Zyskiem człowieka jest jego dobroć i lepszy jest ubogi niż kłamca. Bojaźń Pana prowadzi do życia i kto ją ma, odpoczywa syty i nie dozna nieszczęścia. [Przyp. 19; 22 – 23]



POSTACIE Z JEGO ŻYCIA

Wybierz literę, z którą chcesz się zapoznać: A, B, C, Ć, D, E, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, O, P, Q, R, S, Ś, T, U, V, W, X, Y, Z, Ź, Ż - albo zobacz wszystkie.

Litera M



MAC CLELL ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Osoba organizująca lokalne zabezpieczenie i zaopatrzenie wyprawy na polowanie na bawoły w październiku i listopadzie 1877 r. na stepach Wyoming w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. Pisarz przedstawił go w „Listach z podróży do Ameryki”:
„(…) Powiedziałem Woothrupowi, abyśmy ruszyli natychmiast; on jednak pragnął najprzód ułożyć regulamin podróży, a po wtóre doczekać się wiadomości od Mac Clella, które miały nadejść wieczorem. Jakoż wieczorem przyjechał z Cheyenne sam Mac Clell, człowiek niezmiernie ugrzeczniony, o twarzy najbardziej złodziejskiej, jaką sobie można tylko wyobrazić. Oświadczył, że zrobił wszystko, co było w jego mocy, że Utanie obiecali mu także wszystko, co będzie w ich mocy, że mają nam dodać eskortę
przy Medicina R., słowem, że możemy być zupełnie bezpieczni. (…)”

MACIEJOWSKI IGNACY [07.07.1835 – 22.09.1901] - pseudonim SEWER


Powieściopisarz, nowelista, dramaturg i krytyk literacki okresu przejściowego między pozytywizmem a Młodą Polską.
Uczestnik powstania styczniowego. Po powstaniu więziony przez władze austriackie, następnie do 1868 r. przebywał na emigracji. W obawie przed ponownym uwięzieniem wyjechał na 10 lat do Londynu. Po powrocie w 1878 r. zajmował się pracą gospodarską. Od 1894 r. mieszkał w Krakowie, gdzie jego dom był ośrodkiem życia kulturalnego. W 1898 r. był redaktorem „Życia”. Pisał powieści: „Bajecznie kolorowa” (1898 r.), „Matka” (1898 r.). W krąg swoich zainteresowań Maciejowski włączał również realia współczesnej mu wsi, krakowskie środowisko artystyczne, czy życie pionierów przemysłu w Galicji. Powieści te, mimo wysokiego poziomu artystycznego, nie zapisały się trwale w historii literatury polskiej. Z całego dorobku Sewera do klasyki weszła jedynie wielokrotnie wznawiana powieść „Matka”. Wspólnie z Henrykiem Sienkiewiczem wyemigrował do USA.

MADEYSKA MARIA - patrz MIKUŁOWSKA MARIA


MADEYSKI LEON [1838 – 1905]


Pisarz dramatyczny i prawnik.
Autor komedii grywanych głównie na scenach ogródkowych i w teatrach amatorskich. Drugi mąż Marii z Mikulskich (1864 - ?).
Henryk Sienkiewicz poznał Leona i Marię Madeyskich na początku sierpnia 1886 r. w Kaltenleutgeben w Austrii.

MAGDZIA [? – ?]


Biografia nieustalona. Służąca Henryka Sienkiewicza.
Pisarz wspomina ją w liście z 26 marca 1906 r. do Jadwigi Janczewskiej.

MAJER JÓZEF [12.03.1808 – 03.02.1899]


Syn Jana i Marianny z Przybylskich.
Polski lekarz, przyrodnik, antropolog, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, pierwszy prezes Akademii Umiejętności w Krakowie.
Absolwent gimnazjum św. Anny w Krakowie (1824 r.). Absolwent medycyny (1825 – 1830). Uczestnik powstania listopadowego. Internowany na kilka miesięcy
przez władze pruskie. Od 1833 r. – profesor instytucji lekarskich Uniwersytetu Jagiellońskiego. W latach 1848 – 1877 – profesor fizjologii tego uniwersytetu. Dziekan Wydziału Lekarskiego (1845 – 1848 i 1862/1863) i rektor (1848 – 1851, 1865 – 1866). W latach 1848 – 1852 i 1860 – 1873 – prezes Towarzystwa Naukowego Krakowskiego. Członek-założyciel Akademii Umiejętności w Krakowie (1873 r.) i jej pierwszy prezes. Kierował Akademią do 1890 r. Inicjator działalności: Komisji Fizjograficznej (1865 r.), Muzeum Przyrodniczego (1870 r.), Towarzystwa Naukowego Krakowskiego i Komisji Antropologicznej AU. Założyciel i redaktor „Rocznika Wydziału Lekarskiego UJ” (1838 – 1845). Jego zainteresowania naukowe obejmowały przede wszystkim antropologię i fizjologię. Pierwszy w Polsce wykładowca antropologii. Jego dorobek naukowy to między innymi: „Przegląd potworów rybich” (1841 r.), „O teorii samorództwa” (1847 r.), „O zębie jeżowca” (1851 r.), „Literatura fizjografii ziemi polskiej” (1862 r.), „Charakterystyka fizyczna ludności galicyjskiej” (1877 r., wspólnie z Izydorem Kopernickim), „O stuletnim życiu w krajach polskich
w porównaniu z trwaniem życia prawidłowym” (1880 r.), „Zgodność oscylacji liczby osób przy rozdzielaniu różnej ludności według wzrostu” (1880 r.).
W latach 1889 – 1890 Henryk Sienkiewicz prowadził z nim korespondencję dotyczącą stypendium imienia Marii z Szetkiewiczów Sienkiewiczowej.

MALAWSKI WŁODZIMIERZ [1871 – 1939]


Biografia nieustalona.
Śpiewak operowy (tenor) Teatru Wielkiego w Warszawie. Kompozytor. Odtwórca roli Winicjusza w operze „Quo vadis”.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Włodzimierzem Malawskim datują się następująco: 01) listopad 1910 r. – Warszawa.

MALCZEWSKI JACEK [15.07.1854 – 08.10.1929] – herbu TARNAWA


Syn Juliana i Marii z Korwin Szymanowskich. Po kądzieli spokrewniony z Jadwigą Łuszczewską, Karolem Szymanowskim i Jarosławem Iwaszkiewiczem.
Polski malarz, przedstawiciel symbolizmu przełomu XIX i XX w.
Od 1867 r. przebywał w majątku wuja Feliksa Karczewskiego w Wielgiem, gdzie jego opiekunem i nauczycielem był Adolf Dygasiński. 4 lata później siedemnastoletni Malczewski przeprowadził się do Krakowa. Tu uczył się w gimnazjum oraz został wolnym słuchaczem Szkoły Sztuk Pięknych. W październiku 1875 r. wyjechał na dalsze studia do Paryża. Do pracowni Matejki powrócił jesienią 1877 r.
W 1884 r. umarł mu ojciec. W 1885 r. wyjechał do Monachium. W 1887 r. ożenił się z Marią Gralewską. Z tego związku na świat przyszły dzieci: Julia (1888 r.), Rafał (1892). W 1897 r. został jednym z założycieli Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”. W 1898 r. głęboko przeżył śmierć matki. W 1900 r. opuścił krakowską ASP. Poza uczelnią pozostawał 10 lat. W 1910 r. powrócił na stanowisko profesora, aby w 1912 r. zostać rektorem ASP. Funkcję tę pełnił do wybuchu I wojny światowej. Początek wojny spędził w Wiedniu.
Do Krakowa powrócił w 1916 r. W 1921 r. ustąpił z funkcji profesora ASP. W latach 1923 – 1926 mieszkał w Lusławicach. Założył tam szkółkę malarską dla utalentowanych dzieci wiejskich. W 1923 r. namalował tryptyk „Mój pogrzeb”. Pod koniec życia stracił wzrok.
Najsłynniejsze obrazy: „Śmierć Ellenai”, „Wigilia na Syberii”, „Melancholia”, „Błędne koło”, „Hamlet polski. Portret Aleksandra Wielopolskiego”, „Portret mężczyzny na tle pejzażu”, cykl obrazów „Zatruta studnia”, cykl obrazów „Polonia”, „Autoportret w białym stroju”, „Autoportret w zbroi”, „Autoportret z hiacyntem”, „Pożegnanie z pracownią”. Autor portretu syna pisarza, Henryka Józefa. Udokumentowane spotkania Jacka Malczewskiego z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 01) październik 1889 r. - Kraków; 02) lipiec 1891 r. - Kraków.

