagadnień naszej doby” (1934 r.), „U kolebki polskich Korwinów” (1937 r.), „Księgi sądowe Brzesko-Kujawskie”, „Dzieje Akademii zamojskiej”, „Szkice historyczne”.
W 1913 r. Henryk Sienkiewicz polecał go Ignacemu Chrzanowskiemu jako kandydata do objęcia katedry historii Polski Uniwersytetu Jagiellońskiego. Stanowisko to objął jednak Stanisław Krzyżanowski.

KOCYAN ANTONI [08.08.1836 – 22.12.1916]


Urzędnik hutniczy, leśnik, ornitolog, teriolog badacz, fauny tatrzańskiej, preparator okazów zoologicznych.
Od 1856 r. lub 1857 r. – urzędnik hutniczy w Kuźnicach u Homolacsów. W 1863 r. uczestniczył w Powstaniu Styczniowym. W latach 1864 – 1870: leśny praktykant
w lasach Homolacsów, adiunkt w Zakopanem i leśniczy w Dolinie Kościeliskiej. W 1870 r. przeniósł się na teren ówczesnych Węgier, gdzie był: podleśniczym w Orawicach (1870 – 1885) i Zubercu (1885 – 1910). W 1861 r. zoolog Ernst Schauer nauczył go preparowania zwierząt i rozbudził w nim zamiłowanie do ornitologii. Antoni Kocyan zajmował się badaniami zoologicznymi oraz preparowaniem i gromadzeniem zwierzyny Tatr i Podtatrza. W 1867 r. został członkiem-współpracownikiem Komisji Fizjograficznej Towarzystwa Naukowego Krakowskiego i członkiem-korespondentem wiedeńskiego Geologische Reichsanstalt, a w 1885 r. członkiem-korespondentem Ornitologischer Verein w Wiedniu. Zajmował się ssakami, głównie jednak ptakamiTatr i Podtatrza.
Ogłosił szereg prac zoologicznych: „Zapiski o ssakach tatrzańskich” (1867 r.), „A Magas-Tátra északi oldalán élő emlősök. Die Säugethiere
der Nord-Tátra”
(1887 r.), „Ornithologische Beobachtungen in Orawitz” (1880 r.), „Die Vögel der Nord-Tatra” (1883 r.), „Ptaki spostrzegane
po stronie północnej Tatr
(1884 r.), „Ornithologische Beobachtungen Oravice-Zuberec” (1883 – 1890).
Był doskonałym preparatorem. Przygotowane przez niego okazy fauny tatrzańskiej stały się podstawą zbiorów Muzeum Orawskiego w Orawskim Zamku, Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem i Muzeum Karpackiego w Popradzie.
Leśniczówka w Orawicach, a potem w Zubercu stanowiła przez wiele lat ważny ośrodek badań fauny tatrzańskiej. 28 i 29 stycznia 1889 r. w Zubercu odwiedził go Henryk Sienkiewicz. Od 1910 r. Antoni Kocyan mieszkał w Mokradzi k/Dolnego Kubina.

KOCZOROWSKA IZABELA – patrz ZABŁOCKA IZABELA


KOCZOROWSKI JÓZEF [? – ?]


Biografia nieustalona.
Henryk Sienkiewicz spotkał go 28 lutego 1889 r. na raucie w swoim mieszkaniu w Warszawie.

KOESTER ANNA [1856 – 11.10.1912]


Biografia nieustalona. Amerykanka. Żona Erazma Józefa Jerzmanowskiego.
09 czerwca 1916 r. Akademia Umiejętności w Krakowie przyznała Henrykowi Sienkiewiczowi nagrodę „śp. Erazma i Anny małżonków Jerzmanowskich”.








[Fotografia: Autor nieznany. Źródło – Wikipedia.] [Powyższe zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły. Prawo to stosuje się w Stanach Zjednoczonych, Australii, Unii Europejskiej i w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa w 70 lat po śmierci autora.]

KOŁACZKOWSKA MARIA [? – ?]


Biografia nieustalona. Córka generała Klemensa Kołaczkowskiego. Żona Alfreda Milieskiego (1834 lub 1835 – 1908).
Henryk Sienkiewicz spotykał ją w czerwcu i na początku lipca 1888 r. w Kaltenleutgeben.

KOMAR GABRIELA – patrz STARZEŃSKA GABRIELA


KOMAR ZOFIA [? – ?]


Biografia nieustalona. Córka Józefa i Gabrieli ze Starzeńskich Komarów.
Henryk Sienkiewicz spotkał ją 03 marca 1889 r. na pikniku w Pałacu Mniszchów w Warszawie przy ul. Senatorskiej 40.

KOMIEROWSKA JULIA - patrz DEMBOWSKA JULIA


KOMIEROWSKA MARIA - patrz HIRSZMAN MARIA


KOMIEROWSKA MARIA – patrz KURNATOWSKA MARIA


KOMIEROWSKA PAULINA [? – ?]


Córka Aleksandra i Julii Dembowskiej herbu Jelita. Siostra Konstantego Komierowskiego. Henryk Sienkiewicz spotkał ją wraz z bratem i matką 01 lub 02 sierpnia 1886 r.
w Kaltenleutgeben.

KOMIEROWSKI JAN Wacław [1850 – 1897] - pseudonim WACŁAW POMIAN


Syn Antoniego i Kazimiery z Łuszczewskich. Siostrzeniec Jadwigi Łuszczewskiej - "Deotymy". Świadek chrztu Henryka Józefa Kazimierza Sienkiewicza, syna pisarza. Poeta i tłumacz. Zamieszczał swoje wiersze m. in. w: „Kurierze Warszawskim”, „Przeglądzie Tygodniowym”, „Tygodniku Ilustrowanym” i „Bluszczu”. Napisał m. in. tomik poezji „Sonata wiosenna” (1897 r.). Tłumacz: Johanna Wolfganga von Goethego, Heinricha Heinego, Victora Marie Hugo i Jeana Paula. Szwagier Henryka Sienkiewicza. W 1878 r. ożenił się z Anielą Sienkiewiczówną. Mieli trzech synów: Jana, Ludomira i Wacława. Aniela umiera w 1883 r., a w 1889 r. Jan żeni się
z Anną Burkotówną.
Udokumentowane spotkania Jana Komierowskiego z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 01) 07 maja 1846 r. - Okrzeja - chrzest; 02) 24 listopada
1889 r. - Warszawa; 03) 05 kwietnia 1890 r. - Warszawa; 04) przełom lat 1894/1895 - Warszawa.

KOMIEROWSKI FRANCISZEK [? – ?]


Biografia nieustalona. Przebywał w Teplitz z tym samym okresie, co Henryk Sienkiewicz, t. j. od sierpnia do października 1894 r.

KOMIEROWSKI KONSTANTY [? – ?] - pseudonim KOT


Syn Józefa Komierowskiego (1813 – 1861) i Zofii z Sobieskich. Stryjeczny brat Jana Komierowskiego, szwagra Henryka Sienkiewicza. Mąż Marii z Hirszmanów.
Od 1899 r., wspólnie z Mścisławem Godlewskim, czuwał na pracami redakcji „Słowa”, choć nie należał do zespołu.
Przyjaciel pisarza. Udokumentowania spotkania Konstantego Komierowskiego z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 01) sierpień 1886 r. - Kaltenleutgeben; 02) styczeń - luty 1890 r.

KOMIEROWSKI KONSTANTY [? – ?]


Syn Aleksandra i Julii Dembowskiej herbu Jelita. Brat Pauliny Komierowskiej. Mąż Heleny Gniewoszówny. Henryk Sienkiewicz spotkał go wraz siostrą i matką
01 lub 02 sierpnia 1886 r. w Kaltenleutgeben i tak ich zapamiętał:
„(…) Jest tu…, …, drugi jakiś Komierowski Konstanty, człek wiece podobno możny, który na Cejlonie długo mieszkał i XIII elefantów (słoni – z greckiego elefas, elefantos). Z nim jest jakaś panna Komierowska z matką trochę głuchoniemą, z Krakowa (…)”.

KOMIEROWSKI ROMAN [15.08.1846 – 24.05.1924] – herbu POMIAN


Syn Tomasza i Agaty z Sikorskich Komierowskich. Właściciel majątków: Komierowo i Nieżychowo. Jego żoną była Maria z Kurnatowskich. Z małżeństwa tego urodziły się dzieci: Maria, Tomasz, Franciszka i Eleonora. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Romanem Komierowskim datują się następująco: 01) wrzesień 1899 r. – Komierowo i Nieżychowo.

