Światłość wschodzi sprawiedliwemu i radość tym, którzy są prawego serca. Radujcie się sprawiedliwi w Panu i wysławiajcie święte imię Jego! [Ps. 97; 11 – 12]



POSTACIE Z JEGO ŻYCIA

Wybierz literę, z którą chcesz się zapoznać: A, B, C, Ć, D, E, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, O, P, Q, R, S, Ś, T, U, V, W, X, Y, Z, Ź, Ż - albo zobacz wszystkie.

Litera S



SABAŁA – patrz KRZEPTOWSKI JAN


SABOWSKI WŁADYSŁAW [29.03.1837 – 19.03.1888] - pseudonimy: „BOLESŁAW BOLESNY”, „OMIKRON”, „WOŁODY SKIBA”


Pochodził z rodziny urzędników.
Polski poeta, pisarz, dramatopisarz, dziennikarz i tłumacz.
Absolwent budownictwa Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie. Współpracownik konspiracyjnych pism powstańczych, publicysta „Strażnicy” i redaktor „Prawdy". Referent prasowy Rządu Narodowego. Pod koniec powstania styczniowego wyemigrował. Redaktor „Ojczyzny”. Od października 1864 r. w Brukseli wydawał pismo „Wytrwałość”. Mieszkał także we Francji. W 1869 r. powrócił do Polski i osiadł w Krakowie. Od 1873 r. pracował w redakcji „Kraju”. Założyciel dziennika „Kurier Krakowski”. Współpracownik wielu innych pism. W 1883 r. zamieszkał w Warszawie. W latach 1884 – 1887 redaktor naczelny „Kuriera Warszawskiego”, a następnie "Kuriera Codziennego". Na przełomie lat: 1886 – 1887 – wspólnie z Henrykiem Sienkiewiczem i: Ludwikiem Jenike, Piotrem Chmielowskim, Dionizym Henkielem, Józefem Kotarbińskim i Władysławem Bogusławskim – wchodził w skład jury Komitetu Konkursu „Kuriera Warszawskiego” na Powieść Współczesną.

SALVADORES Y GUERRA ANTONIO [? – ?]


Biografia nieustalona.
Meksykanin. Krewny skwatera Plesenta.
Henryk Sienkiewicz poznał Antonio w drugiej połowie 1876 r. w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. W „Listach z podróży do Ameryki” napisał o nim:
„(…) Bardziej jeszcze dziko od Sama, Lucjusza, Dżaka i Plesenta wyglądali Meksykanie. (…) Też same twarze z rozrzuconym włosem, też same brody, czarne jak krucze pióra, też łachmany zamiast odzieży; tylko powaga większa i pycha nieporównana,
i poczucie godności własnej, jakich nie masz między Cyganami. Wszyscy ci caballero wie byli to krewni pani domu i bliscy krewni między sobą. Kiedy zapoznano mnie z nimi, wymieniano tylko ich imiona, więc: Doroteo, Francisco, Antonio, Jesus itp.; nazwisko zaś mieli wspólne: Salvadores y Guerra. Byli to, jak mi mówiono później, potomkowie rodziny niegdyś bogatej i mającej obszerne posiadłości, która jednak, w miarę jak kraj zaludniał się Jankesami, straciła wszystko i zeszła na koczujące dzikie życie w górach. (…)”

SALVADORES Y GUERRA DOROTEO [? – ?]


Biografia nieustalona.
Meksykanin. Krewny skwatera Plesenta.
Henryk Sienkiewicz poznał Doroteo w drugiej połowie 1876 r. w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. W „Listach z podróży do Ameryki” napisał o nim:
„(…) Bardziej jeszcze dziko od Sama, Lucjusza, Dżaka i Plesenta wyglądali Meksykanie. (…) Też same twarze z rozrzuconym włosem, też same brody, czarne jak krucze pióra, też łachmany zamiast odzieży; tylko powaga większa i pycha nieporównana,
i poczucie godności własnej, jakich nie masz między Cyganami. Wszyscy ci caballero wie byli to krewni pani domu i bliscy krewni między sobą. Kiedy zapoznano mnie z nimi, wymieniano tylko ich imiona, więc: Doroteo, Francisco, Antonio, Jesus itp.; nazwisko zaś mieli wspólne: Salvadores y Guerra. Byli to, jak mi mówiono później, potomkowie rodziny niegdyś bogatej i mającej obszerne posiadłości, która jednak, w miarę jak kraj zaludniał się Jankesami, straciła wszystko i zeszła na koczujące dzikie życie w górach. (…)”

SALVADORES Y GUERRA FRANCISCO [? – ?]