[Fotografia - autor nieznany. Źródło – Wikipedia.] [Zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły.]

MALESZEWSKI ? [? – ?]


Biografia nieustalona. W 1864 r. – sekretarz Gimnazjum II (w Pałacu Stanisława Staszica) w Warszawie.
W lipcu 1864 r. podpisał świadectwo nr 501 ukończenia przez Henryka Sienkiewicza klasy szóstej.

MALEWSKA MARIA [1834 – 1926]


Żona Władysława Mickiewicza, najstarszego syna Adama Mickiewicza. Matka: Marii (1868 – 1952) i Heleny (1864 – 1896).
Wraz z mężem prowadziła Księgarnię Luksemburską.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Marią z Malewskich Mickiewicz datują się następująco: 01) maj 1897 r. - Parc-Saint-Maur.

MALINOWSKA ? [? – ?]


Biografia nieustalona. W liście z 16 czerwca 1892 r. do Jadwigi Janczewskiej Henryk Sienkiewicz pisze o niej następująco:
„(…) … wdowa po tym, który umarł w Meranie… (…)”
Udokumentowane spotkania pisarza z tą osobą datują się następująco: 01) czerwiec 1892 r. – Karlsbad.

MAŃKOWSKA BARBARA [08.09.1870 – 03.09.1936]


Biografia nieustalona. Córka Napoleona Ksawerego i Marii Antoniny z Chłapowskich Mańkowskich. Prawnuczka gen. Henryka Dąbrowskiego i gen. Dezyderego Chłapowskiego. Żona Stanisława Turno.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Barbarą Mańkowską datują się następująco: 01) czerwiec 1890 r. – Kraków; 02) lipiec 1890 r. - Kraków i Tyniec; 03) wrzesień - październik 1896 r. - Kaltenleutgeben; 04) wrzesień 1899 r. - Winnogóra.

MAŃKOWSKA JULIA [1843 – ?]


Biografia nieustalona. Żona Stanisława Ostrowskiego (zmarłego w 1885 r.). Ciotka Barbary Mańkowskiej.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Julią z Mańkowskich Ostrowską datują się następująco: 1) lipiec 1890 r. – Kaltenleutgeben; 2) wrzesień 1890 r. – Kraków.

MAŃKOWSKA MARIA Antonina – patrz CHŁAPOWSKA MARIA Antonina


MAŃKOWSKA ZOFIA [29.12.1883 – 24.10.1972]


Biografia nieustalona. Córka Napoleona Ksawerego Mańkowskiego i Marii Antoniny z Chłapowskich. Prawnuczka gen. Henryka Dąbrowskiego i gen. Dezyderego Chłapowskiego. Żona Aleksandra Rodionowa (1921 r.). Matka Marii.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Barbarą Mańkowską datują się następująco: 01) lipiec 1890 r. – Kraków i Tyniec.

MAŃKOWSKI ALEKSANDER [06.06.1855 – 12.02.1924] – herbu ZAREMBA


Syn Walerego Konstantego i Tekli z Łazińskich.
Polski pisarz.
Absolwent uczelni w Karlsruhe, Dreźnie i Uniwersytetu Jagiellońskiego (1877 – 1878). Od 1888 r. przebywał we Włoszech. Napisał: „Niedobrana para” (1879), „Dziwak” (1887), „Pan Wojciech” (1889), „Hrabia August” (1890), „Moja Helenka” (1897), „Jadzia” (1901), „Dwużeniec” (1906), „Złodziej” (1906).
W październiku 1887 r. on lub jego brat Leon współtowarzyszył Henrykowi Sienkiewiczowi w posiłkach w czasie jego kuracji w Kaltenleutgeben.

MAŃKOWSKI KONSTANTY [1861 – 1897]


Polski malarz realista.
Absolwent krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych (1874 – 1880). W latach 1880 – 1884 kontynuował studia u Hansa Makarta w Wiedniu. Malował pejzaże, portrety, sceny rodzajowe i religijne. Był jednym z autorów Panoramy Tatr (1896 r.). Wystawiał w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych, Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych
w Warszawie, Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie, a także w Berlinie, Paryżu i Wiedniu.
W 1899 r. Henryk Sienkiewicz przyznał mu stypendium im. Marii Sienkiewiczowej.

MAŃKOWSKI LEON [06.11.1858 – 18.04.1909] - herbu ZAREMBA


Syn Walerego Konstantego i Tekli z Łazińskich.
Orientalista, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, znawca sanskryckiej literatury baśniowej, autor rozpraw o „Pańczatantrze”. W październiku 1887 r. on lub jego brat Aleksander współtowarzyszył Henrykowi Sienkiewiczowi w posiłkach w czasie jego kuracji w Kaltenleutgeben.

MARCZYŃSKI [? – ?]


Ksiądz. Nauczyciel domowy u rodziców chrzestnych Sienkiewicza, Dmochowskich, w Burcu na Podlasiu.
Autor opowiadania zamieszczonego w wydanej przez ks. Adolfa Pleszczyńskiego książce zbiorowej „Dla sierot” (Warszawa 1897). W opowiadaniu tym pisze, że razem z młodymi Dmochowskimi miał się uczyć ich brat cioteczny, dziesięcioletni Henryś, który pewnego razu zabłysnął talentem literackim. Napisał on mianowicie wypracowanie, oparte na podaniach burzeckich, prawiące o magnacie, który więzi szlachciankę wraz z jej ojcem, ponieważ odrzuciła ona jego miłość. Gnębiciel i jego ofiary dostają się w moc Tatarów, od których ratuje ich narzeczony panny, młody rycerz; ciężko ranny magnat umierając oddaje jej i jej wybawcy całe swoje mienie.

MARCONI LEONARD [06.10.1835 – 01.04.1899]


Syn rzeźbiarza włoskiego Ferrante, bratanek architekta Henryka Marconiego.
Polski rzeźbiarz włoskiego pochodzenia.
Absolwent Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie i Akademii św. Łukasza w Rzymie. W latach 1862 – 1873 w Warszawie prowadził rzeźbiarskie atelier. Od 1873 r. – wykładowca Akademii Technicznej we Lwowie. Od 1874 r. – profesor rzeźby na Politechnice Lwowskiej. Zajmował się głównie rzeźbą architektoniczną, nagrobną
i portretową. Spod jego dłuta pochodzą między innymi: 01) epitafium umieszczone w 1880 r. na filarze bazyliki św. Krzyża w Warszawie w miejscu wmurowanej urny
z sercem Fryderyka Chopina; 02) dekoracja fasady i wnętrz Sejmu Galicyjskiego we Lwowie (1879 – 1888; obecnie siedziba uniwersytetu); 03) pomnik Aleksandra Fredry, przeniesiony po II wojnie światowej do Wrocławia; 04) pomnik Tadeusza Kościuszki w Krakowie; 05) dekoracje Hotelu George'a we Lwowie; 06) dwa pomniki na Cmentarzu Łyczakowskim; 07) ołtarz i ambonę w kościele w Wilanowie.
15 listopada 1897 r. wraz z Henrykiem Sienkiewiczem, Michałem Radziwiłłem i Leopoldem Kronenbergiem (Komitet Budowy Pomnika Adama Mickiewicza)
oraz rzeczoznawcą Stanisławem Witkiewiczem przybyli do Carrary we Włoszech, aby ocenić model figury Mickiewicza dłuta Cypriana Godebskiego.