KONOPNICKA MARIA Stanisława [z domu Wasiłowska] [23.05.1842 – 08.10.1910] – pseudonim: JAK SAWA, MARKO, JAN WARĘŻ


Córka Józefa Wasiłowskiego i Scholastyki z Turskich. Poetka i nowelistka okresu realizmu, krytyk literacki, publicystka, tłumaczka i działaczka na rzecz praw kobiet.
W latach 1855 – 1856 uczyła się na pensji u sióstr sakramentek w Warszawie, gdzie zetknęła się z Elizą Pawłowską, późniejszą Orzeszkową. Przyjaźń ich przetrwała całe życie Marii. W latach 1884 – 1886 redagowała pismo dla kobiet „Świt”. Na 25-lecie pracy pisarskiej (1903 r.) Konopnicka otrzymała w darze narodowym dworek w Żarnowcu na Pogórzu Karpackim.
Jako poetka debiutowała w 1870 r. Pierwszym jej utworem był wiersz „Zimowy poranek”. W 1898 r. cykl lirycznych wierszy „W górach” zamieścił „Tygodnik Ilustrowany”. Konopnicka została zachęcona dobrym przyjęciem wierszy przez rodaków i pisarzy m.in. Henryka Sienkiewicza. W latach: 1881, 1883
i 1886 – ukazały się trzy kolejne serie jej poezji. W 1893 r. opublikowana została nowela „Dym”. Maria Konopnicka zajmowała się także krytyką literacką. W 1908 r. w czasopiśmie „Przodownicy” Konopnicka opublikowała „Rotę” – jedną z najważniejszych polskich pieśni patriotycznych. Maria Konopnicka zmarła na we Lwowie. Została pochowana na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. Napisała: 1) zbiory nowel: „Cztery nowele” (1888 r.), „Moi znajomi” (1890), „Dym”, „Na drodze”, „Nowele”, „Ludzie
i rzeczy”
, „Na Normandzkim Brzegu”, „Mendel Gdański”, „Miłosierdzie gminy”, „Nasza szkapa”; 2) dla dzieci: „Śpiewnik dla dzieci”, „O Janku Wędrowniczku”, „O krasnoludkach
i sierotce Marysi”
, „Na jagody” (1903 r.), „Nasza szkapa”; 3) zbiory wierszy: „Śpiewnik historyczny” (1904 r.); 4) wiersze: „Zimowy poranek” (1870 r.), „Kaliszowi” (1888 r. i 1907 r.), „Memu miastu” (1897 r.), „Rota” (1908 r.), „Stefek Burczymucha”, „Wolny najmita”, „W poranek”, „Tęsknota”, „Noc”, „Kubek”; 5) poematy: „Pan Balcer w Brazylii” (1910 r.).
Tłumaczyła sama lub wspólnie z innymi: poezje Heinricha Heinego, Edmondo De Amicis „Serce”, Edmond Rostand „Cyrano de Bergerac”.
Henryk Sienkiewicz przyznawał jej Stypendium Akademii Umiejętności im. Marii Sienkiewicz w latach: 1894 – 1896.

[01. Lwów - Cmentarz Łyczakowski - grobowiec Marii Konopnickiej] [Zdjęcie: Krzysztof Grabiński - 30.04.2012 r.]
[Wycieczkę zorganizowało Biuro Podróży „Eskapada” w Kłobucku. Pilot wycieczki: Pani Barbara Zychowska-Mel.
Przewodnik po Lwowie: Pani Tatiana Sokorkina].

KOPIA HENRYK [1866 – 1933]


Nauczyciel literatury polskiej w gimnazjach we Lwowie, Sanoku i Sokalu. Twórca Państwowej Biblioteki Pedagogicznej we Lwowie. Redaktor „Kalendarza Studenckiego” (1894 – 1906), „Kalendarza Nauczycielskiego” (1904 – 1906) i „Słownika łacińsko-polskiego”. W „Pamiętniku Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza” zamieszczał swoje prace o Adamie Mickiewiczu. Zwrócił się do Henryka Sienkiewicza z prośbą o zgodę na przedruk noweli „Bądź błogosławiona” w serii „Wybór nowel” najznakomitszych pisarzy polskich. Zgodę uzyskał, a książka ukazała się w 1905 r. we Lwowie.

KORNIŁOWICZ EDWARD [13.11.1847 – 15.11.1909]


Polski lekarz psychiatra. Członek Towarzystwa Lekarskiego w Warszawie, Towarzystwa Higienicznego i współzałożyciel Towarzystwa Opieki nad Nerwowo i Umysłowo Chorymi. Twórca szpitala psychiatrycznego w Drewnicy. Absolwent V Gimnazjum w Warszawie (1868 r.), medycyny w Szkole Głównej Warszawskiej (w 1869 r. przekształconej w Cesarski Uniwersytet Warszawski). Od 1874 r. – asystent w Klinice Chorób Nerwowych i Umysłowych Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1878 r. – lekarz w Szpitalu Ujazdowskim w Warszawie. Mąż Wiktorii z Pollów, z którą miał czterech synów: Rafała Mariana (1876 – 1916), Tadeusza (1881 – 1940), Kazimierza (1892 – 1939)
i Władysława Emila (1884 – 1946). W 1923 r. syn Tadeusz poślubił córkę Henryka Sienkiewicza, Jadwigę. Autor wielu prac z zakresu swojej specjalności, w tym między innymi.: „Kilka przypadków obłędu pijackiego”, „O barwieniu ciał ziarnistych w mózgu
i rdzeniu kręgowym”
, „O szkodliwości alkoholu”, „Przedstawienie 20 tablic szematycznych mechanizmu woli”, „Przyczynek do wpływu leczniczego ostrych cierpień gorączkowych na choroby umysłowe (psychozy).”, „Przypadek paralysis agitans”, „Psychoza powstała pod wpływem zatrucia jadem tyfusu brzusznego.”
i „Ś. p. prof. dr Romuald Pląskowski. (Wspomnienie pośmiertne)”.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Edwardem Korniłowiczem datują się następująco: 01) 05 lipca 1895 r. – Zakopane.

[Fotografia: Autor nieznany. Źródło – Wikipedia.] [Powyższe zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły. Prawo to stosuje się w Stanach Zjednoczonych, Australii, Unii Europejskiej i w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa w 70 lat po śmierci autora.]

KORSAK JÓZEFA [? – ?]


Biografia nieustalona. Żona Michała Chrapowickiego.
Henryk Sienkiewicz spotkał ją 03 marca 1889 r. na pikniku w Pałacu Mniszchów w Warszawie przy ul. Senatorskiej 40.

KORWIN-SZLUBOWSKA MARIA [1853 – 17.06.1918] – HRABINA * herbu ŚLEPOWRON


Biografia nieustalona. Od 1878 r. – żona Gustawa Łubieńskiego.
Udokumentowane spotkania obu osób datują się następująco: 1) 28 lutego 1889 r. – na raucie w swoim mieszkaniu w Warszawie; 2) 03 marca 1889 r. – na pikniku
w Pałacu Mniszchów w Warszawie przy ul. Senatorskiej 40; 3) 27 lipca 1890 r. – Kaltenleutgeben – u Gustawa i Marii ze Szlubowskich Łubieńskich na obiedzie.

KORYTKO FRANCISZEK Ksawery [1853 – ?]


Właściciel majątku Suchodół w pow. husiatyńskim. Ożeniony w 1883 r. z Marią z Rostworowskich.
W październiku 1887 r. współtowarzysz posiłków w czasie kuracji Henryka Sienkiewicza w Kaltenleutgeben.

KORYTKO MARIA - patrz ROSTWOROWSKA MARIA


KORYTOWSKI WITOLD [08.08.1850 – 10.07.1923]


Wielkopolanin. Pracownik Prokuratorii Skarbu, urzędnik Ministerstwa Finansów za kadencji Juliana Dunajewskiego. Później – minister skarbu i namiestnik Galicji. W 1887 r. został naczelnikiem Biura Prezydialnego Ministerstwa Skarbu. W 1890 r. otrzymał stopień radcy prezydialnego. Udokumentowane spotkania obu osób datują się następująco: 1) 31 marca 1887 r. - w Kawiarni Puchera w Wiedniu przy ul. Kohlmark 9; 2) 15 kwietnia 1889 r. - w Hotelu Erzherzog Karl w Wiedniu
przy ul. Kärtnerstrasse 31.

KOSIŃSKI JULIAN [16.11.1833 – 24.03.1914]


Lekarz. Profesor chirurgii w Szkole Głównej w Warszawie. Od 1869 r. do 1898 r. – profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Pionier w dziedzinie antyseptyki oraz aseptyki w Polsce. Jako pierwszy w Polsce: wyciął pęcherzyk żółciowy, wykonał resekcję jelit oraz wyciął śledzionę. W 1877 r. roku przeprowadził pionierską w Polsce
(10. na świecie) operację wycięcia krtani, a w 1884 r. – pionierską operację wycięcia nerki. Za swoje zasługi otrzymał tytuł zasłużonego profesora Uniwersytetu Warszawskiego. Jego żoną była Maria Teresa Salomea Hauke (1849 – 1892), córka gen. Aleksandra Hauke.
22 maja 1891 r. Henryk Sienkiewicz telegraficznie wezwał go do Lublina do swojego chorego ojca, Józefa Pawła Ksawerego Sienkiewicza.

KOSMOWSKI WIKTOR [? – ?]


Kolega szkolny Henryka Sienkiewicza z Gimnazjum II. Pisarz wspomina go w liście z 1865 r. do Konrada Dobrskiego.

