Chwalcie, słudzy Pana, Chwalcie imię Pańskie! Niechaj imię Pana będzie błogosławione Odtąd aż na wieki! Od wschodu słońca aż do zachodu niech imię Pańskie będzie pochwalone. Pan jest wywyższony nad wszystkie narody. Chwała jego sięga nad niebiosa. [Ps. 113; 1 – 4]



POSTACIE Z JEGO ŻYCIA

Wybierz literę, z którą chcesz się zapoznać: A, B, C, Ć, D, E, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, O, P, Q, R, S, Ś, T, U, V, W, X, Y, Z, Ź, Ż - albo zobacz wszystkie.

Litera M



MAC CLELL ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Osoba organizująca lokalne zabezpieczenie i zaopatrzenie wyprawy na polowanie na bawoły w październiku i listopadzie 1877 r. na stepach Wyoming w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. Pisarz przedstawił go w „Listach z podróży do Ameryki”:
„(…) Powiedziałem Woothrupowi, abyśmy ruszyli natychmiast; on jednak pragnął najprzód ułożyć regulamin podróży, a po wtóre doczekać się wiadomości od Mac Clella, które miały nadejść wieczorem. Jakoż wieczorem przyjechał z Cheyenne sam Mac Clell, człowiek niezmiernie ugrzeczniony, o twarzy najbardziej złodziejskiej, jaką sobie można tylko wyobrazić. Oświadczył, że zrobił wszystko, co było w jego mocy, że Utanie obiecali mu także wszystko, co będzie w ich mocy, że mają nam dodać eskortę
przy Medicina R., słowem, że możemy być zupełnie bezpieczni. (…)”

MACIEJOWSKI IGNACY [07.07.1835 – 22.09.1901] - pseudonim SEWER


Powieściopisarz, nowelista, dramaturg i krytyk literacki okresu przejściowego między pozytywizmem a Młodą Polską.
Uczestnik powstania styczniowego. Po powstaniu więziony przez władze austriackie, następnie do 1868 r. przebywał na emigracji. W obawie przed ponownym uwięzieniem wyjechał na 10 lat do Londynu. Po powrocie w 1878 r. zajmował się pracą gospodarską. Od 1894 r. mieszkał w Krakowie, gdzie jego dom był ośrodkiem życia kulturalnego. W 1898 r. był redaktorem „Życia”. Pisał powieści: „Bajecznie kolorowa” (1898 r.), „Matka” (1898 r.). W krąg swoich zainteresowań Maciejowski włączał również realia współczesnej mu wsi, krakowskie środowisko artystyczne, czy życie pionierów przemysłu w Galicji. Powieści te, mimo wysokiego poziomu artystycznego, nie zapisały się trwale w historii literatury polskiej. Z całego dorobku Sewera do klasyki weszła jedynie wielokrotnie wznawiana powieść „Matka”. Wspólnie z Henrykiem Sienkiewiczem wyemigrował do USA.

MADEYSKA MARIA - patrz MIKUŁOWSKA MARIA


MADEYSKI LEON [1838 – 1905]


Pisarz dramatyczny i prawnik.
Autor komedii grywanych głównie na scenach ogródkowych i w teatrach amatorskich. Drugi mąż Marii z Mikulskich (1864 - ?).
Henryk Sienkiewicz poznał Leona i Marię Madeyskich na początku sierpnia 1886 r. w Kaltenleutgeben w Austrii.

MAGDZIA [? – ?]


Biografia nieustalona. Służąca Henryka Sienkiewicza.
Pisarz wspomina ją w liście z 26 marca 1906 r. do Jadwigi Janczewskiej.

MAJER JÓZEF [12.03.1808 – 03.02.1899]


Syn Jana i Marianny z Przybylskich.
Polski lekarz, przyrodnik, antropolog, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, pierwszy prezes Akademii Umiejętności w Krakowie.
Absolwent gimnazjum św. Anny w Krakowie (1824 r.). Absolwent medycyny (1825 – 1830). Uczestnik powstania listopadowego. Internowany na kilka miesięcy
przez władze pruskie. Od 1833 r. – profesor instytucji lekarskich Uniwersytetu Jagiellońskiego. W latach 1848 – 1877 – profesor fizjologii tego uniwersytetu. Dziekan Wydziału Lekarskiego (1845 – 1848 i 1862/1863) i rektor (1848 – 1851, 1865 – 1866). W latach 1848 – 1852 i 1860 – 1873 – prezes Towarzystwa Naukowego Krakowskiego. Członek-założyciel Akademii Umiejętności w Krakowie (1873 r.) i jej pierwszy prezes. Kierował Akademią do 1890 r. Inicjator działalności: Komisji Fizjograficznej (1865 r.), Muzeum Przyrodniczego (1870 r.), Towarzystwa Naukowego Krakowskiego i Komisji Antropologicznej AU. Założyciel i redaktor „Rocznika Wydziału Lekarskiego UJ” (1838 – 1845). Jego zainteresowania naukowe obejmowały przede wszystkim antropologię i fizjologię. Pierwszy w Polsce wykładowca antropologii. Jego dorobek naukowy to między innymi: „Przegląd potworów rybich” (1841 r.), „O teorii samorództwa” (1847 r.), „O zębie jeżowca” (1851 r.), „Literatura fizjografii ziemi polskiej” (1862 r.), „Charakterystyka fizyczna ludności galicyjskiej” (1877 r., wspólnie z Izydorem Kopernickim), „O stuletnim życiu w krajach polskich
w porównaniu z trwaniem życia prawidłowym” (1880 r.), „Zgodność oscylacji liczby osób przy rozdzielaniu różnej ludności według wzrostu” (1880 r.).
W latach 1889 – 1890 Henryk Sienkiewicz prowadził z nim korespondencję dotyczącą stypendium imienia Marii z Szetkiewiczów Sienkiewiczowej.

MALAWSKI WŁODZIMIERZ [1871 – 1939]


Biografia nieustalona.
Śpiewak operowy (tenor) Teatru Wielkiego w Warszawie. Kompozytor. Odtwórca roli Winicjusza w operze „Quo vadis”.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Włodzimierzem Malawskim datują się następująco: 01) listopad 1910 r. – Warszawa.

MALCZEWSKI JACEK [15.07.1854 – 08.10.1929] – herbu TARNAWA


Syn Juliana i Marii z Korwin Szymanowskich. Po kądzieli spokrewniony z Jadwigą Łuszczewską, Karolem Szymanowskim i Jarosławem Iwaszkiewiczem.
Polski malarz, przedstawiciel symbolizmu przełomu XIX i XX w.
Od 1867 r. przebywał w majątku wuja Feliksa Karczewskiego w Wielgiem, gdzie jego opiekunem i nauczycielem był Adolf Dygasiński. 4 lata później siedemnastoletni Malczewski przeprowadził się do Krakowa. Tu uczył się w gimnazjum oraz został wolnym słuchaczem Szkoły Sztuk Pięknych. W październiku 1875 r. wyjechał na dalsze studia do Paryża. Do pracowni Matejki powrócił jesienią 1877 r.
W 1884 r. umarł mu ojciec. W 1885 r. wyjechał do Monachium. W 1887 r. ożenił się z Marią Gralewską. Z tego związku na świat przyszły dzieci: Julia (1888 r.), Rafał (1892). W 1897 r. został jednym z założycieli Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”. W 1898 r. głęboko przeżył śmierć matki. W 1900 r. opuścił krakowską ASP. Poza uczelnią pozostawał 10 lat. W 1910 r. powrócił na stanowisko profesora, aby w 1912 r. zostać rektorem ASP. Funkcję tę pełnił do wybuchu I wojny światowej. Początek wojny spędził w Wiedniu.
Do Krakowa powrócił w 1916 r. W 1921 r. ustąpił z funkcji profesora ASP. W latach 1923 – 1926 mieszkał w Lusławicach. Założył tam szkółkę malarską dla utalentowanych dzieci wiejskich. W 1923 r. namalował tryptyk „Mój pogrzeb”. Pod koniec życia stracił wzrok.
Najsłynniejsze obrazy: „Śmierć Ellenai”, „Wigilia na Syberii”, „Melancholia”, „Błędne koło”, „Hamlet polski. Portret Aleksandra Wielopolskiego”, „Portret mężczyzny na tle pejzażu”, cykl obrazów „Zatruta studnia”, cykl obrazów „Polonia”, „Autoportret w białym stroju”, „Autoportret w zbroi”, „Autoportret z hiacyntem”, „Pożegnanie z pracownią”. Autor portretu syna pisarza, Henryka Józefa. Udokumentowane spotkania Jacka Malczewskiego z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 01) październik 1889 r. - Kraków; 02) lipiec 1891 r. - Kraków.