MARKOWSKA MARIA [1878 – między 1939 a 1945]


Poetka debiutująca w 1901 r. w „Chimerze”. Działaczka PPS.
Autorka „Poezji” (1909 r.)

MARKUSFELD MAURYCY [? – ?]


Kolega szkolny Henryka Sienkiewicza z Gimnazjum Realnego.
Pisarz wspomina go w liście z 1865 r. do Konrada Dobrskiego.

MARKUSFELD ZYGMUNT [? – ?]


Kolega szkolny Henryka Sienkiewicza z Gimnazjum Realnego.
Pisarz wspomina go w liście z 1865 r. do Konrada Dobrskiego.

MARYLSKI ANTONI [? – ?]


Biografia nieustalona.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Antonim Marylskim datują się następująco: 01) luty 1889 r. - Warszawa.

MASŁOWSKI LUDWIK [27.05.1847 – 11.09.1928] – herbu SAMSON


Syn Onufrego i Eufemii z Iwickich.
Publicysta, tłumacz, socjolog, pisarz.
Absolwent medycyny i nauk przyrodniczych uczelni w Paryżu. Uczestnik Powstania Styczniowego. Członek władz Stowarzyszenia Uczniów w Paryżu i kolegium redakcyjnego organu tego związku – pisma „Przyszłość” (1866 r.). Z Paryża wrócił do Polski do Lwowa. W 1883 r. założył „Kurier Lwowski”. W 1884 r. przeszedł
do „Przeglądu Powszechnego”. W 1888 r. założył „Przegląd Polityczny, Społeczny i Literacki”. W 1921 r. przeniósł się do Bydgoszczy, gdzie podjął pracę w „Dzienniku Bydgoskim”. Przetłumaczył na język polski „O pochodzeniu człowieka” i „Dobór płciowy” Karola Darwina. Autor „Listów do przyjaciela”.
14 października 1906 r. Henryk Sienkiewicz odpowiedział na list Ludwika Masłowskiego, w którym ten powiadomił go o ukazaniu się we Włoszech powieści Agostino Della Sala Spada „Mondo Antico”.

MASSONIUS PIOTR Marian [01.02.1862 – 20.07.1945]


Syn pułkownika rosyjskiego oraz Heleny ze Ślizieniów.
Polski filozof, pedagog, działacz oświatowy i dziennikarz. Członek: Towarzystwa Filozoficznego w Warszawie, Wileńskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
Absolwent: gimnazjum w Warszawie. Studiował filozofię na uczelniach w: Warszawie, Lipsku (tu obronił doktorat), Berlinie, Pradze i Monachium. Od 1891 r. – redaktor petersburskiego tygodnika „Kraj”. Od 1906 r. do 1914 r. – nauczyciel w gimnazjach: Reja i Górskiego – oraz profesor na Kursach Naukowych (późniejsza Wolna Wszechnica Polska).Od 1915 r. do 1918 r. kierował gimnazjum polskim w Mińsku. W latach 1917 – 1918 – redaktor naczelny „Dziennika Mińskiego”. Członek komisji powołującej Uniwersytet Białoruski w Mińsku. W 1918 r. organizował gimnazjum polskie w Nieświeżu. Do 1919 r. był jego pierwszym dyrektorem.
W wolnej Polsce pracował jako wykładowca filozofii i pedagogiki na Uniwersytecie Stefana Batorego. Był dziekanem Wydziału Humanistycznego. Nauczał też
w Państwowym Gimnazjum i Liceum Męskim im. Króla Zygmunta Augusta na Górze Bouffałowej.
Na przełomie lat 1880/1881 wspólnie z Henrykiem Sienkiewiczem uczestniczył w pracach komisji konkursu dramatycznego im. Henryka Sienkiewicza w Łodzi.

MATEJKO JAN Alojzy [24.06.1838 – 01.11.1893]


Syn Franciszka Ksawerego i Joanny Karoliny z Rossbergów Matejków.
Polski malarz, twórca obrazów historycznych i batalistycznych, historiozof.
Absolwent: Gimnazjum św. Anny w Krakowie (obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie), Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie uczył się u Władysława Łuszczkiewicza i Wojciecha Stattlera (1852 – 1858). Późniejszy jej dyrektor (od 1873 r.). W 1858 r. rozpoczął studia w Monachium. W 1864 r. ożenił się z Teodorą Giebułtowską, z którą miał pięcioro dzieci: Tadeusza, Helenę, Beatę, Jerzego i Reginę. Wraz ze wzrostem zamożności przeprowadził się do domu w Krakowie
przy ul. Floriańskiej 41.
Jan Alojzy Matejko poświęcił się prawie wyłącznie malarstwu historycznemu. Drugą pasją Matejki była ojczyzna. Był on zagorzałym patriotą. Wykształcił wielu malarzy: Józefa Mehoffera, Stanisława Mateusza Ignacego Wyspiańskiego, Włodzimierza Tetmajera
i Jacka Malczewskiego. Niektóre prace Jana Alojzego Matejki: „Carowie Szujscy przed Zygmuntem III” (1853 r.), „Otrucie królowej Bony” (1859 r.), „Kochanowski nad zwłokami Urszulki” (1862 r.), „Stańczyk” (1862 r.), „Kazanie Skargi” (1864 r.), „Polonia – Rok 1863” (1864/1879), „Rejtan – Upadek Polski” (1866 r.), „Alchemik Sędziwój i Zygmunt III” (1867 r.), „Unia Lubelska” (1869 r.), „Stefan Batory pod Pskowem” (1872 r.), „Astronom Kopernik czyli rozmowa z Bogiem” (1873 r.), „Zawieszenie dzwonu Zygmunta” (1874 r.), „Śmierć króla Przemysła II” (1875 r.), „Bitwa pod Grunwaldem” (1878 r.), „Hołd pruski” (1880 – 1882), „Jan III Sobieski pod Wiedniem”
(1883 r.), „Wernyhora” (1883 – 1884), „Joanna d’Arc” (1886 r.), „Założenie Akademii Lubrańskiego w Poznaniu” (1886 r.), „Bitwa
pod Racławicami” (1888 r.), „Dzieje cywilizacji w Polsce” (1888 r.), „Zaprowadzenie chrześcijaństwa” (1889 r.), „Chrzest Litwy”
(1889 r.), „Konstytucja 3 Maja 1791 roku” (1891 r.), „Carowie Szujscy na sejmie warszawskim” (1892 r.), „Śluby Jana Kazimierza” (1893 r.).
Udokumentowane spotkania Jerzego Czartoryskiego z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 1) 04 lipca 1890 r. – Kraków – uroczystości pochowania prochów Adama Mickiewicza.

[Fotografia: Autor – Jules Mien (1842 – 1905). Źródło – Wikipedia. Ten plik jest własnością publiczną w Stanach Zjednoczonych oraz w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa 100 lat po śmierci autora lub wcześniej.]

MATUSZEWSKI ALEKSANDER [? – ?]


Nauczyciel Gimnazjum IV w Warszawie.
Henryk Sienkiewicz wspomina go w liście sprzed 27 stycznia 1866 r. do Konrada Dobrskiego.

MATUSZEWSKI IGNACY Erazm [02.06.1858 – 10.07.1919]


Syn Ignacego.
Krytyk literacki, współpracownik „Przeglądu Tygodniowego”, kierownik literacki „Tygodnika Ilustrowanego”, autor artykułów
w „Witezi”, kierownik działu humanistycznego „Encyklopedii Orgelbranda”, prezes Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy.
Wydał między innymi: „Czarnoksięstwo i mediumizm – studium historyczno-porównawcze” (1896 r.), „Diabeł w poezji” (1894 r.), „Swoi
i obcy” (1898 r.), „Twórczość i twórcy” i „Słowacki i nowa sztuka”.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Ignacym Erazmem Matuszewskim datują się następująco: 01) 21 marca 1899 r. – Warszawa.




[Fotografia – autor: Szczebrzeszyński. Źródło – Wikipedia.] [Powyższe zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie
do niego wygasły. Prawo to stosuje się w Stanach Zjednoczonych, Australii, Unii Europejskiej i w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa w 90 lat po śmierci autora.]