KOSSAK WOJCIECH Horacy [31.12.1856 – 29.07.1942]


Syn Juliusza Kossaka, ojciec Jerzego Kossaka, Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej i Magdaleny Samozwaniec.
Polski malarz, przedstawiciel nurtu malarstwa o tematyce historycznej i batalistycznej.
Uczeń: gimnazjum na Placu Trzech Krzyży w Warszawie, Gimnazjum św. Anny. Ojciec Juliusz uczył go malarstwa. Student: Szkoły Rysunku i Malarstwa (1871 – 1873) pod kierunkiem Władysława Łuszczkiewicza, Akademii Sztuk Pięknych w Monachium (do 1875 r.) u profesorów Aleksandra Strähubera i Aleksandra Wagnera.
Od 1877 r. – dalsze studia w Paryżu w szkole Bonnata i Aleksandra Cabanela. W 1883 r. powrócił do Krakowa. Przebudował Kossakówkę i urządził własną pracownię. Tam też przyszły na świat jego dzieci: Jerzy Kossak, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska i Magdalena Samozwaniec. W latach 1895 – 1902 mieszkał i malował w Berlinie.
W 1914 r. został zmobilizowany i brał udział w walkach w Lubelskiem. Następnie podjął pracę profesora w Szkole Sztuk Pięknych (1915 – 1918). W październiku 1918 r. w stopniu majora rozpoczął służbę w polskim wojsku jako adiutant gen. Tadeusza Rozwadowskiego. W 1919 r. zakończył służbę w armii. Podróżował: - do Francji
(lata: 1920, 1923, 1924); - Stanów Zjednoczonych (lata: 1920, 1927, 1930, 1932, 1934). Założyciel grupy malarskiej Zero (1908 r.). Wiceprezes, a następnie prezes Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych. W 1913 r. w Warszawie wydał „Ilustrowane Pamiętniki”.

Wojciech Kossak jest autorem m. in. obrazów: „Artyleria w ogniu”, „Autoportret w mundurze ułańskim”, „Bateria ks. St. Jabłonowskiego po szturmie na Warszawę”, „Baterie Somosierry”, „Bitwa o miasto”, „Bitwa pod Kuflewem”, „Bitwa pod Młynarzami”, „Bitwa pod Raszynem” (wspólnie
z Juliuszem Kossakiem), „Bitwa pod Zondorf 1758”, „Chłopicki ze sztabem”, „Chorągiew pancerna”, „Epizod z bitwy pod Wagram”, „Fantazja
na temat jazdy polskiej”
, „Fragment z Olszynki”, „Georga Palmera Putnama”, „Grenadierzy królewscy w bitwie pod Etoges”, „Grunwald”,
„Jan III odbiera defiladę wojsk brandenburskich pod Wiedniem”, „Jarmark na konie w Bałcie”, „Kiliński prowadzi jeńców rosyjskich
przez Warszawę
”, „Kircholm”, „Kościuszko pod Racławicami”, „Królewska ujeżdżalnia za Stanisława Augusta”, „Krwawa niedziela w Petersburgu 22 stycznia 1905 r.”, „Kulig na Wołyniu”, „Lady Godiva”, „Mac Cornicka”, „Mała Panorama Racławicka”, „Manewry pod Sądową Wisznią”, „Miecze grunwaldzkie”, „Na straży polskiego morza”, „Napoleon dekoruje T. Tyszkiewicza na polu bitwy pod Smoleńskiem”, „Napoleon eskortowany przez szwoleżerów”, „Niegolewski pod Somosierrą”, „Obrona Woli”, „Odpoczynek”, „Odpoczynek podczas manewrów”, „Odwrót Blüchera
po bitwie pod Montmirail 1814”
, „Olszynka Grochowska”, „Orlęta lwowskie”, „Panorama Racławicka” (wspólnie z Janem Styką i: Ludwikiem Bollerem, Tadeuszem Popielem, Teodorem Axentowiczem, Zygmuntem Rozwadowskim, Włodzimierzem Tetmajerem, Michałem Sozańskim i Wincentym Wodzinowskim), „Pobojowisko pod Iganiami”, „Portret amazonki Mally Crawford”, „Portret ces. Franciszka Józefa I na koniu”, „Portret Edwarda Krasińskiego”, „Portret gen. Kazimierza Sosnkowskiego”, „Portret kardynała Hlonda”, „Portret konny arcyks. Franciszka Salwatora, arcyks. Franciszka Ferdynanda, arcyks. Gizeli”, „Portret konny gen. Johna Pershinga”, „Portret marszałka M. Zyblikiewicza”, „Portret konny hr. Romanowej Potockiej”, „Powrót z polowania”, „Przejażdżka”, „Przejście przez Berezynę” (wspólnie z Julianem Fałatem), „Ranny kirasjer i dziewczyna”, „Rekonesans”, „Rekwizycja”, „Rokitna”, „Rozstawianie myśliwych na stanowiskach”, „Somosierra”, „Sowiński na szańcach Woli”, „Spotkanie belwederczyków w noc 29 listopada 1830 r. z kirasjerami rosyjskimi na moście w Łazienkach”, „Szarża na baterię rosyjską 1831 r.”, „Szarża ułańska”, „Sztab Chłopickiego”, „Sztab Kościuszki”, „Sztab Skrzyneckiego”, „Szarża huzarów pruskich na baterie rosyjskie
pod Jägersdorf 1758”
, „Szwoleżerowie przed Napoleonem”, „Śmierć Ludwika Ferdynanda pod Saalfeld”, „Ulica w Wenecji”, „W drodze
do Borysowa”
, „Wiosna 1813 roku”, „Wyjazd na polowanie w Gödöllö”, „Wypędzenie Austriaków z Torunia”, „Wyprawa na niedźwiedzia”, „Wzięcie do niewoli Tyszkiewicza w czasie odwrotu spod Moskwy”, „Zaślubiny Polski z morzem”.

31 marca 1887 r. Henryk Sienkiewicz spotkał go w Kawiarni Puchera w Wiedniu przy Kohlmark 9.

KOSTANECKI KAZIMIERZ Telsfor [25.12.1863 – 11.01.1940]


Polski lekarz, anatom, cytolog. Mąż Janiny Marii Gotlib Bloch.
W 1890 r. uzyskał tytuł naukowy doktora medycyny i chirurgii. Podjął pracę w zakładzie fizjologii u prof. Rudolfa Heidenhaina. Po roku wyjechał do Giessen. W 1892 r. wrócił do Polski. Został profesorem anatomii porównawczej i opisowej na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 1913 – 1916 był rektorem tej uczelni. W latach 1914 – 1918 był wiceprezydentem Krakowa, w latach 1929 – 1934 – prezesem Polskiej Akademii Umiejętności. W 1924 r. otrzymał tytuł doktora honoris causa UJ. W 1936 r. został mianowany profesorem honorowym UJ. W 1939 r. objął stanowisko kierownika Katedry Anatomii. 6 listopada 1939 r. został aresztowany przez hitlerowców
i zmarł w obozie Sachsenhausen. Jest autorem 62 publikacji naukowych. Prowadził badania w zakresie anatomii porównawczej mięśni gardła, podniebienia oraz anatomii szyi i głowy. Opisał także wszystkie mięśnie związane z trąbką słuchową i powięzie tych mięśni. Zbadał również topografię wrodzonych przetok szyjnych. Prowadził pionierskie badania nad procesem dojrzewania komórek jajowych. Prowadził również badania w zakresie rozwoju filogenetycznym kątnicy i wyrostka robaczkowego
oraz znaczenia jego tkanki limfatycznej. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Kazimierzem Telesforem Kostaneckim datują się następująco: 01) czerwiec 1899 r. – Kraków.

KOSTUSIA [? – ?]


Biografia nieustalona. Kucharka Kazimierza i Wandy z Mineyków Szetkiewiczów w ich warszawskim mieszkaniu przy ul. Wspólnej 24. W latach 1885 – 1900 mieszkał tam również Henryk Sienkiewicz. Widywał więc ją często. Udokumentowane spotkania Kostusi z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 1) 14 kwietnia 1890 r. –
w Warszawie – w mieszkaniu teściów pisarza.