[Fotografia - autor nieznany. Źródło – Wikipedia.] [Zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły.]

MALESZEWSKI ? [? – ?]


Biografia nieustalona. W 1864 r. – sekretarz Gimnazjum II (w Pałacu Stanisława Staszica) w Warszawie.
W lipcu 1864 r. podpisał świadectwo nr 501 ukończenia przez Henryka Sienkiewicza klasy szóstej.

MALEWSKA MARIA [1834 – 1926]


Żona Władysława Mickiewicza, najstarszego syna Adama Mickiewicza. Matka: Marii (1868 – 1952) i Heleny (1864 – 1896).
Wraz z mężem prowadziła Księgarnię Luksemburską.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Marią z Malewskich Mickiewicz datują się następująco: 01) maj 1897 r. - Parc-Saint-Maur.

MALINOWSKA ? [? – ?]


Biografia nieustalona. W liście z 16 czerwca 1892 r. do Jadwigi Janczewskiej Henryk Sienkiewicz pisze o niej następująco:
„(…) … wdowa po tym, który umarł w Meranie… (…)”
Udokumentowane spotkania pisarza z tą osobą datują się następująco: 01) czerwiec 1892 r. – Karlsbad.

MAŃKOWSKA BARBARA [08.09.1870 – 03.09.1936]


Biografia nieustalona. Córka Napoleona Ksawerego i Marii Antoniny z Chłapowskich Mańkowskich. Prawnuczka gen. Henryka Dąbrowskiego i gen. Dezyderego Chłapowskiego. Żona Stanisława Turno.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Barbarą Mańkowską datują się następująco: 01) czerwiec 1890 r. – Kraków; 02) lipiec 1890 r. - Kraków i Tyniec; 03) wrzesień - październik 1896 r. - Kaltenleutgeben; 04) wrzesień 1899 r. - Winnogóra.

MAŃKOWSKA JULIA [1843 – ?]


Biografia nieustalona. Żona Stanisława Ostrowskiego (zmarłego w 1885 r.). Ciotka Barbary Mańkowskiej.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Julią z Mańkowskich Ostrowską datują się następująco: 1) lipiec 1890 r. – Kaltenleutgeben; 2) wrzesień 1890 r. – Kraków.

MAŃKOWSKA MARIA Antonina – patrz CHŁAPOWSKA MARIA Antonina


MAŃKOWSKA ZOFIA [29.12.1883 – 24.10.1972]


Biografia nieustalona. Córka Napoleona Ksawerego Mańkowskiego i Marii Antoniny z Chłapowskich. Prawnuczka gen. Henryka Dąbrowskiego i gen. Dezyderego Chłapowskiego. Żona Aleksandra Rodionowa (1921 r.). Matka Marii.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Barbarą Mańkowską datują się następująco: 01) lipiec 1890 r. – Kraków i Tyniec.

MAŃKOWSKI ALEKSANDER [06.06.1855 – 12.02.1924] – herbu ZAREMBA


Syn Walerego Konstantego i Tekli z Łazińskich.
Polski pisarz.
Absolwent uczelni w Karlsruhe, Dreźnie i Uniwersytetu Jagiellońskiego (1877 – 1878). Od 1888 r. przebywał we Włoszech. Napisał: „Niedobrana para” (1879), „Dziwak” (1887), „Pan Wojciech” (1889), „Hrabia August” (1890), „Moja Helenka” (1897), „Jadzia” (1901), „Dwużeniec” (1906), „Złodziej” (1906).
W październiku 1887 r. on lub jego brat Leon współtowarzyszył Henrykowi Sienkiewiczowi w posiłkach w czasie jego kuracji w Kaltenleutgeben.

MAŃKOWSKI KONSTANTY [1861 – 1897]


Polski malarz realista.
Absolwent krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych (1874 – 1880). W latach 1880 – 1884 kontynuował studia u Hansa Makarta w Wiedniu. Malował pejzaże, portrety, sceny rodzajowe i religijne. Był jednym z autorów Panoramy Tatr (1896 r.). Wystawiał w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych, Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych
w Warszawie, Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie, a także w Berlinie, Paryżu i Wiedniu.
W 1899 r. Henryk Sienkiewicz przyznał mu stypendium im. Marii Sienkiewiczowej.

MAŃKOWSKI LEON [06.11.1858 – 18.04.1909] - herbu ZAREMBA


Syn Walerego Konstantego i Tekli z Łazińskich.
Orientalista, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, znawca sanskryckiej literatury baśniowej, autor rozpraw o „Pańczatantrze”. W październiku 1887 r. on lub jego brat Aleksander współtowarzyszył Henrykowi Sienkiewiczowi w posiłkach w czasie jego kuracji w Kaltenleutgeben.

MARCZYŃSKI [? – ?]


Ksiądz. Nauczyciel domowy u rodziców chrzestnych Sienkiewicza, Dmochowskich, w Burcu na Podlasiu.
Autor opowiadania zamieszczonego w wydanej przez ks. Adolfa Pleszczyńskiego książce zbiorowej „Dla sierot” (Warszawa 1897). W opowiadaniu tym pisze, że razem z młodymi Dmochowskimi miał się uczyć ich brat cioteczny, dziesięcioletni Henryś, który pewnego razu zabłysnął talentem literackim. Napisał on mianowicie wypracowanie, oparte na podaniach burzeckich, prawiące o magnacie, który więzi szlachciankę wraz z jej ojcem, ponieważ odrzuciła ona jego miłość. Gnębiciel i jego ofiary dostają się w moc Tatarów, od których ratuje ich narzeczony panny, młody rycerz; ciężko ranny magnat umierając oddaje jej i jej wybawcy całe swoje mienie.

MARCONI LEONARD [06.10.1835 – 01.04.1899]


Syn rzeźbiarza włoskiego Ferrante, bratanek architekta Henryka Marconiego.
Polski rzeźbiarz włoskiego pochodzenia.
Absolwent Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie i Akademii św. Łukasza w Rzymie. W latach 1862 – 1873 w Warszawie prowadził rzeźbiarskie atelier. Od 1873 r. – wykładowca Akademii Technicznej we Lwowie. Od 1874 r. – profesor rzeźby na Politechnice Lwowskiej. Zajmował się głównie rzeźbą architektoniczną, nagrobną
i portretową. Spod jego dłuta pochodzą między innymi: 01) epitafium umieszczone w 1880 r. na filarze bazyliki św. Krzyża w Warszawie w miejscu wmurowanej urny
z sercem Fryderyka Chopina; 02) dekoracja fasady i wnętrz Sejmu Galicyjskiego we Lwowie (1879 – 1888; obecnie siedziba uniwersytetu); 03) pomnik Aleksandra Fredry, przeniesiony po II wojnie światowej do Wrocławia; 04) pomnik Tadeusza Kościuszki w Krakowie; 05) dekoracje Hotelu George'a we Lwowie; 06) dwa pomniki na Cmentarzu Łyczakowskim; 07) ołtarz i ambonę w kościele w Wilanowie.
15 listopada 1897 r. wraz z Henrykiem Sienkiewiczem, Michałem Radziwiłłem i Leopoldem Kronenbergiem (Komitet Budowy Pomnika Adama Mickiewicza)
oraz rzeczoznawcą Stanisławem Witkiewiczem przybyli do Carrary we Włoszech, aby ocenić model figury Mickiewicza dłuta Cypriana Godebskiego.