MAYZEL BRONISŁAW [? - ?] – pseudonim LEYZAM B.


Publicysta.
Równocześnie z Henrykiem Sienkiewiczem rozpoczynał karierę pisarską. Obaj uczestniczyli w kółku literacko-artystycznym w restauracji „U Andzi” Anny Czuleńskiej
w Warszawie na rogu ulic: Niecałej i Wierzbowej. Obaj też w 1875 r. wybrali się na wycieczkę do Ogrodu Botanicznego w Warszawie.

MENDELSBURG ALBERT [22.05.1828 – 15.07.1911]


Finansista, działacz gospodarczy i komunalny w Krakowie, poseł do Rady Państwa.
Absolwent Instytutu Technicznego w Krakowie. W 1851 r. założył „Dom Bankowy Albert Mendelsburg”, istniejący do 1912 r. W 1865 r. został członkiem komisji opracowującej nowy statut żydowskiej gminy wyznaniowej. W 1866 r. został członkiem Rady Miejskiej. W 1873 r., z ramienia Rady Miejskiej, wszedł do Wielkiego Wydziału Kasy Oszczędności miasta Krakowa, gdzie był członkiem Komisji Kontrolującej, a następnie jej przewodniczącym. W kasie tej Henryk Sienkiewicz przechowywał swoje oszczędności. W latach 1873 – 1879 był posłem do austriackiej Rady Państwa. W 1879 r. zostaje dyrektorem filii wiedeńskiego Banku Narodowego w Krakowie. W 1882 r. został prezesem Rady Wyznaniowej oraz członkiem zarządu Szkoły Handlowej w Krakowie. W latach 1885 – 1896 pełnił funkcję wiceprezesa Izby Przemysłowo-Handlowej w Krakowie, a w latach 1897 – 1906 – był jej prezesem. W 1897 r. otrzymał tytuł radcy cesarskiego.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Albertem Mendelsburgiem datują się następująco: 01) marzec – kwiecień 1893 r. – Rzym.

MERZBACH HENRYK [1837 – 1903]


Poeta, publicysta i księgarz warszawski. Naczelnik Wydziału Miasta Warszawy w Rządzie Narodowym 1863 r.
Po upadku powstania styczniowego wyemigrował (1864 r.) do Brukseli, gdzie osiadł na stałe. Dyrektor, następnie współwłaściciel Księgarni Wydawniczej
Ch. Muquardt, którą prowadził w latach 1869 – 1887. W 1870 r. Leopold II, król Belgii, nadał mu tytuł „nadwornego księgarza”. Założyciel Instytutu Geograficznego
w Belgii (1880 r.). Autor wierszy na część Henryka Sienkiewicza. Ich próbkę stanowi toast na część pisarza wygłoszony przez Henryka Merzbacha w sierpniu 1889 r. podczas „uczty towarzyskiej” w Brukseli:
Dużo ci pochwał po świecie sypano
Natchnioną prozą lub mową wiązano,
Boś spisał istnie żołnierskim narzeczem
Ogniem i mieczem.

I dziś po świecie ścigają cię wszędzie,
Więc chciałeś skryć się w Helgoland, w Ostendzie,
Próżno! i tu ci nie dają urlopu,
Twórco Potopu.
W lipcu i sierpniu 1888 r. Henryk Sienkiewicz pisał do niego listy z Ostendy.

METAKSJAN SERGIUSZ – patrz METAXJAN SERGIUSZ


METAXJAN SERGIUSZ – patrz SZEŁKOWNIKOW SŁAWOMIR


MEYER KAZIMIERZ [? – ?]


Kolega szkolny Henryka Sienkiewicza z Gimnazjum Realnego.
Pisarz wspomina go w liście z 1865 r. do Konrada Dobrskiego.

MIĄCZYŃSKA ALFONSYNA [1836 – 1919] –herbu SUCHEKOMNATY * HRABINA


Córka Mateusza i Klementyny z Potockich. Żona Włodzimierza Dzieduszyckiego (1825 – 1899). Matka: Klementyny (Zygmuntowej Szembekowej), Anny (Tadeuszowej Dzieduszyckiej), Marii (Tadeuszowej Cieńskiej) i Jadwigi (Witoldowej Czartoryskiej).
Po śmierci męża zajmowała się działalnością charytatywną, przez lata sprawowała patronat nad Tanią Kuchnią we Lwowie. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Alfonsyną z Miączyńskich Dzieduszycką datują się następująco: 01) sierpień 1886 r. - Kaltenleutgeben; 02) czerwiec - lipiec 1888 r. - Kaltenleutgeben; 03) listopad 1889 r. - Pieniaki.

MIĄCZYŃSKA OLGA - patrz CHYLIŃSKA OLGA


MICHAELIS ? [? – ?]


Biografia nieustalona. W 1891 r. konsul niemiecki w Zanzibarze.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Michaelisem datują się następująco: 01) styczeń 1891 r. - Kair.

MICHAŁOWSKI JÓZEF Jakub [Kokoszka-Michałowski Józef Jakub] [14.01.1870 – 1956] – herbu JASIEŃCZYK * HRABIA


Syn Romana Stefana Kokoszki-Michałowskiego i Marii z Koźmianów. Mąż Marii Plater-Zyberk.
Prawnik, historyk, fundator Biblioteki Polskiej Akademii Umiejętności (PAU) w Rzymie, dyrektor Polskiej Stacji Naukowej (PSN) PAU w Rzymie.
W 1905 r. uzyskał doktorat na Uniwersytecie Jagiellońskim. Znaczną część życia spędził za granicą (głównie we Włoszech). Zbiory rodzinne Michałowskich
i Koźmianów przed I wojną światową przewiózł z Dobrzechowa do Florencji, a stamtąd do Rzymu. Powiększył je o księgozbiór nabyty po sprzedaży majątków swoich majątków i w 1921 r. ofiarował je PAU. Stanowiły one zalążek PSN w Rzymie.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Marią z Daszewskich Popławską datują się następująco: 01) lipiec 1913 r. – Oblęgorek.

MICHAŁOWSKI LUDWIK [1829 – 21.10.1899]


Kolekcjoner sztuki. Z wykształcenia przyrodnik, zajmujący się głównie mineralogią. Niegdyś docent Uniwerytetu Kijowskiego. Obywatel ziemski.
Skazany na utratę praw za udział w ruchu narodowym w 1863 r., musiał uchodzić do Paryża. Po pobycie w Paryżu osiadł w Krakowie, gdzie przy ul. Brackiej 10 prowadził salon artystyczny. Znany jako zbieracz rycin, rysunków, obrazów i rzeźb, których zbiór ofiarował Muzeum Narodowemu w Krakowie, a zbiory mineralogiczne - Akademii Umiejętności w Krakowie. Przyjaźnił się między innymi z: Jackiem Malczewskim, Konstantym Marią Górskim i Henrykiem Sienkiewiczem. Przez pewien czas
u Ludwika Michałowskiego mieszkał Karol Potkański.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Ludwikiem Michałowskim datują się następująco: 01) jesień 1883 r. – Kraków; 02) jesień 1883 r. - Kraków;
03) luty 1890 r. - Kraków; 04) październik 1890 r. – Kraków; 05) marzec - kwiecień 1893 r. - Rzym; 06) czerwiec - lipiec 1895 r.

MICKIEWICZ MARIA – patrz MALEWSKA MARIA


MICKIEWICZ MARIA [1835 – 1922]


Najstarsza córka Adama i Celiny z Szymanowskich Mickiewiczów. Żona Malarza Tadeusza Goreckiego.
Literatka.
Autorka „Wspomnień o Adamie Mickiewiczu opowiedzianych najmłodszemu bratu” (Warszawa 1875, Kraków 1889). Tłumaczyła na język francuski nowele Henryka Sienkiewicza: „Bartek Zwycięzca”, „Latarnik” i „Z pmiętnika poznańskiego nauczyciela”.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Marią z Mickiewiczów Gorecką datują się następująco: 01) czerwiec 1890 r. – Kraków; 02) lipiec 1890 r. - Kraków; 03) grudzień 1898 r. - Warszawa. Tego dnia miało miejsce odsłonięcie pomnika Adama Mickiewicza. Henryk Sienkiewicz prowadził Marię z Mickiewiczów Gorecką
pod rękę do stóp pomnika ojca.