Biografia nieustalona.
Meksykanin. Krewny skwatera Plesenta.
Henryk Sienkiewicz poznał Francisco w drugiej połowie 1876 r. w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. W „Listach z podróży do Ameryki” napisał o nim:
„(…) Bardziej jeszcze dziko od Sama, Lucjusza, Dżaka i Plesenta wyglądali Meksykanie. (…) Też same twarze z rozrzuconym włosem, też same brody, czarne jak krucze pióra, też łachmany zamiast odzieży; tylko powaga większa i pycha nieporównana,
i poczucie godności własnej, jakich nie masz między Cyganami. Wszyscy ci caballero wie byli to krewni pani domu i bliscy krewni między sobą. Kiedy zapoznano mnie z nimi, wymieniano tylko ich imiona, więc: Doroteo, Francisco, Antonio, Jesus itp.; nazwisko zaś mieli wspólne: Salvadores y Guerra. Byli to, jak mi mówiono później, potomkowie rodziny niegdyś bogatej i mającej obszerne posiadłości, która jednak, w miarę jak kraj zaludniał się Jankesami, straciła wszystko i zeszła na koczujące dzikie życie w górach. (…)”

SALVADORES Y GUERRA JESUS [? – ?]


Biografia nieustalona.
Meksykanin. Krewny skwatera Plesenta.
Henryk Sienkiewicz poznał Jesus'a w drugiej połowie 1876 r. w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. W „Listach z podróży do Ameryki” napisał o nim:
„(…) Bardziej jeszcze dziko od Sama, Lucjusza, Dżaka i Plesenta wyglądali Meksykanie. (…) Też same twarze z rozrzuconym włosem, też same brody, czarne jak krucze pióra, też łachmany zamiast odzieży; tylko powaga większa i pycha nieporównana,
i poczucie godności własnej, jakich nie masz między Cyganami. Wszyscy ci caballero wie byli to krewni pani domu i bliscy krewni między sobą. Kiedy zapoznano mnie z nimi, wymieniano tylko ich imiona, więc: Doroteo, Francisco, Antonio, Jesus itp.; nazwisko zaś mieli wspólne: Salvadores y Guerra. Byli to, jak mi mówiono później, potomkowie rodziny niegdyś bogatej i mającej obszerne posiadłości, która jednak, w miarę jak kraj zaludniał się Jankesami, straciła wszystko i zeszła na koczujące dzikie życie w górach. (…) Najzręczniejszym i najsilniejszym z Salvadorów okazał się Jesus (Hesus), trzydziestoletni barczysty Meksykanin, z czarną brodą i z prawdziwie orlim spojrzeniem. (…)”

von SALZBURG KAMILA [1823 – 1905]


Biografia nieustalona.
Od 1861 r. – żona Henryka Hipolita Rodakowskiego.
Na przełomie lat 1894/1895 zawiadomiła Henryka Sienkiewicza o śmierci męża. Pisarz wysłał jej depeszę kondolencyjną.

SANGUSZKO EUSTACHY Stanisław [13.07.1842 – 02.04.1903]


Syn Władysława Hieronima.
Polski polityk. Kawaler Złotego Runa.
Uczył się w Polsce oraz w Paryżu (1859 – 1860). Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego (1862 – 1864). Właściciel majątków ziemskich: Gumniska i Podhorce.
Od 1873 r. - poseł na Sejm Krajowy we Lwowie. Członek austriackiej Izby Panów i Rady Państwa (od 27.10.1879 r.) oraz namiestnikiem Galicji (1895 – 1898).
Udokumentowane spotkania Eustachego Stanisława Sanguszki z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 1) październik 1887 r. - Wiedeń; 2) trzecia dekada stycznia 1888 r. - Gumniska koło Tarnowa (obecnie dzielnica tego miasta); 3) 04 lipca 1890 r. - Kraków - uroczystości pochowania prochów Adama Mickiewicza.