MARKOWSKA MARIA [1878 – między 1939 a 1945]


Poetka debiutująca w 1901 r. w „Chimerze”. Działaczka PPS.
Autorka „Poezji” (1909 r.)

MARKUSFELD MAURYCY [? – ?]


Kolega szkolny Henryka Sienkiewicza z Gimnazjum Realnego.
Pisarz wspomina go w liście z 1865 r. do Konrada Dobrskiego.

MARKUSFELD ZYGMUNT [? – ?]


Kolega szkolny Henryka Sienkiewicza z Gimnazjum Realnego.
Pisarz wspomina go w liście z 1865 r. do Konrada Dobrskiego.

MARYLSKI ANTONI [? – ?]


Biografia nieustalona.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Antonim Marylskim datują się następująco: 01) luty 1889 r. - Warszawa.

MASŁOWSKI LUDWIK [27.05.1847 – 11.09.1928] – herbu SAMSON


Syn Onufrego i Eufemii z Iwickich.
Publicysta, tłumacz, socjolog, pisarz.
Absolwent medycyny i nauk przyrodniczych uczelni w Paryżu. Uczestnik Powstania Styczniowego. Członek władz Stowarzyszenia Uczniów w Paryżu i kolegium redakcyjnego organu tego związku – pisma „Przyszłość” (1866 r.). Z Paryża wrócił do Polski do Lwowa. W 1883 r. założył „Kurier Lwowski”. W 1884 r. przeszedł
do „Przeglądu Powszechnego”. W 1888 r. założył „Przegląd Polityczny, Społeczny i Literacki”. W 1921 r. przeniósł się do Bydgoszczy, gdzie podjął pracę w „Dzienniku Bydgoskim”. Przetłumaczył na język polski „O pochodzeniu człowieka” i „Dobór płciowy” Karola Darwina. Autor „Listów do przyjaciela”.
14 października 1906 r. Henryk Sienkiewicz odpowiedział na list Ludwika Masłowskiego, w którym ten powiadomił go o ukazaniu się we Włoszech powieści Agostino Della Sala Spada „Mondo Antico”.

MASSONIUS PIOTR Marian [01.02.1862 – 20.07.1945]


Syn pułkownika rosyjskiego oraz Heleny ze Ślizieniów.
Polski filozof, pedagog, działacz oświatowy i dziennikarz. Członek: Towarzystwa Filozoficznego w Warszawie, Wileńskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
Absolwent: gimnazjum w Warszawie. Studiował filozofię na uczelniach w: Warszawie, Lipsku (tu obronił doktorat), Berlinie, Pradze i Monachium. Od 1891 r. – redaktor petersburskiego tygodnika „Kraj”. Od 1906 r. do 1914 r. – nauczyciel w gimnazjach: Reja i Górskiego – oraz profesor na Kursach Naukowych (późniejsza Wolna Wszechnica Polska).Od 1915 r. do 1918 r. kierował gimnazjum polskim w Mińsku. W latach 1917 – 1918 – redaktor naczelny „Dziennika Mińskiego”. Członek komisji powołującej Uniwersytet Białoruski w Mińsku. W 1918 r. organizował gimnazjum polskie w Nieświeżu. Do 1919 r. był jego pierwszym dyrektorem.
W wolnej Polsce pracował jako wykładowca filozofii i pedagogiki na Uniwersytecie Stefana Batorego. Był dziekanem Wydziału Humanistycznego. Nauczał też
w Państwowym Gimnazjum i Liceum Męskim im. Króla Zygmunta Augusta na Górze Bouffałowej.
Na przełomie lat 1880/1881 wspólnie z Henrykiem Sienkiewiczem uczestniczył w pracach komisji konkursu dramatycznego im. Henryka Sienkiewicza w Łodzi.

MATEJKO JAN Alojzy [24.06.1838 – 01.11.1893]


Syn Franciszka Ksawerego i Joanny Karoliny z Rossbergów Matejków.
Polski malarz, twórca obrazów historycznych i batalistycznych, historiozof.
Absolwent: Gimnazjum św. Anny w Krakowie (obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie), Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie uczył się u Władysława Łuszczkiewicza i Wojciecha Stattlera (1852 – 1858). Późniejszy jej dyrektor (od 1873 r.). W 1858 r. rozpoczął studia w Monachium. W 1864 r. ożenił się z Teodorą Giebułtowską, z którą miał pięcioro dzieci: Tadeusza, Helenę, Beatę, Jerzego i Reginę. Wraz ze wzrostem zamożności przeprowadził się do domu w Krakowie
przy ul. Floriańskiej 41.
Jan Alojzy Matejko poświęcił się prawie wyłącznie malarstwu historycznemu. Drugą pasją Matejki była ojczyzna. Był on zagorzałym patriotą. Wykształcił wielu malarzy: Józefa Mehoffera, Stanisława Mateusza Ignacego Wyspiańskiego, Włodzimierza Tetmajera
i Jacka Malczewskiego. Niektóre prace Jana Alojzego Matejki: „Carowie Szujscy przed Zygmuntem III” (1853 r.), „Otrucie królowej Bony” (1859 r.), „Kochanowski nad zwłokami Urszulki” (1862 r.), „Stańczyk” (1862 r.), „Kazanie Skargi” (1864 r.), „Polonia – Rok 1863” (1864/1879), „Rejtan – Upadek Polski” (1866 r.), „Alchemik Sędziwój i Zygmunt III” (1867 r.), „Unia Lubelska” (1869 r.), „Stefan Batory pod Pskowem” (1872 r.), „Astronom Kopernik czyli rozmowa z Bogiem” (1873 r.), „Zawieszenie dzwonu Zygmunta” (1874 r.), „Śmierć króla Przemysła II” (1875 r.), „Bitwa pod Grunwaldem” (1878 r.), „Hołd pruski” (1880 – 1882), „Jan III Sobieski pod Wiedniem”
(1883 r.), „Wernyhora” (1883 – 1884), „Joanna d’Arc” (1886 r.), „Założenie Akademii Lubrańskiego w Poznaniu” (1886 r.), „Bitwa
pod Racławicami” (1888 r.), „Dzieje cywilizacji w Polsce” (1888 r.), „Zaprowadzenie chrześcijaństwa” (1889 r.), „Chrzest Litwy”
(1889 r.), „Konstytucja 3 Maja 1791 roku” (1891 r.), „Carowie Szujscy na sejmie warszawskim” (1892 r.), „Śluby Jana Kazimierza” (1893 r.).
Udokumentowane spotkania Jerzego Czartoryskiego z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 1) 04 lipca 1890 r. – Kraków – uroczystości pochowania prochów Adama Mickiewicza.

[Fotografia: Autor – Jules Mien (1842 – 1905). Źródło – Wikipedia. Ten plik jest własnością publiczną w Stanach Zjednoczonych oraz w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa 100 lat po śmierci autora lub wcześniej.]

MATUSZEWSKI ALEKSANDER [? – ?]


Nauczyciel Gimnazjum IV w Warszawie.
Henryk Sienkiewicz wspomina go w liście sprzed 27 stycznia 1866 r. do Konrada Dobrskiego.

MATUSZEWSKI IGNACY Erazm [02.06.1858 – 10.07.1919]


Syn Ignacego.
Krytyk literacki, współpracownik „Przeglądu Tygodniowego”, kierownik literacki „Tygodnika Ilustrowanego”, autor artykułów
w „Witezi”, kierownik działu humanistycznego „Encyklopedii Orgelbranda”, prezes Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy.
Wydał między innymi: „Czarnoksięstwo i mediumizm – studium historyczno-porównawcze” (1896 r.), „Diabeł w poezji” (1894 r.), „Swoi
i obcy” (1898 r.), „Twórczość i twórcy” i „Słowacki i nowa sztuka”.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Ignacym Erazmem Matuszewskim datują się następująco: 01) 21 marca 1899 r. – Warszawa.