MICKIEWICZ WŁADYSŁAW [23.06.1838 – 09.06.1926]


Najstarszy syn Adama i Celiny z Szymanowskich Mickiewiczów. Mąż Marii z Malewskich.
Założyciel czasopisma na emigracji „L'Espérance”.
Publikował w nim tłumaczenia literatury polskiej, w tym: Stefana Garczyńskiego „Wacława Dzieje”, Józefa Ignacego Kraszewskiego „Ulanę”, Adama Mickiewicza (swojego ojca) „Księgi pielgrzymstwa polskiego”, Henryka Rzewuskiego „Pamiątki starego szlachcica litewskiego” (we fragmentach) – i inne. Fundator Księgarni Luksemburskiej (1864 r.), promującej dzieła polskie w języku ojczystym
i francuskim. Prowadził ją w latach 1864 – 1889. Od 1899 r. kierował Stacją Naukową Akademii Umiejętności i Biblioteką Polską
w Paryżu, do której w 1903 r. przekazał swoje zbiory. Było to przyczynkiem powstania Muzeum Adama Mickiewicza w Paryżu, mieszczącego się w gmachu Biblioteki Polskiej na Wyspie Świętego Ludwika. W czasie I wojny światowej przebywał
w Szwajcarii i wspólnie z Henrykiem Sienkiewiczem i Ignacym Mościckim uczestniczył w pracach Szwajcarskiego Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce.
Autor książki o swoim ojcu - „Żywot Adama Mickiewicza" (Paryż 1890 – 1895).
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Władysławem Mickiewiczem datują się następująco: 01) październik 1888 r. - Paryż, 02) listopad 1890 r. - Kraków, 03) maj 1897 r. - Parc-Saint-Maur.






[Autor fotografii nieznany. Źródło - Wikipedia. Prawa autorskie do niej wygasły.]

MIEN JULIUSZ [1841 – 1905]


Literat francuski i polski, tłumacz utworów Juliusza Słowackiego na język francuski, właściciel zakładu fotograficznego w Krakowie. Współpracownik pism krakowskich: „Czasu” i „Nowej Reformy” – i warszawskich: „Gazeta Polska” i „Biblioteka Warszawska”. Współzałożyciel i redaktor krakowskiego tygodnika „Świat” (1888 – 1895).
Z jego inicjatywy, ukazała się „Wisła. Ofiarom powodzi” (1885 r.), wydawnictwo literacko-artystyczne na cele dobroczynne. Henryk Sienkiewicz nie przyjął propozycji uczestnictwa w tym projekcie, tłumacząc się natłokiem obowiązków przy pisaniu „Potopu”.

MIERZWIŃSKI WŁADYSŁAW [21.10.1848 – 14.07.1909]


Polski tenor.
Debiutował w operze paryskiej w partii Raula w „Hugenotach” Giacomo Meyerbeera. Występował na wszystkich większych scenach operowych świata. W 1893 r. zachorował na gardło. Poddał się operacji i stracił głos. W 1896 r. próbował jeszcze koncertować
w: Warszawie, Wilnie i Kijowie – ale nie odniósł już sukcesu. Zmarł w biedzie i w zapomnieniu w Paryżu.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Władysławem Mierzwińskim datują się następująco: 01) marzec 1889 r. – Warszawa.







[Autor portretu nieznany. Źródło – Wikipedia.]
[Powyższe zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły, a jego autor jest nieznany.]

MIKULSKI LEOPOLD [1846 – 1881] - pseudonim SĘDZIA


Absolwent Szkoły Głównej w Warszawie. Prawnik, dziennikarz współpracujący z „Przeglądem Tygodniowym”. Tłumacz, publicysta warszawskich „Nowin”.
W latach późniejszych – rejent w Kałuszynie. Przyjaciel Henryka Sienkiewicza.
Przed wyjazdem pisarza do Ameryki – współlokator w mieszkaniu w Warszawie przy ul. Niecałej 8. Obaj bywali w kawiarni Lessla w Ogrodzie Saskim. Przetłumaczył: pracę Ludwig'a Friedrich'a Büchner'a „Siła i materia”, dzieło Karl'a Eduard'a Zachariae von Lingentha'al „Wykład postępowania karnego”. Razem z Henrykiem Sienkiewiczem, Walerym Przyborowskim i Danielem Zglińskim przetłumaczył „Rok dziewięćdziesiąty trzeci” Wiktora Hugo.

MIKUŁOWSKA MARIA [1864 – ?]


Żona Stanisława Poraja Chlebowskiego (artysty malarza, 1835 - 1884). Po jego śmierci wyszła za mąż za Leona Madeyskiego (pisarza i prawnika, 1838 – 1905).
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Marią z Mikułowskich Madeyską datują się następująco: 01) sierpień 1886 r. - Kaltenleutgeben.

MILIESKA MARIA - patrz KOŁACZKOWSKA MARIA


MILIESKA OLGA [? – ?]


Córka Alfreda i Marii z Kołaczkowskiej Milieskich.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Olgą Milieską datują się następująco: 01) czerwiec 1888 r. - Kaltenleutgeben.

MILIESKI ALFRED [1834 lub 1835 – 1908]


Polityk, poseł na Sejm Galicyjski.
W latach 1878 – 1896 marszałek powiatu krakowskiego, członek Rady Nadzorczej Banku Galicyjskiego dla Handlu i Przemysłu w Krakowie. Właściciel Piekar
pod Krakowem i Rychwałdu - wzorowo prowadzonych i jednych z najbardziej rentownych majątków w Galicji.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Alfredem Milieskim datują się następująco: 01) czerwiec 1888 r. - Kaltenleutgeben.

MINEYKO BRONISŁAW [1846 – 1887]


Najmłodszy brat Wandy z Mineyków Szetkiewiczowej. Mąż Anny z Morykonich.
Właściciel majątku Dębniki na Litwie. Sąsiad Jana i Izabeli Tyszkiewiczów.
23 lutego 1886 r. Henryk Sienkiewicz wybierał się tam na odpoczynek.

MINEYKO JÓZEF [? – ?]


Biografia nieustalona. Syn Bronisława Mineyki, brata Wandy Szetkiewicz.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Józefem Mineyką datują się następująco: 01) grudzień 1895 r. – Warszawa.

MINEYKO LUDWIK [? – ?]


Biografia nieustalona. Syn Bronisława Mineyki, brata Wandy Szetkiewicz.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Ludwikiem Mineyką datują się następująco: 01) grudzień 1895 r. – Warszawa.

MINEYKO WANDA [? – ?] – herbu GOZDAWA


Żona Kazimierza Szetkiewicza. Matka Marii, pierwszej żony Henryka Sienkiewicza, oraz Jadwigi. Teściowa pisarza.
Czesław Jankowski, w artykule „Ze wspomnień osobistych o Sienkiewiczu” przedstawia ją następująco:
„(…) Pani Kazimierzowa (żona Kazimierza Szetkiewicza) była niemniej „szczerą Litwinką”. (…)”

MINEYKO WŁADYSŁAW [? – ?]


Biografia nieustalona. Syn Bronisława Mineyki, brata Wandy Szetkiewicz.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Władysławem Mineyką datują się następująco: 01) grudzień 1895 r. – Warszawa.