KOŚCIELSKA MARIA – patrz BLOCH MARIA


KOŚCIELSKI JÓZEF [09.11.1845 – 22.07.1911] – herbu OGOŃCZYK


Syn Augusta i Józefy z Wodzińskich Kościelskich.
Poeta, dramaturg, wielkopolski działacz polityczny, mecenas sztuki i filantrop. Przewodniczący Towarzystwa Akademików Polskich
w Berlinie. Założyciel i długoletni prezes Towarzystwa Dziennikarzy i Literatów Polskich. Członek Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Prezes Rady Nadzorczej spółki Hipolit Cegielski Towarzystwo Akcyjne.
Absolwent poznańskiego Gimnazjum św. Marii Magdaleny, prawa w Berlinie i Heidelbergu. Kościelski utrzymywał przyjacielskie stosunki
z księciem Wilhelmem, późniejszym cesarzem Wilhelmem II. W 1881 r. otrzymał fotel w Izbie Panów Landtagu pruskiego, a od 1884 r. – poseł do Reichstagu. W 1896 r. zaczął gospodarować w majątku Miłosław. Podjął także działalność społeczną i kulturalną. Był mecenasem młodzieży polskiej studiującej w Niemczech (między innymi Jana Kasprowicza). W Miłosławiu założył galerię obrazów malarzy polskich. W 1899 r. ufundował pierwszy na ziemiach polskich pomnik Juliusza Słowackiego. Jego odsłonięcia dokonał Henryk Sienkiewicz. W 1899 r. uruchomił w Miłosławiu fabrykę cygar. W 1904 r. przeniósł się na stałe do Poznania. Założyciel stowarzyszenia „Straż”, którym kierował do 1909 r.
Od 1881 r. – żonaty z Marią Bloch (1855 – 1926), córką finansisty warszawskiego, Jana Gotliba Blocha.
Autor: dramatów: „Poznańczanie we Włoszech” (1873 r.), „Arria” (1874 r.), „Władysław Biały, książę gniewkowski”
(1874 r.), „Prelegent” (1882 r.), „W imię krzyża” (1882 r.), „Dwie miłości” (1884 r.), „Tragedia jakich wiele” (1908 r.), „Dzienniczek Justysi” (1889 r.) – poezji: „Sonety nadgoplańskie” (1868 r.), „Poezje” (1883 r.), „Preludia zakopiańskie” (1903 r.) – i reportaży „Szkice egipskie. Wrażenia z podróży. Studia i materiały”
Udokumentowane spotkania Józefa Kościelskiego z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 01) 25 listopada 1889 r. – Warszawa; 02) 16 września 1899 r. – Miłosław – odsłonięcie pomnika Juliusza Słowackiego.

[Autor zdjęcia jest nieznany. Źródło – Wikipedia.] [Zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły.]

KOTARBIŃSKA LUCYNA – patrz KLECZEŃSKA LUCYNA


KOTARBIŃSKI JÓZEF [27.11.1849 -20.10.1928]


Mąż Lucyny z Kleczeńskich.
Polski pisarz, krytyk, aktor teatralny i filmowy, dyrektor teatru w Krakowie, kierownik Teatrów Rządowych w Warszawie.
Absolwent Warszawskiej Szkoły Głównej, gdzie kolegował z Henrykiem Sienkiewiczem, Aleksandrem Świętochowskim, oraz Piotrem Chmielowskim. W 1871 r. ukończył Uniwersytet Warszawski. Redaktor działu literackiego „Głosu Warszawskiego”. Od 1882 r. - redaktor „Kolców”. Wydawca szkiców obyczajowopsychologicznych "Niezdrowa miłość" (1898 r.), książki o Stanisławie Wyspiańskim „Pogrobowiec romantyzmu” (1909 r.), pamiętnika „W służbie sztuki i poezji” i kilku tomów studiów
i szkiców krytycznoliterackich i z własnych wspomnień. Na przełomie lat: 1886 – 1887 – wspólnie z Henrykiem Sienkiewiczem, Ludwikiem Jenike, Piotrem Chmielowskim, Dionizym Henkielem, Władysławem Bogusławskim i Władysławem Sabowskim wchodził w skład jury Komitetu Konkursu „Kuriera Warszawskiego”
na Powieść Współczesną. W latach 1899 - 1905 - dyrektor teatru w Krakowie.

KOTARBIŃSKI MIŁOSZ [25.01.1854 – ??.10.1944]


Mąż pianistki Ewy Koskowskiej. Ojciec: Tadeusza, Mieczysława, Janusza i Kazimierza.
Polski malarz, rysownik, krytyk literacki i pedagog. Studiował w Warszawie u Wojciecha Gersona i Aleksandra Kamińskiego, a następnie na Akademii Sztuk Pięknych
w Petersburgu (1875 – 1882) u Michaiła Clodta i Pawła Czistiakowa. Od 1883 r. nauczyciel rysunku i malarstwa w szkołach warszawskich, później profesor w Miejskiej Szkole Rysunkowej w Warszawie. W latach 1887 – 1891 – kierownik artystyczny „Tygodnika Ilustrowanego”. W 1892 r. założył prywatną szkołę malarską dla kobiet, która funkcjonowała do 1912 r. W 1905 r. został profesorem Warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych, a od 1923 r. – rektorem tej uczelni. Zajmował się malarstwem historycznym, pejzażowym, religijnym i fantastycznym. Autor między innymi: obrazów: „Wulkan Prometeusza, przykuty do skał Kaukazu, omywanych falami,
w obecności Siły i Władzy”, „Chory kniaź Pożarski przyjmuje posłów moskiewskich” – medali: „Niepodległości”, „Krzyża Niepodległości” (zatwierdzonego 7 listopada 1930 r. przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej) – ilustracji do utworu „Mirtali” Elizy Orzeszkowej. W 1888 r. miał ilustrować „Bajkę o Władysławie Warneńczyku” Henryka Sienkiewicza, ale do tego nie doszło. Utwór ten jest nieznany.

KOTARSKA ALEKSANDRA [? – ?]


Żona Ludwika Weyhera. Matka: Heleny, Eugenii, Wiktora, Jana, Karola i Stanisława, którego guwernerem od sierpnia 1865 r. do sierpnia 1866 r. był Henryk Sienkiewicz.

KOTARSKI HENRYK [? – ?]


Doręczał Konradowi Dobrskiemu list Henryka Sienkiewicza z grudnia 1865 r., o czym nadawca wspomina w tymże liście.

KOTARSKI PRZEMYSŁAW [1835 – 1902]


Biografia nieustalona. Uczestnik powstania styczniowego. Dyrektor Towarzystwa Zaliczkowego w Krakowie. Współzałożyciel „Nowej Reformy” i Towarzystwa Szkoły Ludowej. Członek Stronnictwa Demokratycznego.
Henryk Sienkiewicz wymienia go w liście z 29 lipca 1889 r. jako Polaka przebywającego w tym samym co on czasie na wyspie Helgoland. (…)”

KOTOWICZ MARCELINA [16.01.1827 – 05.01.1911]


Błogosławiona katolicka, polska mistyczka, współzałożycielka Zgromadzenia Sióstr Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny („niepokalanki”).
W wieku 22 lat wyszła za mąż. Po śmierci męża i syna wyjechała do Francji (1854 r.). Zetknęła się z księżmi zmartwychwstańcami. Tam poznała Józefę Karską.
W Rzymie złożyła prywatny ślub czystości, a następnie śluby wieczyste. Wraz z Józefą założyła Zgromadzenie Sióstr Niepokalanego Poczęcia NMP. W 1863 r. wróciła
do Polski. Zakładała szkoły, pensjonaty dla dziewcząt, warsztaty tkackie. Stworzyła polską terminologię ascetyczno-mistyczną. Jej pisma liczą około 144 tomów maszynopisu. 23 grudnia 1904 r. Henryk Sienkiewicz listownie dziękował jej za opiekę nad dziećmi i swoją siostrzenicą, Józefą Sieńkiewiczówną, córką Lucjana i Zofii Sieńkiewiczów.

KOWALEWSKI I. S. [? – ?]


Biografia nieustalona. W 1866 r. – przewodniczący komitetu egzaminacyjnego egzaminu wstępnego do Szkoły Głównej w Warszawie. Podpisał przyjęcie Henryka Sienkiewicza w poczet studentów Wydziału Prawnego.

KOZAKIEWICZ BRONISŁAW [1856 – 1924]


Syn Ksawerego, emigranta z Polski.
Od dziecka mieszkał w Paryżu. Sekretarz hrabiego Pineton’a de Chambrun. Działacz kulturalny we Francji. Za cel stawiał sobie polsko-francuskie zbliżenie kulturalne –
z naciskiem na literaturę. Prawdopodobnym przełomowym momentem w jego życiu było nawiązanie kontaktów z Henrykiem Sienkiewiczem, które zamieniły się
w przyjaźń trwającą do śmierci pisarza.
Bronisław Kozakiewicz przetłumaczył na język francuski „Quo vadis” – wspólnie z J. L. Janaszem; „Ogniem i mieczem”, „Potop”, „Pana Wołodyjowskiego”, „Krzyżaków”
i „Na polu chwały” - wraz z A. Wodzińskim; samodzielnie: „Diokles. Baśń ateńska” - liczne nowele. Współpracował: z teatrem Sary Bernhardt przy wystawieniu „Ogniem i mieczem” i „Bitwy pod Grunwaldem” – z teatrem Porte Saint Martin przy wystawieniu opery „Quo vadis”.
Od 1901 r. zaczął oddawać Henrykowi Sienkiewiczowi cenne przysługi jako jego przedstawiciel pełnomocny w stosunkach z wydawcami. W grudniu 1905 r. towarzyszył pisarzowi w podróży do Sztokholmu po odbiór Nagrody Nobla. Brał udział w powstaniu międzynarodowej ankiety „Prusse et Polotne (Paryż 1909 r.). Jego zabiegom Henryk Sienkiewicz zawdzięczał Legię Honorową.
Bronisław Kozakiewicz tłumaczył również „Faraona” Bolesława Prusa i „Zamorskiego diabła” Wacława Sieroszewskiego.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Bronisławem Kozakiewiczem datują się następująco: 01) sierpień 1900 r.; 02) lipiec 1910 r. - Paryż.