[Fotografia – autor: Szczebrzeszyński. Źródło – Wikipedia.] [Powyższe zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie
do niego wygasły. Prawo to stosuje się w Stanach Zjednoczonych, Australii, Unii Europejskiej i w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa w 90 lat po śmierci autora.]

MAYZEL BRONISŁAW [? - ?] – pseudonim LEYZAM B.


Publicysta.
Równocześnie z Henrykiem Sienkiewiczem rozpoczynał karierę pisarską. Obaj uczestniczyli w kółku literacko-artystycznym w restauracji „U Andzi” Anny Czuleńskiej
w Warszawie na rogu ulic: Niecałej i Wierzbowej. Obaj też w 1875 r. wybrali się na wycieczkę do Ogrodu Botanicznego w Warszawie.

MENDELSBURG ALBERT [22.05.1828 – 15.07.1911]


Finansista, działacz gospodarczy i komunalny w Krakowie, poseł do Rady Państwa.
Absolwent Instytutu Technicznego w Krakowie. W 1851 r. założył „Dom Bankowy Albert Mendelsburg”, istniejący do 1912 r. W 1865 r. został członkiem komisji opracowującej nowy statut żydowskiej gminy wyznaniowej. W 1866 r. został członkiem Rady Miejskiej. W 1873 r., z ramienia Rady Miejskiej, wszedł do Wielkiego Wydziału Kasy Oszczędności miasta Krakowa, gdzie był członkiem Komisji Kontrolującej, a następnie jej przewodniczącym. W kasie tej Henryk Sienkiewicz przechowywał swoje oszczędności. W latach 1873 – 1879 był posłem do austriackiej Rady Państwa. W 1879 r. zostaje dyrektorem filii wiedeńskiego Banku Narodowego w Krakowie. W 1882 r. został prezesem Rady Wyznaniowej oraz członkiem zarządu Szkoły Handlowej w Krakowie. W latach 1885 – 1896 pełnił funkcję wiceprezesa Izby Przemysłowo-Handlowej w Krakowie, a w latach 1897 – 1906 – był jej prezesem. W 1897 r. otrzymał tytuł radcy cesarskiego.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Albertem Mendelsburgiem datują się następująco: 01) marzec – kwiecień 1893 r. – Rzym.

MERZBACH HENRYK [1837 – 1903]


Poeta, publicysta i księgarz warszawski. Naczelnik Wydziału Miasta Warszawy w Rządzie Narodowym 1863 r.
Po upadku powstania styczniowego wyemigrował (1864 r.) do Brukseli, gdzie osiadł na stałe. Dyrektor, następnie współwłaściciel Księgarni Wydawniczej
Ch. Muquardt, którą prowadził w latach 1869 – 1887. W 1870 r. Leopold II, król Belgii, nadał mu tytuł „nadwornego księgarza”. Założyciel Instytutu Geograficznego
w Belgii (1880 r.). Autor wierszy na część Henryka Sienkiewicza. Ich próbkę stanowi toast na część pisarza wygłoszony przez Henryka Merzbacha w sierpniu 1889 r. podczas „uczty towarzyskiej” w Brukseli:
Dużo ci pochwał po świecie sypano
Natchnioną prozą lub mową wiązano,
Boś spisał istnie żołnierskim narzeczem
Ogniem i mieczem.

I dziś po świecie ścigają cię wszędzie,
Więc chciałeś skryć się w Helgoland, w Ostendzie,
Próżno! i tu ci nie dają urlopu,
Twórco Potopu.
W lipcu i sierpniu 1888 r. Henryk Sienkiewicz pisał do niego listy z Ostendy.

METAKSJAN SERGIUSZ – patrz METAXJAN SERGIUSZ


METAXJAN SERGIUSZ – patrz SZEŁKOWNIKOW SŁAWOMIR


MEYER KAZIMIERZ [? – ?]


Kolega szkolny Henryka Sienkiewicza z Gimnazjum Realnego.
Pisarz wspomina go w liście z 1865 r. do Konrada Dobrskiego.

MIĄCZYŃSKA ALFONSYNA [1836 – 1919] –herbu SUCHEKOMNATY * HRABINA


Córka Mateusza i Klementyny z Potockich. Żona Włodzimierza Dzieduszyckiego (1825 – 1899). Matka: Klementyny (Zygmuntowej Szembekowej), Anny (Tadeuszowej Dzieduszyckiej), Marii (Tadeuszowej Cieńskiej) i Jadwigi (Witoldowej Czartoryskiej).
Po śmierci męża zajmowała się działalnością charytatywną, przez lata sprawowała patronat nad Tanią Kuchnią we Lwowie. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Alfonsyną z Miączyńskich Dzieduszycką datują się następująco: 01) sierpień 1886 r. - Kaltenleutgeben; 02) czerwiec - lipiec 1888 r. - Kaltenleutgeben; 03) listopad 1889 r. - Pieniaki.

MIĄCZYŃSKA OLGA - patrz CHYLIŃSKA OLGA


MICHAELIS ? [? – ?]


Biografia nieustalona. W 1891 r. konsul niemiecki w Zanzibarze.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Michaelisem datują się następująco: 01) styczeń 1891 r. - Kair.

MICHAŁOWSKI JÓZEF Jakub [Kokoszka-Michałowski Józef Jakub] [14.01.1870 – 1956] – herbu JASIEŃCZYK * HRABIA


Syn Romana Stefana Kokoszki-Michałowskiego i Marii z Koźmianów. Mąż Marii Plater-Zyberk.
Prawnik, historyk, fundator Biblioteki Polskiej Akademii Umiejętności (PAU) w Rzymie, dyrektor Polskiej Stacji Naukowej (PSN) PAU w Rzymie.
W 1905 r. uzyskał doktorat na Uniwersytecie Jagiellońskim. Znaczną część życia spędził za granicą (głównie we Włoszech). Zbiory rodzinne Michałowskich
i Koźmianów przed I wojną światową przewiózł z Dobrzechowa do Florencji, a stamtąd do Rzymu. Powiększył je o księgozbiór nabyty po sprzedaży majątków swoich majątków i w 1921 r. ofiarował je PAU. Stanowiły one zalążek PSN w Rzymie.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Marią z Daszewskich Popławską datują się następująco: 01) lipiec 1913 r. – Oblęgorek.

MICHAŁOWSKI LUDWIK [1829 – 21.10.1899]


Kolekcjoner sztuki. Z wykształcenia przyrodnik, zajmujący się głównie mineralogią. Niegdyś docent Uniwerytetu Kijowskiego. Obywatel ziemski.
Skazany na utratę praw za udział w ruchu narodowym w 1863 r., musiał uchodzić do Paryża. Po pobycie w Paryżu osiadł w Krakowie, gdzie przy ul. Brackiej 10 prowadził salon artystyczny. Znany jako zbieracz rycin, rysunków, obrazów i rzeźb, których zbiór ofiarował Muzeum Narodowemu w Krakowie, a zbiory mineralogiczne - Akademii Umiejętności w Krakowie. Przyjaźnił się między innymi z: Jackiem Malczewskim, Konstantym Marią Górskim i Henrykiem Sienkiewiczem. Przez pewien czas
u Ludwika Michałowskiego mieszkał Karol Potkański.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Ludwikiem Michałowskim datują się następująco: 01) jesień 1883 r. – Kraków; 02) jesień 1883 r. - Kraków;
03) luty 1890 r. - Kraków; 04) październik 1890 r. – Kraków; 05) marzec - kwiecień 1893 r. - Rzym; 06) czerwiec - lipiec 1895 r.

MICKIEWICZ MARIA – patrz MALEWSKA MARIA


MICKIEWICZ MARIA [1835 – 1922]


Najstarsza córka Adama i Celiny z Szymanowskich Mickiewiczów. Żona Malarza Tadeusza Goreckiego.
Literatka.
Autorka „Wspomnień o Adamie Mickiewiczu opowiedzianych najmłodszemu bratu” (Warszawa 1875, Kraków 1889). Tłumaczyła na język francuski nowele Henryka Sienkiewicza: „Bartek Zwycięzca”, „Latarnik” i „Z pmiętnika poznańskiego nauczyciela”.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Marią z Mickiewiczów Gorecką datują się następująco: 01) czerwiec 1890 r. – Kraków; 02) lipiec 1890 r. - Kraków; 03) grudzień 1898 r. - Warszawa. Tego dnia miało miejsce odsłonięcie pomnika Adama Mickiewicza. Henryk Sienkiewicz prowadził Marię z Mickiewiczów Gorecką
pod rękę do stóp pomnika ojca.