MISEL JADWIGA Helena [02.10.1840 – 08.04.1909] - pseudonimy aktorskie: HELENA MODRZEJEWSKA * HELENA MODJESKA


Córka Józefy z Miselów Bendy (Benda). Od 1868 r. żona ziemianina Karola Chłapowskiego. Matka wybitnego inżyniera i konstruktora mostów Rudolfa Modrzejewskiego (Ralpha Modjeskiego).
Wybitna polska aktorka specjalizująca się w rolach szekspirowskich i tragicznych. Propagatorka twórczości Williama Szekspira.
Zadebiutowała na scenach prowincjonalnych. W 1863 r. angażowała się w teatrze w Krakowie, a od 1868 r. zaczęła występować
na deskach teatrów warszawskich. Tam przez 8 lat występów osiągnęła status gwiazdy. W 1876 r., po wcześniejszym wyjeździe
do USA Henryka Sienkiewicza, aktorka wraz rodziną, Julianem Sypniewskim, Łucjanem Paprockim wyemigrowała do Kalifornii. Emigranci osiedlili się w miejscowości Anaheim w Kalifornii, gdzie prowadzili farmę. Po kilkuletniej bytności za granicą Modrzejewska przyjęła pseudonim Helena Modjeska i z sukcesem zadebiutowała w Stanach Zjednoczonych na deskach California Theatre. Kontynuowała swą karierę aktorską na obczyźnie, przeważnie występując na scenach amerykańskich i angielskich. Zyskała olbrzymie uznanie i rozgłos, występując głównie w repertuarze szekspirowskim. W 1883 r. przyjęła obywatelstwo amerykańskie. 2 maja 1905 r. w Nowym Jorku dała jubileuszowe przedstawienie, a następnie odbyła dwuletnie tournee i zakończyła karierę aktorską. Umarła w Bay Island w East Newport w Kalifornii. Jej pogrzeb odbył się w Los Angeles, ale potem jej szczątki przeniesiono na Cmentarz Rakowicki w Krakowie, a uroczystości pogrzebowe przerodziły się w manifestację patriotyczną. Zagrała w 260 rolach. Napisała pamiętniki „Memories and impressions of Helena Modjeska”, wydane w 1910 r. w USA. Polskie wydanie – „Wspomnienia i wrażenia” – wydano
w 1957 r. nakładem Wydawnictwa Literackiego.

[Fotografia: Autor – Melecjusz Dutkiewicz (1836 – 1897). Źródło – Wikipedia.] [Powyższe zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły. Prawo to stosuje się w Stanach Zjednoczonych, Australii, Unii Europejskiej i w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa w 70 lat po śmierci autora.]

MITCHEL ? [? – ?]


Biografia nieustalona.
Farmer, którego Henryk Sienkiewicz poznał w pierwszej połowie 1876 r. w Anaheim w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. W „Listach
z podróży do Ameryki” napisał o nim:
„(…) Słońce już zaszło, gdy zapukałem do drzwi domu położonego u stóp tarasu. Pokazało się, że mieszkał w nim Mitchel, właściciel stad krowich, a dobry mój znajomy jeszcze z Anaheim. Mitchel przyjął mnie gościnnie i dał wyborne łóżko, które
po nocy spędzonej na kamieniu w górach wydało mi się niezrównanym. (…)”

MŁODECKA MARIA [1870 – ?] * herbu PÓŁKOZIC


Biografia nieustalona. Córka Józefa Marcina i Doroty z Lubomirskich Młodeckich. Od 1891 r. żona Artura Potockiego, artysty malarza.
Henryk Sienkiewicz widział Marię z Młodeckich Potocką: 01) w październiku 1892 r. – w Kaltenleutgeben.

MNISZEK LUDGARDA [20.06.1823 – 1911] – herbu PORAJ * HRABINA


Żona Edwarda Piotra Franciszka Stadnickiego (1817 - ?). Matka Heleny Krasińskiej z Radziejowic.
Właścicielka zamku Frain (Vranov nad Topľou, Wronowo) na Morawach.
Udokumentowane spotkania Ludgardy z Mniszków Stadnickiej z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 01) czerwiec 1888 r. – Wiedeń;
02) listopad 1888 r. – Frain (Vranov nad Topľou); 03) październik 1889 r. – Frain (Vranov nad Topľou); 04) lipiec 1890 r. - Kaltenleutgeben.

MODJESKA HELENA – patrz MODRZEJEWSKA HELENA


MODJESKI RALPH – patrz MODRZEJEWSKI RUDOLF


MODRZEJEWSKA HELENA – patrz MISEL HELENA Jadwiga


MODRZEJEWSKI RUDOLF [27.01.1861 – 26.06.1940] - MODJESKI RALPH


Syn Gustawa Zimajera i Heleny Misel (Modrzejewskiej).
W wieku piętnastu lat wraz z matką wyemigrował do USA. Obywatelstwo amerykańskie uzyskał w 1883 r. podczas studiów w paryskiej ECOLE NATIONALE DES PONTS ET CHAUSEÉS (Państwowej Szkole Dróg i Mostów). Od tego czasu używał oficjalnie nazwiska Ralph Modjeski, ale nigdy nie zerwał swoich kontaktów z Polską. Dużo pisał po polsku i zawsze podkreślał swoje pochodzenie. Ukończywszy studia z wyróżnieniem, w 1885 r. jako inżynier wrócił z Paryża do USA i pod okiem konstruktora George’a S. Morisona, „ojca budownictwa mostów amerykańskich”, podjął pracę inżyniera. W 1893 r. w Chicago założył własne biuro projektowe (istniejące do dziś pod nazwą „Modjeski & Masters”). W 1911 r. w ILLINOIS STATE UNIVERSITY otrzymał doktorat inżynierii, w 1922 r. – Medal Franklina, w 1929 r. – złoty „John Fritz Medal”. Światowej sławy inżynier, budowniczy linii kolejowych i mostów. Pionier
w budownictwie mostów wiszących. Zbudował prawie 40 mostów na największych rzekach Ameryki Północnej. Odegrał znaczącą rolę jako wychowawca następnych pokoleń amerykańskich konstruktorów i budowniczych mostów. Jego uczniem był m.in. Joseph
B. Strauss, twórca słynnego mostu Golden Gate w San Francisco.
Wybrane mosty zaprojektowane przez Rudolfa Modrzejewskiego: Thebes Bridge na Mississippi Thebes (Illinois, USA, 1904 r.),
Mc Kinley Bridge (1910 r.), Harahan Bridge w Memphis (1916 r.), Quebec Railway (Kanada, 1917 r.), Benjamin Franklin Bridge (Philadelphia, 1926 r.), Ambassador Bridge (Detroit, 1929 r.), Huey P. Long (Nowy Orlean, 1936 r.), Trans-Bay Bridge
(San Francisco,1936 r.), Blue Water Bridge (łączący Port Huron w Michigan w USA z Sarnia w Ontario w Kanadzie, 1938 r.).

[Fotografia: Autor – Ralph Modjeski (1861 – 1940). Publikacja - 1931 r. Źródło – Wikipedia.]
[Powyższe zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły. Prawo to stosuje się w Stanach Zjednoczonych, Australii, Unii Europejskiej
i w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa w 70 lat po śmierci autora.]

MODZELEWSCY ? i ? [? – ?]


Biografie nieustalone.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z tymi osobami datują się następująco: 01) czerwiec 1892 r. – Karlsbad.

MONIUSZKO ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Syn Stanisława Moniuszki.
W 1864 r., wspólnie z Henrykiem Sienkiewiczem, chodził do tej samej klasy Gimnazjum IV Aleksandra Wielopolskiego przy rogu ul. Królewskiej 13 i pl. Stanisława Małachowskiego 4.

de MONTET CHARLES [01.06.1881 – 21.07.1951]


Biografia nieustalona. Lekarz szwajcarski.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Charles’em de Montet’em datują się następująco: 01) marzec 1916 r. – Vevey.

MONTWIŁŁ ALEKSANDER [? – ?]


Marszałek szlachty powiatu wiłkomirskiego, właściciel dóbr Antokol.
18 sierpnia 1881 r. w kościele Zgromadzenia Panien Kanoniczek w Warszawie był świadkiem ślubu Henryka Sienkiewicza i Marii Emilii Kazimiery Szetkiewiczówny.