SANGUSZKO IZABELA - patrz LUBOMIRSKA IZABELA


SANGUSZKO JADWIGA Klementyna [1830 – ?]


Biografia nieustalona.
Żona Adama Stanisława Sapiehy (1828 – 1903).
Henryk Sienkiewicz poznał ją w czerwcu 1888 r. w Wiedniu.

SANGUSZKO KAROLINA - patrz THUN-HOHENSTEIN KAROLINA


SANGUSZKO ROMAN Damian [17.10.1832 – 01.11.1917] – herbu POGOŃ litewska


Syn Władysława Hieronima. Mąż Karoliny z Thun-Hohensteinów (1848 - ?).
Ordynat zasławski i kolekcjoner.
W 1907 r. utworzył ordynację sławucką. Zamordowany przez żołnierzy rosyjskich w Sławucie.
Henryk Sienkiewicz poznał go w czerwcu 1888 r. w Wiedniu.

SAPIEHA ADAM Stanisław [04.12.1828 – 21.07.1903] – herbu LIS


Syn Leona i Jadwigi z Zamoyskich.
Polski książę, ziemianin, polityk galicyjski, kawaler orderu Złotego Runa. Prezes Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarczego i Towarzystwa Sztuk Pięknych w Krakowie. Założyciel lwowskiego „Głosu”.
Od 1832 r. mieszkał w Galicji. Absolwent gimnazjum we Lwowie. Rozpoczął studia w Londynie, ale przerwał je wraz z wybuchem Wiosny Ludów. Po wygaśnięciu rewolucji osiadł w Krasiczynie. 22 kwietnia 1852 r. ożenił się z Jadwigą Klementyną z Sanguszków (1830 – 1918). Ich potomkami byli: Władysław Leon Sapieha
(1853 – 1920), Maria Jadwiga Sapieha (1855 -1929), Leon Paweł Sapieha (1856 – 1893), Helena Maria Sapieha (1857 – 1947), Paweł Jan Sapieha (1860 – 1934), Jan Piotr Sapieha (1865 – 1954), Adam Stefan Sapieha (1867 – 1951). W 1861 r. został wybrany do Sejmu Krajowego. W 1863 r. stał na czele Komitetu Galicji Wschodniej. Podczas powstania styczniowego propagował sprawę polską na Zachodzie. Aresztowany przez Austriaków, zbiegł z więzienia we Lwowie za granicę, gdzie w 1864 r. był Komisarzem Rządu Narodowego na Francję i Anglię. W 1865 r. – na mocy amnestii – wrócił do rodzinnego majątku. W 1868 r., a następnie w 1870 r. ponownie został wybrany do Sejmu Krajowego. federacyjnego. W 1872 r. wycofał się na pięć lat z czynnej polityki. Po śmierci ojca odziedziczył jego miejsce w Izbie Panów
w Wiedniu (1879 r.). W 1883 r. wrócił także do Sejmu Krajowego.
Henryk Sienkiewicz poznał go w czerwcu 1888 r. w Wiedniu.

SAPIEHA ADAM Stefan Stanisław Bonifacy Józef [14.05.1867 – 23.07.1951] - herbu LIS