MICKIEWICZ WŁADYSŁAW [23.06.1838 – 09.06.1926]


Najstarszy syn Adama i Celiny z Szymanowskich Mickiewiczów. Mąż Marii z Malewskich.
Założyciel czasopisma na emigracji „L'Espérance”.
Publikował w nim tłumaczenia literatury polskiej, w tym: Stefana Garczyńskiego „Wacława Dzieje”, Józefa Ignacego Kraszewskiego „Ulanę”, Adama Mickiewicza (swojego ojca) „Księgi pielgrzymstwa polskiego”, Henryka Rzewuskiego „Pamiątki starego szlachcica litewskiego” (we fragmentach) – i inne. Fundator Księgarni Luksemburskiej (1864 r.), promującej dzieła polskie w języku ojczystym
i francuskim. Prowadził ją w latach 1864 – 1889. Od 1899 r. kierował Stacją Naukową Akademii Umiejętności i Biblioteką Polską
w Paryżu, do której w 1903 r. przekazał swoje zbiory. Było to przyczynkiem powstania Muzeum Adama Mickiewicza w Paryżu, mieszczącego się w gmachu Biblioteki Polskiej na Wyspie Świętego Ludwika. W czasie I wojny światowej przebywał
w Szwajcarii i wspólnie z Henrykiem Sienkiewiczem i Ignacym Mościckim uczestniczył w pracach Szwajcarskiego Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce.
Autor książki o swoim ojcu - „Żywot Adama Mickiewicza" (Paryż 1890 – 1895).
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Władysławem Mickiewiczem datują się następująco: 01) październik 1888 r. - Paryż, 02) listopad 1890 r. - Kraków, 03) maj 1897 r. - Parc-Saint-Maur.






[Autor fotografii nieznany. Źródło - Wikipedia. Prawa autorskie do niej wygasły.]

MIEN JULIUSZ [1841 – 1905]


Literat francuski i polski, tłumacz utworów Juliusza Słowackiego na język francuski, właściciel zakładu fotograficznego w Krakowie. Współpracownik pism krakowskich: „Czasu” i „Nowej Reformy” – i warszawskich: „Gazeta Polska” i „Biblioteka Warszawska”. Współzałożyciel i redaktor krakowskiego tygodnika „Świat” (1888 – 1895).
Z jego inicjatywy, ukazała się „Wisła. Ofiarom powodzi” (1885 r.), wydawnictwo literacko-artystyczne na cele dobroczynne. Henryk Sienkiewicz nie przyjął propozycji uczestnictwa w tym projekcie, tłumacząc się natłokiem obowiązków przy pisaniu „Potopu”.

MIERZWIŃSKI WŁADYSŁAW [21.10.1848 – 14.07.1909]


Polski tenor.
Debiutował w operze paryskiej w partii Raula w „Hugenotach” Giacomo Meyerbeera. Występował na wszystkich większych scenach operowych świata. W 1893 r. zachorował na gardło. Poddał się operacji i stracił głos. W 1896 r. próbował jeszcze koncertować
w: Warszawie, Wilnie i Kijowie – ale nie odniósł już sukcesu. Zmarł w biedzie i w zapomnieniu w Paryżu.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Władysławem Mierzwińskim datują się następująco: 01) marzec 1889 r. – Warszawa.







[Autor portretu nieznany. Źródło – Wikipedia.]
[Powyższe zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły, a jego autor jest nieznany.]

MIKULSKI LEOPOLD [1846 – 1881] - pseudonim SĘDZIA


Absolwent Szkoły Głównej w Warszawie. Prawnik, dziennikarz współpracujący z „Przeglądem Tygodniowym”. Tłumacz, publicysta warszawskich „Nowin”.
W latach późniejszych – rejent w Kałuszynie. Przyjaciel Henryka Sienkiewicza.
Przed wyjazdem pisarza do Ameryki – współlokator w mieszkaniu w Warszawie przy ul. Niecałej 8. Obaj bywali w kawiarni Lessla w Ogrodzie Saskim. Przetłumaczył: pracę Ludwig'a Friedrich'a Büchner'a „Siła i materia”, dzieło Karl'a Eduard'a Zachariae von Lingentha'al „Wykład postępowania karnego”. Razem z Henrykiem Sienkiewiczem, Walerym Przyborowskim i Danielem Zglińskim przetłumaczył „Rok dziewięćdziesiąty trzeci” Wiktora Hugo.

MIKUŁOWSKA MARIA [1864 – ?]


Żona Stanisława Poraja Chlebowskiego (artysty malarza, 1835 - 1884). Po jego śmierci wyszła za mąż za Leona Madeyskiego (pisarza i prawnika, 1838 – 1905).
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Marią z Mikułowskich Madeyską datują się następująco: 01) sierpień 1886 r. - Kaltenleutgeben.

MILIESKA MARIA - patrz KOŁACZKOWSKA MARIA


MILIESKA OLGA [? – ?]


Córka Alfreda i Marii z Kołaczkowskiej Milieskich.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Olgą Milieską datują się następująco: 01) czerwiec 1888 r. - Kaltenleutgeben.

MILIESKI ALFRED [1834 lub 1835 – 1908]


Polityk, poseł na Sejm Galicyjski.
W latach 1878 – 1896 marszałek powiatu krakowskiego, członek Rady Nadzorczej Banku Galicyjskiego dla Handlu i Przemysłu w Krakowie. Właściciel Piekar
pod Krakowem i Rychwałdu - wzorowo prowadzonych i jednych z najbardziej rentownych majątków w Galicji.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Alfredem Milieskim datują się następująco: 01) czerwiec 1888 r. - Kaltenleutgeben.

MINEYKO BRONISŁAW [1846 – 1887]


Najmłodszy brat Wandy z Mineyków Szetkiewiczowej. Mąż Anny z Morykonich.
Właściciel majątku Dębniki na Litwie. Sąsiad Jana i Izabeli Tyszkiewiczów.
23 lutego 1886 r. Henryk Sienkiewicz wybierał się tam na odpoczynek.

MINEYKO JÓZEF [? – ?]


Biografia nieustalona. Syn Bronisława Mineyki, brata Wandy Szetkiewicz.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Józefem Mineyką datują się następująco: 01) grudzień 1895 r. – Warszawa.

MINEYKO LUDWIK [? – ?]


Biografia nieustalona. Syn Bronisława Mineyki, brata Wandy Szetkiewicz.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Ludwikiem Mineyką datują się następująco: 01) grudzień 1895 r. – Warszawa.

MINEYKO WANDA [? – ?] – herbu GOZDAWA


Żona Kazimierza Szetkiewicza. Matka Marii, pierwszej żony Henryka Sienkiewicza, oraz Jadwigi. Teściowa pisarza.
Czesław Jankowski, w artykule „Ze wspomnień osobistych o Sienkiewiczu” przedstawia ją następująco:
„(…) Pani Kazimierzowa (żona Kazimierza Szetkiewicza) była niemniej „szczerą Litwinką”. (…)”

MINEYKO WŁADYSŁAW [? – ?]


Biografia nieustalona. Syn Bronisława Mineyki, brata Wandy Szetkiewicz.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Władysławem Mineyką datują się następująco: 01) grudzień 1895 r. – Warszawa.