MORAWSKA KONSTANCJA [07.04.1842 – 05.08.1917] – herbu DROGOSŁAW


Córka Kajetana i Józefy z Łempickich. Siostra Kazimierza i Zdzisława Morawskich. Literatka.
W 1882 r. opuściła rodowe Jurkowo i zamieszkała z matką w Krakowie przy ul. Basztowej. Tu prowadziła salon, którego bywalcem był także Henryk Sienkiewicz.
W 1891 r. ukazał się tom jej prac „Z bliska i z daleka. Poczet stu felietonów”, w którym trzy felietony (22., 43. i 98.) są autorstwa Stanisława Egberta Koźmiana. Współpracowała z „Kurierem Poznańskim” i „Przeglądem Polskim”. Pisała także dla: „Przeglądu Powszechnego”, „Przeglądu Lwowskiego”, „Czasu”, „Le Monde”
i „Le Correspondant”.

MORAWSKI KAZIMIERZ [29.01.1852 – 25.08.1925]


Syn Kajetana i Józefy z Łempickich. Brat Konstancji i Zdzisława Morawskich.
Polski filolog klasyczny, historyk, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek i prezes Polskiej Akademii Umiejętności.
Pochodził z rodziny ziemiańskiej. Uczeń Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu (1861 – 1869). Student filologii i historii na Uniwersytecie w Berlinie (1869 – 1874). W 1874 r. obronił pracę doktorską „Quaestiones Quintilianae”. Profesor łaciny w Gimnazjum św. Macieja we Wrocławiu (1875 – 1876). W 1878 r. habilitował się z filologii klasycznej na Uniwersytecie Jagiellońskim i rozpoczął wykłady z latynistyki na tej uczelni jako docent w II Katedrze Filologii Klasycznej. Od 1880 r. – profesor nadzwyczajny i kierownik III Katedry Filologii Klasycznej. Po nominacji na profesora zwyczajnego (1887 r.) objął I Katedrę Filologii Klasycznej. W roku akademickim 1902/1903 – dziekan Wydziału Filozoficznego, a w roku 1906/1907 – rektor Uniwersytetu. Od 1883 r. – członek-korespondent, a od 1887 r. – członek czynny Akademii Umiejętności w Krakowie (późniejszej Polskiej Akademii Umiejętności). Dyrektor Wydziału I (Filozoficznego) Akademii Umiejętności (1890 – 1917). Wiceprez Akademii (1917 – 1918). Od 1918 r. – trzeci w historii prezes (po śmierci historyka literatury Stanisława Tarnowskiego). Brał udział w pracach komisji Akademii. Należał ponadto do innych towarzystw naukowych i społecznych, m. in.: Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (1879 r. – członek zwyczajny, 1917 r. – członek honorowy), Towarzystwa Naukowego we Lwowie (1920 r. – członek czynny), Stowarzyszenia Przyjaciół Francji (prezes). Cieszył się sławą najwybitniejszego na świecie znawcy retorycznego stylu rzymskiego, a wielu intelektualistów: Henryk Sienkiewicz, Tadeusz Sinko, Julian Krzyżanowski i inni – uważało go za twórcę nowoczesnej polskiej filologii klasycznej. Kazimierz Morawski analizował twórczość Tacyta, prowadził badania porównawcze nad: Owidiuszem, Cyceronem i Horacym i innymi.
W pracy „Historia literatury rzymskiej” (1909 – 1921) przedstawił syntezę dziejów piśmiennictwa łacińskiego do końca III wieku n.e. Był inicjatorem wydawania „Archiwum Filologicznego”, „Biblioteki Przekładów z Literatury Starożytnej”, „Corpus Antiquissimorum Poetarum Poloniae Latinorum”, „Słownika łaciny średniowiecznej w Polsce”. W 1916 r. opublikował przekład dzieł Sofoklesa. Był twórcą największej polskiej szkoły filologicznej. Do grona jego studentów należeli: Jan Bystroń, Seweryn Hammer, Józef Kallenbach, Jerzy Kowalski, Kazimierz Kumaniecki, Jan Michał Rozwadowski, Tadeusz Lehr-Spławiński, Tadeusz Sinko i inni. Do grona przyjaciół Kazimierza Morawskiego należeli m. in.: Wilhelm Creizenach, Julian Klaczko, Jan Matejko, Jan Marcin Rozwadowski, Henryk Sienkiewicz, Józef Szujski, Stanisław Tarnowski.
Kazimierz Morawski opublikował m. in.: „O początku mowy i rozwoju języka” (1873 r.), „Przyczynki do charakterystyki języka Wellejusza Paterkula” (1875 r.), „Quaestionum Charisianarum specimen” (1875 r.), „Beitraege zur Charakteristik der Sprache des Velleins” (1878 r.), „Chrześcijaństwo i patrycjat rzymski” (1878 r.), „Wiersze makaroniczne łacińsko-polskie utworu autora hiszpańskiego” (1887 r.), „Jakub Górski, jego życie i dzieła” (1892 r.), „Dwaj cesarze rzymscy Tyberyusz
i Hadryan” (1893 r.), „Historia Uniwersytetu Jagiellońskiego. Średnie wieki i Odrodzenie” (1900 r.), „Rzym, portrety i szkice” (1921 r.), „Zarys literatury rzymskiej”
(1922 r.), „Ku czci pracy i w obronie nauki” (1922 r.), „Nowa epoka ludzkości a szkoła klasyczna” (1922 r.), „Rzym i narody” (1924 r.).
Wysoko cenił go Henryk Sienkiewicz. Byli przyjaciółmi. Pisarz korzystał z jego konsultacji przy pracy nad powieścią „Quo vadis”.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Kazimierzem Morawskim datują się następująco: 01) czerwiec 1888 r. - Wiedeń; 02) sierpień 1896 r. - Zakopane; 03) czerwiec 1899 r. - Kraków; 04) wrzesień - październik 1899 r.

MORAWSKI ZDZISŁAW [1859 – 1928]
[określany przez H. S. jako: ŚW. ZDZISŁAW MĘCZENNIK]


Prawnik. Urzędnik administracji wiedeńskiej (od 1885 r.). Austriacki minister dla Galicji (1915 r.).
W 1885 r. wraz z Edwardem Raczyńskim, podróżował do Ameryki Południowej, gdzie zwiedził: Brazylię, Chile, Martynikę, Panamę, Peru i Wenezuelę. Znajomy Henryka Sienkiewicza.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza ze Zdzisławem Morawskim datują się następująco:
01) sierpień 1886 r. - Kaltenleutgeben; 02) kwiecień 1887 r. - Wiedeń; 03) październik 1887 r. - Wiedeń; 4) maj 1887 r. - Wiedeń i Kaltenleutgeben; 05) czerwiec
1888 r. - Wiedeń; 06) kwiecień 1889 r. - Wiedeń; 07) styczeń 1890 r. - Wiedeń; 08) sierpień 1890 r. - droga z Wiednia do Kaltenleutgeben.

MORFILL WILLIAM Richard [17.11.1834 – 09.11.1909]


Biografia nieustalona. Profesor rusycystyki i slawistyki na Uniwersytecie w Oxfordzie. Znawca języków, literatury i historii Słowian. Autor gramatyki języka: bułgarskiego, czeskiego, polskiego, rosyjskiego i serbskiego.
Henryk Sienkiewicz wspomina go w liście z 14 marca 1908 r. do Jadwigi Janczewskiej.

MOSKAL [? – ?] - pseudonim OJCIEC HEROD


Biografia nieustalona.
Henryk Sienkiewicz wspomina go w listach z: 22 i 25 października 1890 r. – do Jadwigi Janczewskiej.

MOSZCZEŃSKA MARIA [? – ?]


Biografia nieustalona.
Ziemianka z kresów wschodnich. Żona Augusta Zakrzewskiego. Matka: Amy i Aty.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Marią z Moszczeńskich Zakrzewską datują się następująco: 01) wrzesień 1890 r. – Kraków; 02) sierpień 1892 r. - Zakopane.