Syn Adama Stanisława Sapiehy i Jadwigi Klementyny z Sanguszków.
Książę siewierski, kardynał, arcybiskup krakowski, w latach 1922 – 1923 senator Rzeczypospolitej Polskiej.
Egzamin dojrzałości zdał w lipcu 1886 r. w IV Wyższym Gimnazjum we Lwowie. Absolwent prawa na Uniwersytecie Wiedeńskim
(1886 – 1887), Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie (1887 – 1890), teologii – na uniwersytecie jezuickim w Innsbrucku
(1892 – 1894). Święcenia kapłańskie uzyskał 1 października 1893 r. 10 lipca 1896 r. w Rzymie uzyskał stopień doktora obojga praw (kanonicznego i cywilnego). W 1897 r. został mianowany sekretarzem sądu metropolitalnego, egzaminatorem prosynodalnym
oraz wicerektorem seminarium duchownego we Lwowie. W październiku 1902 r. został wikariuszem parafii św. Mikołaja we Lwowie. 19 lutego 1906 r. w Rzymie objął stanowisko szambelana papieża Piusa X. 8 listopada 1911 r. cesarz Franciszek Józef mianował go biskupem ordynariuszem krakowskim. W 1912 r. utworzył pierwsze w Krakowie duszpasterstwo akademickie przy Kolegiacie św. Anny. W 1913 r. powołał przyparafialne komitety do spraw opieki nad ubogimi. W 1915 r. założył Książęco-Biskupi Komitet Pomocy
dla Dotkniętych Klęską Wojny (KBK), który współpracował z kierowanym w Vevey w Szwajcarii przez Henryka Sienkiewicza Komitetem Generalnym Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce.
W 1916 r. nie zezwolił na pochówek Henryka Sienkiewicza w Katedrze Wawelskiej.
24 grudnia 1916 r. odwiedził umierającego w schronisku albertynów Adama Chmielowskiego (Brata Alberta). 23 września 1920 r. papież Benedykt XV mianował go asystentem tronu papieskiego i hrabią rzymskim. 12 listopada 1922 r. został wybrany na senatora
z listy Chrześcijańskiego Związku Jedności Narodowej. 9 marca 1923 r. złożył mandat, podporządkowując się papieskiemu zakazowi przyjmowania godności publicznych przez hierarchów kościelnych. 3 czerwca 1924 r. w trakcie zebrania Konferencji Episkopatu Polski jako jedyny jego członek głosował przeciw utworzeniu metropolii krakowskiej. W 1924 r. utworzył Ratunkowy Komitet Biskupi dla Niesienia Pomocy Biednym. 14 grudnia 1925 r. mianowany został pierwszym arcybiskupem metropolitą krakowskim. W 1926 r. utworzył Komitet Pomocy dla Dotkniętych Klęską Bezrobocia. W 1927 r. wydał zgodę na złożenie sprowadzonych z Paryża zwłok Juliusza Słowackiego w Krypcie wieszczów w Katedrze Wawelskiej. Po aresztowaniu we wrześniu 1930 r. przywódców opozycji ostro potępił działania władz. W 1934 r. utworzył Caritas Archidiecezji Krakowskiej. W maju 1935 r. wydał pozwolenie na złożenie zwłok marszałka Józefa Piłsudskiego
w Krypcie Świętego Leonarda. Podczas II wojny światowej był faktycznym przywódcą Kościoła w Polsce. Odrzucił możliwość opuszczenia Krakowa i Polski na czas okupacji. Już w sierpniu 1939 r. podjął decyzję o ewakuacji najcenniejszych dzieł sztuki z Wawelu i ukryciu ich m.in. w Pałacu Arcybiskupim. 4 września 1939 r. powołał Obywatelski Komitet Pomocy. 24 marca 1945 r. pod jego patronatem i z jego inicjatywy rozpoczęto wydawanie Tygodnika Powszechnego. Pod koniec lipca 1945 r. przekazał pełnię władzy w Kościele polskim prymasowi Augustowi Hlondowi. 25 sierpnia 1945 r. ponownie powołał zlikwidowany podczas wojny Caritas i stanął
na jego czele. 15 września 1945 r. zaakceptował deklarację ideową organizacji Wolność i Niezawisłość. 1 listopada 1946 r. w kaplicy Pałacu Arcybiskupiego
w Krakowie wyświęcił na księdza Karola Wojtyłę – przyszłego metropolitę krakowskiego i papieża. 18 lutego 1946 r. mianowany został kardynałem. 4 stycznia 1949 r. nowy prymas arcybiskup Stefan Wyszyński, dotychczasowy biskup lubelski, złożył na jego ręce przysięgę. W lipcu 1950 r. poważnie zachorował. Po chwilowej poprawie stanu zdrowia, w pierwszych miesiącach 1951 r. powrócił do aktywności duszpasterskiej. 19 kwietnia 1951 r. po raz ostatni przewodniczył mszy świętej. 10 maja
1951 r. odbył ostatnie spotkanie z prymasem Stefanem Wyszyńskim.