MISEL JADWIGA Helena [02.10.1840 – 08.04.1909] - pseudonimy aktorskie: HELENA MODRZEJEWSKA * HELENA MODJESKA


Córka Józefy z Miselów Bendy (Benda). Od 1868 r. żona ziemianina Karola Chłapowskiego. Matka wybitnego inżyniera i konstruktora mostów Rudolfa Modrzejewskiego (Ralpha Modjeskiego).
Wybitna polska aktorka specjalizująca się w rolach szekspirowskich i tragicznych. Propagatorka twórczości Williama Szekspira.
Zadebiutowała na scenach prowincjonalnych. W 1863 r. angażowała się w teatrze w Krakowie, a od 1868 r. zaczęła występować
na deskach teatrów warszawskich. Tam przez 8 lat występów osiągnęła status gwiazdy. W 1876 r., po wcześniejszym wyjeździe
do USA Henryka Sienkiewicza, aktorka wraz rodziną, Julianem Sypniewskim, Łucjanem Paprockim wyemigrowała do Kalifornii. Emigranci osiedlili się w miejscowości Anaheim w Kalifornii, gdzie prowadzili farmę. Po kilkuletniej bytności za granicą Modrzejewska przyjęła pseudonim Helena Modjeska i z sukcesem zadebiutowała w Stanach Zjednoczonych na deskach California Theatre. Kontynuowała swą karierę aktorską na obczyźnie, przeważnie występując na scenach amerykańskich i angielskich. Zyskała olbrzymie uznanie i rozgłos, występując głównie w repertuarze szekspirowskim. W 1883 r. przyjęła obywatelstwo amerykańskie. 2 maja 1905 r. w Nowym Jorku dała jubileuszowe przedstawienie, a następnie odbyła dwuletnie tournee i zakończyła karierę aktorską. Umarła w Bay Island w East Newport w Kalifornii. Jej pogrzeb odbył się w Los Angeles, ale potem jej szczątki przeniesiono na Cmentarz Rakowicki w Krakowie, a uroczystości pogrzebowe przerodziły się w manifestację patriotyczną. Zagrała w 260 rolach. Napisała pamiętniki „Memories and impressions of Helena Modjeska”, wydane w 1910 r. w USA. Polskie wydanie – „Wspomnienia i wrażenia” – wydano
w 1957 r. nakładem Wydawnictwa Literackiego.

[Fotografia: Autor – Melecjusz Dutkiewicz (1836 – 1897). Źródło – Wikipedia.] [Powyższe zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły. Prawo to stosuje się w Stanach Zjednoczonych, Australii, Unii Europejskiej i w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa w 70 lat po śmierci autora.]

MITCHEL ? [? – ?]


Biografia nieustalona.
Farmer, którego Henryk Sienkiewicz poznał w pierwszej połowie 1876 r. w Anaheim w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. W „Listach
z podróży do Ameryki” napisał o nim:
„(…) Słońce już zaszło, gdy zapukałem do drzwi domu położonego u stóp tarasu. Pokazało się, że mieszkał w nim Mitchel, właściciel stad krowich, a dobry mój znajomy jeszcze z Anaheim. Mitchel przyjął mnie gościnnie i dał wyborne łóżko, które
po nocy spędzonej na kamieniu w górach wydało mi się niezrównanym. (…)”

MŁODECKA MARIA [1870 – ?] * herbu PÓŁKOZIC


Biografia nieustalona. Córka Józefa Marcina i Doroty z Lubomirskich Młodeckich. Od 1891 r. żona Artura Potockiego, artysty malarza.
Henryk Sienkiewicz widział Marię z Młodeckich Potocką: 01) w październiku 1892 r. – w Kaltenleutgeben.

MNISZEK LUDGARDA [20.06.1823 – 1911] – herbu PORAJ * HRABINA


Żona Edwarda Piotra Franciszka Stadnickiego (1817 - ?). Matka Heleny Krasińskiej z Radziejowic.
Właścicielka zamku Frain (Vranov nad Topľou, Wronowo) na Morawach.
Udokumentowane spotkania Ludgardy z Mniszków Stadnickiej z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 01) czerwiec 1888 r. – Wiedeń;
02) listopad 1888 r. – Frain (Vranov nad Topľou); 03) październik 1889 r. – Frain (Vranov nad Topľou); 04) lipiec 1890 r. - Kaltenleutgeben.

MODJESKA HELENA – patrz MODRZEJEWSKA HELENA


MODJESKI RALPH – patrz MODRZEJEWSKI RUDOLF


MODRZEJEWSKA HELENA – patrz MISEL HELENA Jadwiga


MODRZEJEWSKI RUDOLF [27.01.1861 – 26.06.1940] - MODJESKI RALPH


Syn Gustawa Zimajera i Heleny Misel (Modrzejewskiej).
W wieku piętnastu lat wraz z matką wyemigrował do USA. Obywatelstwo amerykańskie uzyskał w 1883 r. podczas studiów w paryskiej ECOLE NATIONALE DES PONTS ET CHAUSEÉS (Państwowej Szkole Dróg i Mostów). Od tego czasu używał oficjalnie nazwiska Ralph Modjeski, ale nigdy nie zerwał swoich kontaktów z Polską. Dużo pisał po polsku i zawsze podkreślał swoje pochodzenie. Ukończywszy studia z wyróżnieniem, w 1885 r. jako inżynier wrócił z Paryża do USA i pod okiem konstruktora George’a S. Morisona, „ojca budownictwa mostów amerykańskich”, podjął pracę inżyniera. W 1893 r. w Chicago założył własne biuro projektowe (istniejące do dziś pod nazwą „Modjeski & Masters”). W 1911 r. w ILLINOIS STATE UNIVERSITY otrzymał doktorat inżynierii, w 1922 r. – Medal Franklina, w 1929 r. – złoty „John Fritz Medal”. Światowej sławy inżynier, budowniczy linii kolejowych i mostów. Pionier
w budownictwie mostów wiszących. Zbudował prawie 40 mostów na największych rzekach Ameryki Północnej. Odegrał znaczącą rolę jako wychowawca następnych pokoleń amerykańskich konstruktorów i budowniczych mostów. Jego uczniem był m.in. Joseph
B. Strauss, twórca słynnego mostu Golden Gate w San Francisco.
Wybrane mosty zaprojektowane przez Rudolfa Modrzejewskiego: Thebes Bridge na Mississippi Thebes (Illinois, USA, 1904 r.),
Mc Kinley Bridge (1910 r.), Harahan Bridge w Memphis (1916 r.), Quebec Railway (Kanada, 1917 r.), Benjamin Franklin Bridge (Philadelphia, 1926 r.), Ambassador Bridge (Detroit, 1929 r.), Huey P. Long (Nowy Orlean, 1936 r.), Trans-Bay Bridge
(San Francisco,1936 r.), Blue Water Bridge (łączący Port Huron w Michigan w USA z Sarnia w Ontario w Kanadzie, 1938 r.).

[Fotografia: Autor – Ralph Modjeski (1861 – 1940). Publikacja - 1931 r. Źródło – Wikipedia.]
[Powyższe zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły. Prawo to stosuje się w Stanach Zjednoczonych, Australii, Unii Europejskiej
i w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa w 70 lat po śmierci autora.]

MODZELEWSCY ? i ? [? – ?]


Biografie nieustalone.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z tymi osobami datują się następująco: 01) czerwiec 1892 r. – Karlsbad.

MONIUSZKO ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Syn Stanisława Moniuszki.
W 1864 r., wspólnie z Henrykiem Sienkiewiczem, chodził do tej samej klasy Gimnazjum IV Aleksandra Wielopolskiego przy rogu ul. Królewskiej 13 i pl. Stanisława Małachowskiego 4.

de MONTET CHARLES [01.06.1881 – 21.07.1951]


Biografia nieustalona. Lekarz szwajcarski.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Charles’em de Montet’em datują się następująco: 01) marzec 1916 r. – Vevey.

MONTWIŁŁ ALEKSANDER [? – ?]


Marszałek szlachty powiatu wiłkomirskiego, właściciel dóbr Antokol.
18 sierpnia 1881 r. w kościele Zgromadzenia Panien Kanoniczek w Warszawie był świadkiem ślubu Henryka Sienkiewicza i Marii Emilii Kazimiery Szetkiewiczówny.