MOSZKOWSKI MAURYCY [Moszkowski Moritz] [23.08.1854 – 04.03.1925]


Niemiecki pianista i kompozytor pochodzenia polskiego lub żydowskiego. Wirtuoz gry na fortepianie.
Absolwent konserwatorium w Dreźnie i Berlinie. W 1897 r. zamieszkał w Paryżu. Od 1899 r. – członek Berlińskiej Akademii Sztuk. Skomponował między innymi: operę „Boabdil, ostatni król Maurów” (1892 r.); balet „Laurin” (1896 r.), Op. 10. Nr 1; Melodia, Op. 11.; Polonez, Op. 12.; Tańce hiszpańskie, Op. 15. Nr 1; Serenada, Op. 16.; Ballada g-moll, Op. 17. Nr 2; Menuet, Op. 19.; „Jeanne d'Arc”, Op. 25.; pięć utworów, tańce niemieckie na duet fortepianowy, Op. 30.; Koncert skrzypcowy C-Dur, Op. 36.; osiem utworów
na fortepian, Op. 43.; Polskie tańce ludowe na duet fortepianowy, Op. 58. Nr 3; „Près du Berceau”, Op. 59.; Koncert fortepianowy
E-Dur, Op. 65.; Nowe tańce hiszpańskie na duet fortepianowy, Op. 71.; suitę na dwoje skrzypiec i fortepian g-moll, Op. 72.; Études
de virtuosité, Op. 77.; Romance sans paroles, Op. 83.; Sześć utworów (Nr 1 Elégie, Nr 2 Sur l'Eau, Nr 3 Vieux Pastel, Nr 4 Canon,
Nr 5 Chanson populaire, Nr 6 Chanson napolitaine), Op. 85.; Preludium i fuga na orkiestrę smyczkową , Op. 89. Nr 2; Valse mignonne, Op. 91.; Pięć małych etiud,; Etiuda Nr 11 As-Dur, Valse brillante, Valse mignonne.
W liście z 07 sierpnia 1889 r. do Jadwigi Janczewskiej Henryk Sienkiewicz wymienia go jako Polaka mieszkającego w tym samym
co on czasie w Ostendzie.


[Autor fotografii jest nieznany. Źródło – Wikipedia.] [Zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły.]

MOTTA GIUSEPPE [1871 – 1940]


Polityk szwajcarski adwokat, przywódca konserwatywnej partii katolickiej w kantonie Tessino, prezydent państwa w latach 1915 – 1937.
Na przełomie lat 1914/1915 złożył mu wizytę Henryk Sienkiewicz, który uzyskał swobodę działania dla Szwajcarskiego Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce i obietnicę patronowania tej sprawie.

MOŹDZIŃSKI ANTONI [? – ?]


Kolega szkolny Henryka Sienkiewicza z Gimnazjum II i IV. Student Wydziału Matematycznego Szkoły Głównej Warszawskiej.

MÜLDNER HENRYK [1845 – 1910]


Współpracownik „Czasu”.
Od 1869 r. przez czterdzieści lat pełnił funkcję dyrektora administracyjnego. Zasłużył się dla Towarzystwa Dobroczynności i Towarzystwa Tatrzańskiego. Wyjeżdżając 31 lipca 1886 r. z Krakowa do Wiednia i Kaltenleutgeben, Henryk Sienkiewicz napisał do niego list z prośbą o posyłanie Wandzie Szetkiewicz i Jadwidze Janczewskiej „Czasu”, w którym drukowany był „Potop”. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Henrykiem Müldnerem datują się następująco: 01) grudzień 1886 r. - Kraków.

MULNIK ? [? – ?]


Biografia i nazwisko nieustalone.
Osoba obsługująca muła.
Sześciu mulników towarzyszyło wyprawie na polowanie na bawoły w październiku i listopadzie 1877 r. na stepach Wyoming w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. Pisarz przedstawił go w „Listach z podróży do Ameryki”:
„(…) Do każdego wozu przydany był mulnik, razem więc sześciu mulników do sześciu wozów, nie licząc dwóch przewodników Metysów: Smitha i Bulla, oraz starego strzelca zwanego Left Hand (Lewa Ręka, mańkut), którego prawdziwego nazwiska
nie mogłem się dopytać, ale z którym zaprzyjaźniłem się wielce od razu. (…)”

MUNIA [? – ?]


Biografia nieustalona.
Henryk Sienkiewicz wspomina ją w liście z 15 października 1890 r. do Jadwigi Janczewskiej:
„(…) Pannę Munię (?) widziałem jeszcze dwukrotnie, raz na ulicy, drugi raz na pożegnaniu. (…)”

MYCIELSKA ? [? – ?]


Biografia nieustalona.
Henryk Sienkiewicz wspomina ją w liście z 10 listopada 1910 r. do Jadwigi Janczewskiej.

MYCIELSKI JERZY [30.05.1856 – 26.09.1928] – herbu DOŁĘGA * HRABIA


Syn Franciszka i Walerii z Tarnowskich, brat cioteczny Stanisława Tarnowskiego.
Historyk, historyk sztuki, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, kolekcjoner dzieł sztuki, mecenas sztuk pięknych.
Absolwent Gimnazjum św. Anny w Krakowie, gdzie zdał maturę (1873 r.), Absolwent historii na uniwersytecie w Krakowie. Doktorat na Uniwersytecie Jagiellońskim (1878 r.). Dalsze studia w Wiedniu. Habilitowany w Krakowie (1881 r.) z historii Polski, a habilitację z historii sztuki uzyskał w 1895 r. Profesor nadzwyczajny (1897 r.).
Przyjaciel: Jacka Malczewskiego. Po wybuchu I wojny światowej zbliżył się do Naczelnego Komitetu Narodowego i stał się zwolennikiem stworzenia Legionów Polskich.
Członek Izby Panów cesarsko-królewskiego parlamentu (1917 r.). Po uzyskaniu przez Polskę niepodległości – członek licznych komisji i komitetów, zajmujących się zabezpieczeniem i restauracją narodowego mienia historycznego.
Ważniejsze prace: „Ambasador polski na dworze hiszpańskim” (1878 r.), „Kandydatura Hozjusza na biskupstwo warmińskie w r. 1548 i 1549” (1881 r.), „Cztery portrety królowej Marysieńki” (1883 r.), „Porwana z klasztoru. Kartka z dziejów obyczajowych w Polsce XVII wieku” (1886 r.), „Bolonia i jubileusz jej uniwersytetu” (1889 r.),
„Z pod wieży Eifel” (1891 r.), „Sto lat malarstwa w Polsce 1760 – 1860” (1897 r.), „Antoni van Dyck” (1900 r.), „Portrety polskie” (1900 r.), „Portrety polskie Elżbiety Vigée-Lebrun” (1927 r.).
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Jerzym Mycielskim datują się następująco: 01) grudzień 1885 r. - Wiedeń; 02) czerwiec 1888 r. - Wiedeń.

MYSYROWICZ JADWIGA – patrz RYX JADWIGA


MYSYROWICZ WŁADYSŁAW [1831 – 1901] – herbu JASTRZĘBIEC


Mąż Jadwigi Ryx. Ojciec pięciu synów, a między innymi: Władysława (1863 – 1884), Aleksandra (około 1875 – 1948) i Feliksa (około 1877 – 1923).
Właściciel majątków: Łoś, Falenice, Piekarty, Strupiechów, Lekarcice i Helenów w powiecie grójeckim.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Władysławem Mysyrowiczem datują się następująco: 01) marzec 1884 r. - San Remo. 02) W późniejszych latach pisarz bywał w ich rodzinnym majątku Łoś.

MYSYROWICZ WŁADYSŁAW [1863 – 18.08.1884] - herbu JASTRZĘBIEC


Syn Władysława (1831 – 1901) i Jadwigi z Ryxów.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Władysławem Mysyrowiczem datują się następująco: 01) marzec 1884 r. - San Remo. 02) Do Władysława Mysyrowicza (syna) napisał 13 sierpnia 1884 r. – na pięć dni przed śmiercią Władysława, który zmarł na gruźlicę gardła.

[Ewentualne uzupełnienia i zmiany w treści nastąpią z chwilą ustalenia nowych szczegółów.]