KOZŁOWSKI STANISŁAW Gabriel [18.03.1860 – 02.01.1922]


Polski dramaturg i krytyk literacki. Autor dramatów: „Albert, wójt krakowski” (1885 r.), „Esterka” (1886 r.), „Turniej” (1897 r.), „Taboryci” (1897 r.), „Dyana”, „Ks. Józef pod blachą”, „Pod okrętem”, „Luminarz”, „Reduta” (1903 r.), „Pochodnia”, „Trybuni” (1921 r.) - oraz studium „Trylogia historyczna «Ogniem i mieczem», «Potop», «Pan Wołodyjowski»” (1892 r.).
Henryk Sienkiewicz odwiedził go 02 grudnia 1885 r. w Wiedniu. Następnie - 12 lutego 1893 r. w Warszawie - uczestniczył w jego ślubie z Zofią Bogusławską.

KOŹMIAN STANISŁAW [07.05.1836 – 04.07.1922]


Polski polityk, reżyser, krytyk teatralny, publicysta i historyk.
Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego (1852 – 1853), w latach 1853 – 1856 uczył się w Paryżu i w Bonn. Od 1860 r. - korespondent Biura Politycznego Hotelu Lambert. Uczestnik powstania styczniowego, od 1 grudnia 1863 r. - członek Wydziału Rządu Narodowego dla Galicji. W 1866 r. wspólnie z Józefem Szujskim
i Stanisławem Tarnowskim założył „Przegląd Polski”. W latach 1869 – 1870 - poseł do Sejmu Krajowego i deputowany do wiedeńskiej Rady Państwa.
W latach 1866 – 1868 - kierownik artystyczny, a w latach 1871 – 1885 - dyrektor Teatru Krakowskiego. Stworzona przez niego szkoła gry aktorskiej określona została mianem „szkoły krakowskiej”. Jest autorem monumentalnej pracy „Rzecz o roku 1863”.
Spotkania Stanisława Koźmiana z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 1) 02 lutego 1890 r. – w Wiedniu.

KRAJEWSKI WŁADYSŁAW Herman [18.09.1855 – 04.03.1907]


Lekarz-chirurg, specjalista w zakresie chorób dróg żółciowych. W latach 1883 – 1884 – redaktor pisma „Kronika lekarska”. W latach 1883 – 1886 – wykładowca warszawskiej szkoły felczerskiej. Od 1886 r. - ordynator Oddziału Chirurgicznego Szpitala Dzieciątka Jezus w Warszawie. W 1893 r. założył i redagował czasopismo „Przegląd chirurgiczny”. Od 1897 r. - członek Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Władysławem Hermanem Krajewskim datują się następująco: kwiecień – maj 1899 r. – Warszawa.

KRAMSZTYK MARCELI [1848 – 1906]


Adwokat. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Szkoły Głównej w Warszawie (1865 – 1869). Publikował głównie z zakresu cywilistyki. Główny założyciel Kasy Pomocy Adwokatów Przysięgłych. Kolega szkolny Henryka Sienkiewicza z Gimnazjum IV. Pisarz wspomina go w liście z 1865 r. do Konrada Dobrskiego.

KRASIŃSKA FRANCISZKA [1872 – 1951/2]


Córka Józefa i Heleny ze Stadnickich Krasińskich. Od 27 kwietnia 1898 r. żona Michała Jana Woronieckiego. Wiceprezes Polskiego Komitetu Pomocy Sanitarnej (1914 r.). Przewodnicząca Rady Opiekuńczej Schroniska dla Nauczycieli w Warszawie i w Zielonce. Opiekunka I Pułku Ułanów Krechowieckich.

KRASIŃSKA HELENA - patrz STADNICKA HELENA


KRASIŃSKI ADAM [22.11.1870 – 17.01.1909] – herbu ŚLEPOWRON * HRABIA * IV ORDYNAT OPINOGÓRSKI – pseudonim JAN PRZYSIECKI


Syn Władysława Wincentego i Róży z Potockich Raczyńskiej. Przyrodni brat Rogera Adama i Edwarda Bernarda Raczyńskich. Wnuk Zygmunta Krasińskiego.
Poeta, pisarz, działacz oświatowy. Absolwent uczelni we Fryburgu i Heidelbergu. Doktorat obronił w Heidelburgu. 28 października 1897 r. ożenił się z Wandą Marią Badeni (1874 – 1950). W latach 1900 – 1909 – redaktor „Biblioteki Warszawskiej”. Od 1906 r. – prezes Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości w Warszawie. Autor utworów: „Eleonora”, „Jęk ziemi” i „Trzy szarże”. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Edwardem Bernardem Raczyńskim datują się następująco: 01) 29 września – 15 października 1895 r. – Rogalin.

KRASIŃSKI EDWARD [28.05.1870 – 08.12.1940] – HRABIA * herbu ŚLEPOWRON


Syn Józefa i Heleny ze Stadnickich Krasińskich.
Polski działacz społeczny, pamiętnikarz, wieloletni zarządca Biblioteki Ordynacji Krasińskich w Warszawie. Od 1909 r. - V i ostatni faktyczny ordynat opinogórski.
Absolwent gimnazjum św. Anny w Krakowie (1888 r.), Szkoły Rolniczej w Moedling koło Wiednia (1888 – 1892). Od 1909 r. – zarządca Biblioteki Ordynacji Krasińskich. Przed I wojną światową porządkował zbiory Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswil. Współtwórca i prezes Towarzystwa Akcyjnego Teatru Polskiego
w Warszawie, prezes (1910 – 1928) i członek honorowy (1933 r.) Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości w Warszawie, członek honorowy Towarzystwa Bibliofilów Polskich. W 1930 r. ufundował nową siedzibę dla Biblioteki i Muzeum Ordynacji Krasińskich w Warszawie (przy ul. Okólnik). W 1934 r. został powołany
na członka-korespondenta Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Aresztowany przez gestapo, kiedy stanął w obronie katowanego chłopca folwarcznego. Wywieziony go do obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie, następnie do Dachau, gdzie zmarł. Po jego śmierci zbiory Ordynacji Krasińskich uległy dewastacji; gmach Muzeum i Biblioteki wraz ze zbiorami rękopisów spalono po upadku Powstania Warszawskiego.
Jest autorem: 01) „Trzech przemówień” (1925 r.); 02) pracy naukowej „Missye święte w Opinogórze” (1927 r.); 03) „Obrazków łowieckich” (1927 r.);
04) pracy naukowej pracy naukowej „Rękopisy Biblioteki Ordynacji Krasińskich dotyczące dziejów szkolnictwa polskiego” (1930 r.);
05) wspomnień „O Radziejowicach i ich gościach niektórych” (1934 r.); 06) „Gawęd o przedwojennej Warszawie” (1936 r.).
Utrzymywał kontakty z Henrykiem Sienkiewiczem. Udokumentowane spotkania pisarza z Edwardem Krasińskim datują się następująco: 01) 06 kwietnia 1894 r. – Kaltenleutgeben.

KRASIŃSKI HUMBERT (Hubert Antoni) [31.10.1833 – 18.12.1890] – herbu ŚLEPOWRON


Lekarz, publicysta i społecznik. W latach 1878 – 1883 mieszkał w Warszawie, gdzie był członkiem Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego. Później przeprowadził się
do Krakowa. Henryk Sienkiewicz widział go w lipcu 1890 r. w Kaltenleutgeben.

KRASIŃSKI JÓZEF [1848 – 1918]


Syn Adama i Karoliny z Mycielskich. Mąż Heleny ze Stadnickich. Właściciel Radziejowic pod Żyrardowem, ordynat na Opinogórze – po śmierci Adama Krasińskiego
(1870 – 1909). Józef i Helena Krasińscy mieli: syna Edwarda (1871 – 1940) oraz córki: Franciszkę (1872 - ?), Izabelę (1877 - ?) i Zofię (1883 - ?).
Przyjaciel Henryka Sienkiewicza, który często go odwiedzał. Udokumentowane spotkania pisarza z Józefem Krasińskim datują się następująco: 01) lipiec 1890 r. - Kaltenleutgeben; 02) przełom lat 1894/1895 - Warszawa; 03) luty 1914 - Warszawa.

KRASZEWSKI JÓZEF Ignacy [28.07.1812 – 19.03.1887] - herbu JASTRZĘBIEC
pseudonimy: BOGDAN BOLESŁAWITA, KANIOWA, DR OMEGA, KLEOFAS FAKUND PASTERNAK, JIK, BB – i inne


Syn Jana i Zofii z Malskich.
Polski pisarz, publicysta, wydawca, historyk, działacz społeczny i polityczny, najpłodniejszy autor w historii literatury polskiej. Znany jest też jako malarz
i grafik. Był uczniem Bonawentury Dąbrowskiego w Wilnie. Malował widoki akwarelowe, rysował portrety, był też zręcznym akwaforcistą.