MORAWSKA KONSTANCJA [07.04.1842 – 05.08.1917] – herbu DROGOSŁAW


Córka Kajetana i Józefy z Łempickich. Siostra Kazimierza i Zdzisława Morawskich. Literatka.
W 1882 r. opuściła rodowe Jurkowo i zamieszkała z matką w Krakowie przy ul. Basztowej. Tu prowadziła salon, którego bywalcem był także Henryk Sienkiewicz.
W 1891 r. ukazał się tom jej prac „Z bliska i z daleka. Poczet stu felietonów”, w którym trzy felietony (22., 43. i 98.) są autorstwa Stanisława Egberta Koźmiana. Współpracowała z „Kurierem Poznańskim” i „Przeglądem Polskim”. Pisała także dla: „Przeglądu Powszechnego”, „Przeglądu Lwowskiego”, „Czasu”, „Le Monde”
i „Le Correspondant”.

MORAWSKI KAZIMIERZ [29.01.1852 – 25.08.1925]


Syn Kajetana i Józefy z Łempickich. Brat Konstancji i Zdzisława Morawskich.
Polski filolog klasyczny, historyk, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek i prezes Polskiej Akademii Umiejętności.
Pochodził z rodziny ziemiańskiej. Uczeń Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu (1861 – 1869). Student filologii i historii na Uniwersytecie w Berlinie (1869 – 1874). W 1874 r. obronił pracę doktorską „Quaestiones Quintilianae”. Profesor łaciny w Gimnazjum św. Macieja we Wrocławiu (1875 – 1876). W 1878 r. habilitował się z filologii klasycznej na Uniwersytecie Jagiellońskim i rozpoczął wykłady z latynistyki na tej uczelni jako docent w II Katedrze Filologii Klasycznej. Od 1880 r. – profesor nadzwyczajny i kierownik III Katedry Filologii Klasycznej. Po nominacji na profesora zwyczajnego (1887 r.) objął I Katedrę Filologii Klasycznej. W roku akademickim 1902/1903 – dziekan Wydziału Filozoficznego, a w roku 1906/1907 – rektor Uniwersytetu. Od 1883 r. – członek-korespondent, a od 1887 r. – członek czynny Akademii Umiejętności w Krakowie (późniejszej Polskiej Akademii Umiejętności). Dyrektor Wydziału I (Filozoficznego) Akademii Umiejętności (1890 – 1917). Wiceprez Akademii (1917 – 1918). Od 1918 r. – trzeci w historii prezes (po śmierci historyka literatury Stanisława Tarnowskiego). Brał udział w pracach komisji Akademii. Należał ponadto do innych towarzystw naukowych i społecznych, m. in.: Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (1879 r. – członek zwyczajny, 1917 r. – członek honorowy), Towarzystwa Naukowego we Lwowie (1920 r. – członek czynny), Stowarzyszenia Przyjaciół Francji (prezes). Cieszył się sławą najwybitniejszego na świecie znawcy retorycznego stylu rzymskiego, a wielu intelektualistów: Henryk Sienkiewicz, Tadeusz Sinko, Julian Krzyżanowski i inni – uważało go za twórcę nowoczesnej polskiej filologii klasycznej. Kazimierz Morawski analizował twórczość Tacyta, prowadził badania porównawcze nad: Owidiuszem, Cyceronem i Horacym i innymi.
W pracy „Historia literatury rzymskiej” (1909 – 1921) przedstawił syntezę dziejów piśmiennictwa łacińskiego do końca III wieku n.e. Był inicjatorem wydawania „Archiwum Filologicznego”, „Biblioteki Przekładów z Literatury Starożytnej”, „Corpus Antiquissimorum Poetarum Poloniae Latinorum”, „Słownika łaciny średniowiecznej w Polsce”. W 1916 r. opublikował przekład dzieł Sofoklesa. Był twórcą największej polskiej szkoły filologicznej. Do grona jego studentów należeli: Jan Bystroń, Seweryn Hammer, Józef Kallenbach, Jerzy Kowalski, Kazimierz Kumaniecki, Jan Michał Rozwadowski, Tadeusz Lehr-Spławiński, Tadeusz Sinko i inni. Do grona przyjaciół Kazimierza Morawskiego należeli m. in.: Wilhelm Creizenach, Julian Klaczko, Jan Matejko, Jan Marcin Rozwadowski, Henryk Sienkiewicz, Józef Szujski, Stanisław Tarnowski.
Kazimierz Morawski opublikował m. in.: „O początku mowy i rozwoju języka” (1873 r.), „Przyczynki do charakterystyki języka Wellejusza Paterkula” (1875 r.), „Quaestionum Charisianarum specimen” (1875 r.), „Beitraege zur Charakteristik der Sprache des Velleins” (1878 r.), „Chrześcijaństwo i patrycjat rzymski” (1878 r.), „Wiersze makaroniczne łacińsko-polskie utworu autora hiszpańskiego” (1887 r.), „Jakub Górski, jego życie i dzieła” (1892 r.), „Dwaj cesarze rzymscy Tyberyusz
i Hadryan” (1893 r.), „Historia Uniwersytetu Jagiellońskiego. Średnie wieki i Odrodzenie” (1900 r.), „Rzym, portrety i szkice” (1921 r.), „Zarys literatury rzymskiej”
(1922 r.), „Ku czci pracy i w obronie nauki” (1922 r.), „Nowa epoka ludzkości a szkoła klasyczna” (1922 r.), „Rzym i narody” (1924 r.).
Wysoko cenił go Henryk Sienkiewicz. Byli przyjaciółmi. Pisarz korzystał z jego konsultacji przy pracy nad powieścią „Quo vadis”.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Kazimierzem Morawskim datują się następująco: 01) czerwiec 1888 r. - Wiedeń; 02) sierpień 1896 r. - Zakopane; 03) czerwiec 1899 r. - Kraków; 04) wrzesień - październik 1899 r.

MORAWSKI ZDZISŁAW [1859 – 1928]
[określany przez H. S. jako: ŚW. ZDZISŁAW MĘCZENNIK]


Prawnik. Urzędnik administracji wiedeńskiej (od 1885 r.). Austriacki minister dla Galicji (1915 r.).
W 1885 r. wraz z Edwardem Raczyńskim, podróżował do Ameryki Południowej, gdzie zwiedził: Brazylię, Chile, Martynikę, Panamę, Peru i Wenezuelę. Znajomy Henryka Sienkiewicza.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza ze Zdzisławem Morawskim datują się następująco:
01) sierpień 1886 r. - Kaltenleutgeben; 02) kwiecień 1887 r. - Wiedeń; 03) październik 1887 r. - Wiedeń; 4) maj 1887 r. - Wiedeń i Kaltenleutgeben; 05) czerwiec
1888 r. - Wiedeń; 06) kwiecień 1889 r. - Wiedeń; 07) styczeń 1890 r. - Wiedeń; 08) sierpień 1890 r. - droga z Wiednia do Kaltenleutgeben.

MORFILL WILLIAM Richard [17.11.1834 – 09.11.1909]


Biografia nieustalona. Profesor rusycystyki i slawistyki na Uniwersytecie w Oxfordzie. Znawca języków, literatury i historii Słowian. Autor gramatyki języka: bułgarskiego, czeskiego, polskiego, rosyjskiego i serbskiego.
Henryk Sienkiewicz wspomina go w liście z 14 marca 1908 r. do Jadwigi Janczewskiej.

MOSKAL [? – ?] - pseudonim OJCIEC HEROD


Biografia nieustalona.
Henryk Sienkiewicz wspomina go w listach z: 22 i 25 października 1890 r. – do Jadwigi Janczewskiej.

MOSZCZEŃSKA MARIA [? – ?]


Biografia nieustalona.
Ziemianka z kresów wschodnich. Żona Augusta Zakrzewskiego. Matka: Amy i Aty.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Marią z Moszczeńskich Zakrzewską datują się następująco: 01) wrzesień 1890 r. – Kraków; 02) sierpień 1892 r. - Zakopane.

MOSZKOWSKI MAURYCY [Moszkowski Moritz] [23.08.1854 – 04.03.1925]


Niemiecki pianista i kompozytor pochodzenia polskiego lub żydowskiego. Wirtuoz gry na fortepianie.
Absolwent konserwatorium w Dreźnie i Berlinie. W 1897 r. zamieszkał w Paryżu. Od 1899 r. – członek Berlińskiej Akademii Sztuk. Skomponował między innymi: operę „Boabdil, ostatni król Maurów” (1892 r.); balet „Laurin” (1896 r.), Op. 10. Nr 1; Melodia, Op. 11.; Polonez, Op. 12.; Tańce hiszpańskie, Op. 15. Nr 1; Serenada, Op. 16.; Ballada g-moll, Op. 17. Nr 2; Menuet, Op. 19.; „Jeanne d'Arc”, Op. 25.; pięć utworów, tańce niemieckie na duet fortepianowy, Op. 30.; Koncert skrzypcowy C-Dur, Op. 36.; osiem utworów
na fortepian, Op. 43.; Polskie tańce ludowe na duet fortepianowy, Op. 58. Nr 3; „Près du Berceau”, Op. 59.; Koncert fortepianowy
E-Dur, Op. 65.; Nowe tańce hiszpańskie na duet fortepianowy, Op. 71.; suitę na dwoje skrzypiec i fortepian g-moll, Op. 72.; Études
de virtuosité, Op. 77.; Romance sans paroles, Op. 83.; Sześć utworów (Nr 1 Elégie, Nr 2 Sur l'Eau, Nr 3 Vieux Pastel, Nr 4 Canon,
Nr 5 Chanson populaire, Nr 6 Chanson napolitaine), Op. 85.; Preludium i fuga na orkiestrę smyczkową , Op. 89. Nr 2; Valse mignonne, Op. 91.; Pięć małych etiud,; Etiuda Nr 11 As-Dur, Valse brillante, Valse mignonne.
W liście z 07 sierpnia 1889 r. do Jadwigi Janczewskiej Henryk Sienkiewicz wymienia go jako Polaka mieszkającego w tym samym
co on czasie w Ostendzie.


[Autor fotografii jest nieznany. Źródło – Wikipedia.] [Zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły.]

MOTTA GIUSEPPE [1871 – 1940]


Polityk szwajcarski adwokat, przywódca konserwatywnej partii katolickiej w kantonie Tessino, prezydent państwa w latach 1915 – 1937.
Na przełomie lat 1914/1915 złożył mu wizytę Henryk Sienkiewicz, który uzyskał swobodę działania dla Szwajcarskiego Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce i obietnicę patronowania tej sprawie.

MOŹDZIŃSKI ANTONI [? – ?]


Kolega szkolny Henryka Sienkiewicza z Gimnazjum II i IV. Student Wydziału Matematycznego Szkoły Głównej Warszawskiej.

MÜLDNER HENRYK [1845 – 1910]


Współpracownik „Czasu”.
Od 1869 r. przez czterdzieści lat pełnił funkcję dyrektora administracyjnego. Zasłużył się dla Towarzystwa Dobroczynności i Towarzystwa Tatrzańskiego. Wyjeżdżając 31 lipca 1886 r. z Krakowa do Wiednia i Kaltenleutgeben, Henryk Sienkiewicz napisał do niego list z prośbą o posyłanie Wandzie Szetkiewicz i Jadwidze Janczewskiej „Czasu”, w którym drukowany był „Potop”. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Henrykiem Müldnerem datują się następująco: 01) grudzień 1886 r. - Kraków.

MULNIK ? [? – ?]


Biografia i nazwisko nieustalone.
Osoba obsługująca muła.
Sześciu mulników towarzyszyło wyprawie na polowanie na bawoły w październiku i listopadzie 1877 r. na stepach Wyoming w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. Pisarz przedstawił go w „Listach z podróży do Ameryki”:
„(…) Do każdego wozu przydany był mulnik, razem więc sześciu mulników do sześciu wozów, nie licząc dwóch przewodników Metysów: Smitha i Bulla, oraz starego strzelca zwanego Left Hand (Lewa Ręka, mańkut), którego prawdziwego nazwiska
nie mogłem się dopytać, ale z którym zaprzyjaźniłem się wielce od razu. (…)”

MUNIA [? – ?]


Biografia nieustalona.
Henryk Sienkiewicz wspomina ją w liście z 15 października 1890 r. do Jadwigi Janczewskiej:
„(…) Pannę Munię (?) widziałem jeszcze dwukrotnie, raz na ulicy, drugi raz na pożegnaniu. (…)”

MYCIELSKA ? [? – ?]


Biografia nieustalona.
Henryk Sienkiewicz wspomina ją w liście z 10 listopada 1910 r. do Jadwigi Janczewskiej.

MYCIELSKI JERZY [30.05.1856 – 26.09.1928] – herbu DOŁĘGA * HRABIA


Syn Franciszka i Walerii z Tarnowskich, brat cioteczny Stanisława Tarnowskiego.
Historyk, historyk sztuki, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, kolekcjoner dzieł sztuki, mecenas sztuk pięknych.
Absolwent Gimnazjum św. Anny w Krakowie, gdzie zdał maturę (1873 r.), Absolwent historii na uniwersytecie w Krakowie. Doktorat na Uniwersytecie Jagiellońskim (1878 r.). Dalsze studia w Wiedniu. Habilitowany w Krakowie (1881 r.) z historii Polski, a habilitację z historii sztuki uzyskał w 1895 r. Profesor nadzwyczajny (1897 r.).
Przyjaciel: Jacka Malczewskiego. Po wybuchu I wojny światowej zbliżył się do Naczelnego Komitetu Narodowego i stał się zwolennikiem stworzenia Legionów Polskich.
Członek Izby Panów cesarsko-królewskiego parlamentu (1917 r.). Po uzyskaniu przez Polskę niepodległości – członek licznych komisji i komitetów, zajmujących się zabezpieczeniem i restauracją narodowego mienia historycznego.
Ważniejsze prace: „Ambasador polski na dworze hiszpańskim” (1878 r.), „Kandydatura Hozjusza na biskupstwo warmińskie w r. 1548 i 1549” (1881 r.), „Cztery portrety królowej Marysieńki” (1883 r.), „Porwana z klasztoru. Kartka z dziejów obyczajowych w Polsce XVII wieku” (1886 r.), „Bolonia i jubileusz jej uniwersytetu” (1889 r.),
„Z pod wieży Eifel” (1891 r.), „Sto lat malarstwa w Polsce 1760 – 1860” (1897 r.), „Antoni van Dyck” (1900 r.), „Portrety polskie” (1900 r.), „Portrety polskie Elżbiety Vigée-Lebrun” (1927 r.).
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Jerzym Mycielskim datują się następująco: 01) grudzień 1885 r. - Wiedeń; 02) czerwiec 1888 r. - Wiedeń.

MYSYROWICZ JADWIGA – patrz RYX JADWIGA


MYSYROWICZ WŁADYSŁAW [1831 – 1901] – herbu JASTRZĘBIEC


Mąż Jadwigi Ryx. Ojciec pięciu synów, a między innymi: Władysława (1863 – 1884), Aleksandra (około 1875 – 1948) i Feliksa (około 1877 – 1923).
Właściciel majątków: Łoś, Falenice, Piekarty, Strupiechów, Lekarcice i Helenów w powiecie grójeckim.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Władysławem Mysyrowiczem datują się następująco: 01) marzec 1884 r. - San Remo. 02) W późniejszych latach pisarz bywał w ich rodzinnym majątku Łoś.

MYSYROWICZ WŁADYSŁAW [1863 – 18.08.1884] - herbu JASTRZĘBIEC


Syn Władysława (1831 – 1901) i Jadwigi z Ryxów.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Władysławem Mysyrowiczem datują się następująco: 01) marzec 1884 r. - San Remo. 02) Do Władysława Mysyrowicza (syna) napisał 13 sierpnia 1884 r. – na pięć dni przed śmiercią Władysława, który zmarł na gruźlicę gardła.

[Ewentualne uzupełnienia i zmiany w treści nastąpią z chwilą ustalenia nowych szczegółów.]