Absolwent szkoły wydziałowej w Białej Podlaskiej (zwanej wówczas Akademią Bialską, 1822 – 1826), szkoły wojewódzkiej w Lublinie (1826 – 1827), gimnazjum
w Świsłoczy (1827 – 1829), Wydziału Literatury Uniwersytetu Wileńskiego. Pierwsze utwory literackie ogłaszał w petersburskim „Bałamucie” (1830 r.) i w wileńskim „Noworoczniku Litewskim” (1831 r.). 03 grudnia 1830 r. został aresztowany i przebywał w więzieniu do marca 1832 r. Otrzymał dozór policyjny i nakaz osiedlenia się
w Wilnie, ale tylko do końca 1832 r. W tym okresie prowadził historyczne badania źródłowe, co zaowocowało m. in. czterotomową historią „Wilno od początków jego do roku 1750” (1840 – 1842), a także kilkoma powieściami. Niedługo potem osiadł w rodzinnej wsi Dołhe, gdzie u boku ojca nabierał doświadczenia w pracy gospodarskiej. 10 czerwca 1838 r. ożenił się z Zofią Woroniczówną (bratanicą prymasa Jana Pawła Woronicza) i wraz z żoną osiedlił się na Wołyniu. W 1840 r. zakupił wieś Gródek koło Łucka. Odbył w tym okresie kilka podróży, m.in. do Kijowa i Odessy. W 1848 r. Kraszewski sprzedał Gródek i przeniósł się do nowo zakupionej wsi Hubin (pow. łucki). W 1853 r. przeniósł się do Żytomierza, gdzie mieszkał do 1860 r., pracując jako kurator szkół polskich, dyrektor Teatru Żytomierskiego (od 1856 r.), dyrektor Klubu Szlacheckiego, prezes Towarzystwa Dobroczynności. Mimo to nie zaniedbywał działalności literackiej i wydawniczej, między innymi w latach 1841 – 1851 redagował wileńskie „Ateneum”. Od 1837 r. współpracował z „Tygodnikiem Petersburskim”, a od 1851 r. - z „Gazetą Warszawską”. W tym czasie odwiedzał Odessę i Warszawę. Po powrocie z podróży przeniósł się do Warszawy (1860 r.). Został redaktorem „Gazety Codziennej” Leopolda Kronenberga (1859 r.). Odbywał dalsze podróże zagraniczne m. in. do: Belgii, Francji, Włoszech, Rosji (1858 r.). W Paryżu opublikował broszurę „Sprawa polska w r. 1861” (1861 r.). Pod koniec stycznia 1863 r., zmuszony do opuszczenia Warszawy, wyjechał do Drezna. Tu zajął się pomocą dla szukających schronienia za granicą powstańców styczniowych. W pracy literackiej skupił się na publicystyce politycznej, ogłosił szereg powieści o tematyce powstańczej. W 1865 r. został redaktorem lwowskiego pisma „Hasło”, które upadło po pół roku. W 1866 r. został obywatelem Krakowa, a wkrótce – Austrii. W 1868 r. w Dreźnie Kraszewski założył własną drukarnię, którą w 1871 r. sprzedał.
Od 1873 r. poświęcił się wyłącznie pracy literackiej. W okresie drezdeńskim odwiedzał Galicję i Poznańskie, w 1879 r., podczas jubileuszu pięćdziesięciolecia pracy literackiej, został entuzjastycznie przyjęty w Krakowie. W 1882 r. we Lwowie założył „Macierz Polską”. W 1883 r. został aresztowany w Berlinie pod zarzutem działalności wywiadowczej na rzecz Francji. Na procesie w Lipsku został skazany na trzy i pół roku twierdzy w Magdeburgu. W 1885 r., z powodu choroby płuc, wypuszczony za kaucją. Wyjechał do Szwajcarii, a później do San Remo. Umarł w Genewie. Pochowany został na Skałce w Krakowie.

Dorobek pisarza : „Barani Kożuszek” (1881 r.), „Bezimienna”, „Biografia sokalskiego organisty”, „Boża czeladka” (1858 r.), „Boża opieka. Powieść osnuta
na opowiadaniach XVIII wieku”, „Bracia rywale”, „Bratanki”, „Brühl” (1874 r.), „Budnik” (1847 r.), „Było ich dwoje”, „Całe życie biedna”, „Caprea i Roma” (1859 r.),
„Cet czy licho?”, „Chata za wsią” (1854 r.), „Chore dusze”, „Ciche wody”, „Czarna Perełka” (1871 r.), „Czasy kościuszkowskie: Sceny sejmowe. Grodno 1795, „Warszawa
w 1794 roku”, „Czercia mogiła”, „Cześnikówny”, „Cztery wesela”, „Dawny palestrant”, „Diabeł” (1855 r.), „Dola i niedola. Powieść z ostatnich lat XVIII wieku” (1864 r.), „Dowmund”, „Dwa a dwa cztery, czyli Piekarz i jego rodzina”, „Dwa bogi, dwie drogi”, „Dwa światy” (1856 r.), „Dziad i baba”, „Dziadunio” (1868 r.), „Dzieci wieku” (1857 r.), „Dziecię Starego Miasta” (1863 r.), „Dziennik Serafiny” (1876 r.), „Dziwadła”, „Emisariusz”, „Ewunia”, „Głupi Maciuś”, „Grunwald 1410”, „Grzechy hetmańskie. Obrazy z końca XVIII wieku”, „Herod baba”, „Historia kołka w płocie” (1860 r.), „Historia prawdziwa o Janie Dubeltowym”, „Historia o bladej dziewczynie spod Ostrej Bramy”, „Historia o Janaszu Korczaku i o pięknej miecznikównie: powieść z czasów Jana Sobieskiego” (1874 r.), „Historia Sawki” (1842 r.), „Hołota”, „Hrabina Cosel” (1873 r.), „Hybrydy”, „Interesa familijne”, „Jak się pan Paweł żenił i jak się ożenił”, „Jaryna” (1850 r.), „Jermoła” (1857 r.), „Jesienią”, „Kamienica w Długim Rynku”, „Kartki
z podróży”, „Kawał literata” (1875 r.), „Klasztor”, „Klin klinem”, „Komedianci”, „Kopciuszek”, „Kordecki”, „Kościół Świętomichalski w Wilnie”, „Król i Bondarywna. Powieść historyczna”, „Król w Nieświeżu”, „Krzyż na rozstajnych drogach”, „Krzyżacy 1410”, „Któś”, „Kunigas” (1881 r.), „Kwiat paproci”, „Lalki: sceny przedślubne”, „Latarnia czarnoksięska” (1843 — 1844), „Listy do rodziny”, „Litwa za Witolda”, „Lublana”, „Ładny chłopiec”, „Ładowa Pieczara” (1852 r.), „Macocha”, „Maleparta”, „Męczennicy. Marynka”, „Męczennicy. Na wysokościach”, „Milion posagu”, „Mistrz Twardowski” (1840 r.), „Mogilna. Obrazek współczesny”, „Morituri” (1874 — 1875), „Moskal: obrazek współczesny narysowany z natury” (1865 r.), „Na bialskim zamku”, „Na cmentarzu – na wulkanie”, „Na tułactwie”, „Na wschodzie. Obrazek współczesny” (1866 r.),
„Nad modrym Dunajem”, „Nad Sprewą”, „Nera”, „Niebieskie migdały”, „Noc majowa”, „Okruszyny”, „Ongi”, „Orbeka”, „Ostap Bondarczuk” (1847 r.), „Ostatni
z Siekierzyńskich” (1851 r.), „Ostrożnie z ogniem”, „Pałac i folwark”, „Pamiętnik Mroczka” (1870 r.), „Pamiętnik panicza”, „Pamiętniki”, „Pan i szewc”, „Pan Karol”, „Pan Major”, „Pan na czterech chłopach” (1879 r.), „Pan Walery”, „Panie kochanku: anegdota dramatyczna we trzech aktach”, „Papiery po Glince”, „Piękna pani”,
„Pod Blachą: powieść z końca XVIII wieku” (1881 r.), „Poeta i świat” (1839 r.), „Polska w czasie trzech rozbiorów 1772 – 1799”, „Pomywaczka: obrazek z końca
XVIII wieku”, „Powieść bez tytułu” (1854 r.), „Powrót do gniazda” (1875 r.), „Półdiablę weneckie”, „Profesor Milczek”, „Przed burzą”, „Przygody pana Marka Hinczy. Rzecz z podań życia staroszlacheckiego”, „Pułkownikówna”, „Radca Maciek”, „Ramułtowie”, „Raptularz pana Mateusza Jasienickeigo. Z oryginału przepisany mutatis mutandis”, „Resurrecturi”, „Resztki życia”, „Roboty i prace: sceny i charaktery współczesne”, „Rok ostatni panowania Zygmunta III”, „Rzym za Nerona” (1865 r.), „Sąsiedzi. Wilczek i Wilczkowa”, „Sceny i charaktery z życia powszedniego” (1878 r.), „Sceny sejmowe. Grodno 1793” (1873 r.), „Sekret pana Czuryły. Historia jednego rezydenta wedle podań współczesnych opowiedziana”, „Serce i ręka” (1875 r.), „Sfinks” (1847 r.), „Sieroce dole”, „Skarb”, „Skrypt Fleminga”, „Sobieradzka”, „Sprawa kryminalna”, „Stara Panna”, „Staropolska miłość”, „Starosta warszawski: obrazy historyczne z XVIII wieku”, „Starościna Bełska: opowiadanie historyczne 1770 – 1774”, „Stary sługa”, „Sto Diabłów”, „Syn marnotrawny” (1879 r.), „Szalona” (1880 r.), „Szaławiła”, „Szpieg” (1864 r.), „Śniehotowie”, „Tomko Prawdzic”, „Trapezologion”, „Tryumf wiary. Obrazek historyczny z czasów Mieczysława I-go”, „Tułacze” (1868 r.), „U babuni”, „Ulana” (1842 r.), „W baśń oblekły się dzieje”, „W pocie czoła.
Z dziennika dorobkiewicza” (1884 r.), „W starym piecu”, „Warszawa 1794” (1873 r.), „Wielki nieznajomy”, „Wielki świat małego miasteczka”, „Wspomnienia Odessy, Jedysanu i Budżaku: dziennik przejażdżki w roku 1843 od 22 czerwca do 11 września”, „Wspomnienia Wołynia, Polesia i Litwy”, „Z chłopa król”, „Z siedmioletniej wojny” (1875 r.), „Z życia awanturnika”, „Zadora”, „Zaklęta księżniczka”, „Zemsta Czokołdowa”, „Złote jabłko”, „Złoty Jasieńko”, „Zygmuntowskie czasy. Powieść z roku 1572” (1846 r.), „Zygzaki”, „Żacy krakowscy w roku 1549”, „Żeliga”, „Żyd: obrazy współczesne” (1866 r.), „Żywot i przygody hrabi Gozdzkiego. Pan starosta Kaniowski”, „Żywot i sprawy Imć pana Medarda z Gołczwi Pełki z notat familijnych spisane” (1876 r.) — cykl „Dzieje Polski” (29 powieści z dziejów Polski, 1876 — 1890): 1. „Stara baśń” (1876 r.), 2. „Lubonie: powieść z X wieku”, 3. „Bracia Zmartwychwstańcy: powieść z czasów Chrobrego”, 4. „Masław”, 5. „Boleszczyce: powieść z czasów Bolesława Szczodrego”, 6. „Królewscy synowie: powieść z czasów Władysława Hermana i Krzywoustego”, 7. „Historia prawdziwa o Petrku Właście palatynie, którego zwano Duninem: opowiadanie historyczne z XII wieku”, 8. „Stach z Konar: powieść historyczna z czasów Kazimierza Sprawiedliwego”, 9. „Waligóra: powieść historyczna
z czasów Leszka Białego”, 10. „Syn Jazdona: powieść historyczna z czasów Bolesława Wstydliwego i Leszka Czarnego”, 11. „Pogrobek: powieść z czasów przemysławowskich”, 12. „Kraków za Łokietka: powieść historyczna”, 13. „Jelita: powieść herbowa z r. 1331”, 14. „Król Chłopów: powieść historyczna z czasów Kazimierza Wielkiego”, 15. „Biały książę: czasy Ludwika Węgierskiego”, 16. „Semko: czasy bezkrólewia po Ludwiku : Jagiełło i Jadwiga”, 17. „Matka królów: czasy Jagiełłowie”, 18. „Strzemieńczyk: czasy Władysława Warneńczyka”, 19. „Jaszka Orfanem zwanego żywota i spraw pamiętnik: Jagiełłowie do Zygmunta”, 20. „Dwie królowe”, 21. „Infantka”, 22. „Banita: czasy Stefana Batorego”, 23. „Bajbuza: czasy Zygmunta III”, 24. „Na królewskim dworze: czasy Władysława IV”, 25. „Boży gniew: czasy Jana Kazimierza”, 26. „Król Piast: (Michał książę Wiśniowiecki)”, 27. „Adama Polanowskiego, dworzanina króla Jegomości Jana III notatki”, 28. „Za Sasów”,
29. „Saskie ostatki: August III”.

W 1882 r. przyjął od Henryka Sienkiewicza propozycję współpracy z dziennikiem „Słowo”.

KRAUSHAR ALEKSANDER [17.01.1843 – 11.12.1931] – pseudonim ALKAR


Syn Hermana i Idelii z Aptów Krausharów.
Polski adwokat, historyk, publicysta, poeta, działacz kulturalno-oświatowy pochodzenia żydowskiego.
Absolwent Szkoły Głównej w Warszawie (1867 r.). W czasie powstania styczniowego redagował „Wiadomości z pola bitwy”
w „Niepodległości” oraz redagował „Prawdę”. Współzałożyciel Towarzystwa Miłośników Historii, członek-założyciel Kasy imienia Józefa Mianowskiego – Fundacji Popierania Nauki w Warszawie. Członek komitetu budowy synagogi na Tłomackiem. Mąż Jadwigi Bersohn (1853 – 1912). W 1862 r. wydał tomik „Listki”.
Wybrane dzieła: „Strofy” (1890 r.), „Drobiazgi historyczne” (1891 – 1892), „Frank i frankiści polscy, 1726 – 1816. Monografia historyczna osnuta na źródłach archiwalnych i rękopiśmiennych” (1895 r.), „Bourboni na wygnaniu
w Mitawie i Warszawie. Szkic historyczny 1798 – 1805”
(1899 r.), „Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk
1800 – 1832”
(1900 – 1911), „Miscellanea Historica” (1903 – 1920), „Obrazy i wizerunki historyczne” (1906 r.),
„Kartki z pamiętnika Alkara” (1910 – 1913), „Sprawy krzyżackie w Polsce według dyplomatów archiwalnych 1226 – 1421” (1911 r.) „Okruchy przeszłości” (1913 r.), „Salony i zebrania literackie warszawskie na schyłku wieku XVIII
i w ubiegłym stuleciu”
(1916 r.), „Tzw. drugi pamiętnik Jana Kilińskiego”, „Pamiętnik Juliana Ursyna Niemcewicza
z lat Księstwa Warszawskiego”
, „Dziennik podróży F. K. Bohusza”.
Od 05 do 15 sierpnia 1889 r. Henryk Sienkiewicz mieszkał w domu w Ostendzie przy Rue d’Ouest 17. W tym samy domu mieszkał także Aleksander Kraushar.

[Autor fotografii jest nieznany. Źródło – Wikipedia.] [Zdjęcie 1. jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły.]

KRECHOWIECKI ADAM [06.01.1850 – 13.06.1919] – pseudonimy: ADAM BUKATKO, WRATYSŁAW DANIŁOWICZ


Polski pisarz, krytyk i dramaturg. Absolwent prawa na uniwersytetach w Kijowie i Lwowie. Redagował „Gazetę Lwowską” (1883 – 1918), wydawał też „Przewodnik Naukowy i Literacki”, miesięczny dodatek do „Gazety Lwowskiej”. Współpracowali z nim między innymi: Henryk Sienkiewicz, Eliza Orzeszkowa, Maria Konopnicka, Adolf Dygasiński i Gabriela Zapolska. Pisał powieści historyczne i współczesne. Tłumaczył poetów niemieckich. Był także twórcą rozpraw naukowych o Józefie Ignacym Kraszewskim, Adamie Mickiewiczu i Cyprianie Kamilu Norwidzie. Napisał między innymi niżej wymienione utwory: „Amen”, „Fiat Lux! Obraz historyczny z czasów Jadwigi i Jagiełły”, „Jeden dzień”, „Jestem” (1894 r.), „Kres” (1894 r.), „Krew królewska” (1901 r.), „My: Dramat współczesny w trzech aktach”, „Najmłodsi” (1893 r.), „O Cyprianie Norwidzie”, „Rdza”, „Starosta zygwulski” (1887 r.), „Syn królewski”, „Szary wilk” (1892 r.), „Veto!”, „Zygmunt Kaczkowski i jego czasy” i cykl „O tron” („Mrok”, „Ostatni dynasta”, „Piast”, „Sława”) (1898 - 1905).
Znajomość z Henrykiem Sienkiewiczem przerodziła się w przyjaźń, czego dowodem jest 38 listów do Adama Krechowieckiego.

KRONENBERG LEOPOLD Julian [27.07.1849 – 23.02.1927]


Syn Leopolda i Rozyny Leo. Mąż Józefiny Reszke.
Finansista warszawski, z wykształcenia prawnik, działacz społeczny i kompozytor, prezes lub dyrektor następujących instytucji: Kolej: Nadwiślańska, Terespolska, Kaliska i Warszawsko-Wiedeńska – Bank Handlowy, w którym Sienkiewicz ulokował swoje finanse. Członek i długoletni prezes Komitetu Towarzystwa Kredytowego
w Warszawie. Prezes Banku Handlowego oraz Warszawskiego Towarzystwa Ubezpieczeń od Ognia. Miłośnik muzyki i kompozytor utworów orkiestrowych
i fortepianowych. Przyczynił się do budowy gmachu Filharmonii Warszawskiej, której ofiarował wielkie organy koncertowe. Uczestniczył w utworzeniu Instytutu Politechnicznego w Warszawie. W 1893 r. otrzymał tytuł barona cesarstwa rosyjskiego. W latach 1897 – 1898 – jako skarbnik – współpracował z Henrykiem Sienkiewiczem w Komitecie Budowy Pomnika Adama Mickiewicza. 15 listopada 1897 r. wraz z Henrykiem Sienkiewiczem i Michałem Radziwiłłem (Komitet Budowy Pomnika Adama Mickiewicza) oraz rzeczoznawcami: profesorem Leonardem Marconim i Stanisławem Witkiewiczem – przybyli do Carrary we Włoszech, aby ocenić model figury Mickiewicza dłuta Cypriana Godebskiego. W latach 1907 - 1910 był posłem w rosyjskiej Radzie Państwa. Był członkiem Koła Polskiego jako jeden z reprezentantów ziemiaństwa Królestwa Polskiego i członkiem Stronnictwa Polityki Realnej. Leopold Kronenberg nabył rękopis „Quo vadis”, w powstaniu warszawskim cudownie ocalony
w sejfie Banku Handlowego - dzisiaj przechowywany w Bibliotece Narodowej.

KRONENBERG MARIA [? – ?]


Córka Leopolda i Róży z Leów. Żona Karola Zamoyskiego, a następnie Gustawa Taube. Z mężem Karolem Zamoyskim – znajomi Henryka Sienkiewicza z Paryża, który spotykał ich także: 01 lub 02 sierpnia 1886 r., od 01 maja do 18 czerwca 1887 r. - w Kaltenleutgeben. Ponadto Maria Z Kronenbergów Taube spotkała pisarza w grudniu 1889 r. w Zakopanem.

KRONENBERG RÓŻA [? – ?]


Biografia nieustalona. Córka Leopolda Kronenberga. Żona Aleksandra Orsetti.
Henryk Sienkiewicz spotkał ją 03 marca 1889 r. na pikniku w Pałacu Mniszchów w Warszawie przy ul. Senatorskiej 40.

KRUK JAKUB [? – ?]


Biografia nieustalona. Burmistrz Zbaraża, miasteczka na Podolu, które dzięki powieści „Ogniem i mieczem” Henryka Sienkiewicza stało się sławne. Rada Miasta, jeszcze
za życia pisarza, postanowiła nazwać jego imieniem nową ulicę w Zbarażu. Latem 1907 r. Henryk Sienkiewicz napisał list do Jakuba Kruka.

KRUSZYŃSKI KAZIMIERZ [? – ?]


Biografia nieustalona. Lekarz krakowski. Konsultant szpitali wiedeńskich. We wrześniu 1889 r. leczył on chorego na dyzenterię Henryka Józefa, syna Henryka Sienkiewicza. Pisarz wymienia go w liście z 29 września 1889 r. do Mścisława Godlewskiego.

KRZEPTOWSKI JAN – patrz GĄSIENICA JAN


KRZYMUSKI EDMUND Karol [30.10.1852 – 06.08.1928]


Polski prawnik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Dziekan, a następnie rektor tej uczelni. Członek Akademii Umiejętności. Członek Komisji Kodyfikacyjnej,
w której pełnił funkcję wiceprezesa wydziału karnego. Referent projektu kodeksu postępowania karnego, autor przepisów karnych prawa autorskiego. Specjalista
z zakresu prawa karnego. Przedstawiciel szkoły klasycznej prawa karnego w Polsce. Autor „Wykładu prawa karnego” (1885 r.) i „Wykładów procesu prawa karnego” (1891 r.). W okresie od 17 do 24 grudnia 1888 r. spotkał się z Henrykiem Sienkiewiczem w Redakcji „Słowa” w Warszawie.

KRZYŻANOWSKI WŁODZIMIERZ Bonawentura [08.07.1824 – 31.01.1887] – herbu ŚWINKA


Polski powstaniec z 1846 r. Generał w USA. Absolwent Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu. Uczestnik antypruskiego powstaniu w 1846 r. Po klęsce wyemigrował do Nowego Jorku w USA, gdzie uczył się języka angielskiego i kontynuował edukację. Po jej ukończeniu pracował jako inżynier w Wirginii przy budowie kolei na zachód. Tu poznał generała Henry'ego Lawrence'a Burnetta, ożenił się z jego córką, Caroline. Małżonkowie przeprowadzili się do Waszyngtonu, gdzie prowadził własną firmę. W 1860 r. wsparł kandydaturę Abrahama Lincolna na stanowisko prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Jego zwycięstwo spowodowało wybuch wojny domowej. Włodzimierz Bonawentura Krzyżanowski w stopniu szeregowego zgłosił się do wojska po ogłoszeniu mobilizacji, zorganizował oddział imigrantów, który obronił Waszyngton przed pierwszymi atakami południowców. Za tę akcję został mianowany kapitanem, a następnie majorem. Następnie w Nowym Jorku rozpoczął formowanie 58. Ochotniczego Pułku Piechoty Nowego Jorku, zwany „Polskim Legionem”. Został jego dowódcą już w stopniu pułkownika. Brał udział w trwającej od 1861 r.
do 1865 r. wojnie secesyjnej. Walczył w bitwach: pod Cross Keys w Dolinie Shenandoah, II bitwie pod Bull Run, pod Chancellorsville, pod Gettysburgiem i pod Knoxville. 02 marca 1865 r. Prezydent Abraham Lincoln awansował go do stopnia generała brygady.
Po wojnie Włodzimierz Bonawentura Krzyżanowski znalazł się bez środków do życia. Dzięki wstawiennictwu Organizacji weterańskiej „Grand Army of the Republic” otrzymał stanowisko przełożonego urzędu podatkowego w Georgii i na. W listopadzie 1871 roku utracił to stanowisko oskarżony o udział w nadużyciach finansowych. 11 listopada 1872 r. został mianowany specjalnym agentem Departamentu Skarbu odpowiedzialnym za ściganie przemytników i kontrolę pracy funkcjonariuszy komór celnych w rejonie Nowego Orleanu.
09 czerwca 1873 r. – z rekomendacji Carl'a Christian'a Schurz'a – został specjalnym agentem 15. Obszaru Celnego – Obszar Waszyngton. 31 maja 1874 r. bez podania powodu został zwolniony ze służby. Osiadł w San Francisco. W 1878 r. został dyrektorem Departamentu Skarbu w Waszyngtonie. Pod koniec życia wrócił do Nowego Jorku, gdzie spisał swoje wojenne wspomnienia. Pochowany został na cmentarzu Greenwood w Brooklynie. 13 października 1937 r. jego szczątki przetransportowano z wojskowymi honorami na Narodowy Cmentarz
w Arlington. Prezydent Delano Roosevelt wygłosił mowę ku jego pamięci, a prezydent Polski, Ignacy Mościcki, swoją mowę wygłosił w Warszawie. Henryk Sienkiewicz poznał Włodzimierza Bonawenturę Krzyżanowskiego w 1876 r. w San Francisco.

[Fotografia – autor nieznany. Publikacja – 1897 r. Źródło – Wikipedia.] [Plik jest w domenie publicznej w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. Odnosi się to
do utworów w USA, co do których prawa autorskie wygasły, często dlatego, że pierwsza publikacja nastąpiła przed 1 stycznia 1923 r.]

KSIĄŻEK WŁADYSŁAW [02.02.1857 – 12.05.1897]


Dramaturg, poeta, prozaik i dziennikarz. Początkowo - zecer w drukarni „Czasu”. Od 1879 r. – pracownik „Echa”, a od 1882 r. – „Słowa". Autor: dramatów: „Izrael
na puszczy” (1880 r.), „Firduzi” (1884 r.) - nowel: „Nowocześni bohaterowie” (1888 r.), „Na Bożym świecie” (zbiór, 1890 r.), „Robakiewicz” (zbiór, 1892 r.), „Stary mąż” (zbiór, 1893 r.) – powieści: „Rywale” (1890 r.), „Rogata dusza” (1893 r.) – wierszy: „Sonety i gazele” (tomik, 1899 r.). Wspólnie z Henrykiem Sienkiewiczem pracował
w „Słowie”.

KUCZEWSKI ? [? – ?]


Biografia nieustalona. 07 października 1888 r. w Madrycie w jego towarzystwie Henryk Sienkiewicz oglądał walki byków.

KULCZYCKI WŁADYSŁAW [? – ?]


Biografia nieustalona. Emigracyjny działacz polityczny. Uczestnik wydanego 18 grudnia 1890 r. w Rzymie przez Henryka Hektora Siemiradzkiego obiadu na cześć Henryka Sienkiewicza.

KUCZKOWSKA ZOFIA [? – ?] - HRABIANKA


Biografia nieustalona. Córka Ewy z Ankwiczów Kuczkowskiej. Żona komendanta załogi rzymskiej. Uczestniczka wydanego 18 grudnia 1890 r. w Rzymie przez Henryka Hektora Siemiradzkiego obiadu na cześć Henryka Sienkiewicza.

KURNATOWSKA MARIA [? – ?]


Żona Romana Komierowskiego, właściciela majątków: Komierowo i Nieżychowo. Z małżeństwa tego urodziły się dzieci: Maria, Tomasz, Franciszka i Eleonora. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Marią z Kurnatowskich Komierowską datują się następująco: 01) wrzesień 1899 r. – Komierowo i Nieżychowo.

[Ewentualne uzupełnienia i zmiany w treści nastąpią z chwilą ustalenia nowych szczegółów.]