[Autor nieznany. Źródło – Wikipedia.] [Powyższe zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły.]

SAPIEHA JADWIGA Klementyna - patrz SANGUSZKO JADWIGA Klementyna


SAPIEHA PAWEŁ Jan [01.09.1860 – 31.05.1934]


Syn Adama Stanisława i Jadwigi z Sanguszków Sapiehów.
Członek potężnego, starego i zasłużonego dla Rzeczypospolitej Polskiej rodu magnackiego Sapiehów. Pierwszy prezes Polskiego Czerwonego Krzyża.
Absolwent gimnazjum we Lwowie, prawa na uniwersytetach w: Pradze, Wiedniu i Krakowie. Koncypient, a następnie komisarz starostwa w Przemyślu. Następne trzy lata spędził w Bośn. W 1888 r. odwiedził Konstantynopol i Kair. Z Kairu udał się do Indii. Zwiedził też Birmę, Chiny, Japonię, Koreę i wyspy Riukiu. Z końcem lipca
1889 r., w drodze powrotnej do Europy, przybył do Tomska. Później kontynuował podróż przez Omsk, Jekaterynburg i Ural do Ufy. Zimę 1890 r. spędził w Petersburgu, po czym powrócił do Galicji. W 1892 r. we Lwowie poznał swoją przyszłą małżonkę, 19-letnią Matyldę Windisch-Graetz, z którą zaręczył się 5 kwietnia 1892 r.,
a następnie 14 marca 1893 r. we Lwowie ożenił się. W 1895 r. objął stanowisko starosty w Jaśle. 19 listopada 1896 r. przyszedł na świat syn – Alfred. W 1897 r. odbyły się wybory do Rady Państwa, w których Paweł Sapieha został wybrany. Spowodowało to wyjazd z Jasła i częste wizyty w Wiedniu, gdzie został członkiem Koła Polskiego w parlamencie wiedeńskim. W 1901 r. został ponownie wybrany do Rady Państwa z miast: Żółkiew, Sokal i Rawa Ruska. 13 lutego 1899 r. we Lwowie przyszła na świat córka – Maria Jadwiga. 17 maja 1900 r., w Siedliskach urodził się drugi syn - Paweł Maria (junior). W 1905 r. Paweł Sapieha objął stanowisko przewodniczącego Rady Powiatowej Komisji Kasy Pożyczkowej w Rawie Ruskiej, a następnie został posłem na Sejm. 5 lipca 1906 r. urodziła się druga córka - Matylda Maria. W latach 1906 – 1912 – działał w: Towarzystwie Urzędników Prywatnych we Lwowie, Organizacji Katolickiej, Kasie Pożyczkowej. W 1913 r. został Prezesem Stowarzyszenia Czerwonego Krzyża dla Galicji. W czasie I wojny światowej rodzina Sapiehów przeniosła się do Lwowa, gdzie Paweł Sapieha rozpoczął organizację szpitali, sprowadzał bieliznę i leki dla chorych. W czasie ofensywy rosyjskiej Sapiehowie wyjechali do Krakowa. Powrót do rozgrabionego majątku w Siedliskach nastąpił w lipcu 1915 r. Po wojnie, w 1919 r., Paweł Sapieha ustąpił ze stanowiska Prezesa Czerwonego Krzyża i poświęcił się całkowicie pracy w majątku. W 1920 r. nastąpiła ewakuacja z Siedlisk zagrożonych zbliżającą się ofensywą sowiecką. W 1929 r., wraz z bratem Adamem, Paweł Sapieha wyruszył w podróż do Egiptu i Ziemi Świętej. Pod koniec stycznia 1934 r. zachorował na anginę i po czteromiesięcznej chorobie zmarł w Siedliskach w wieku 74 lat.
Henryk Sienkiewicz widział Pawła Jana Sapiehę: 01) w październiku 1892 r. – w Kaltenleutgeben.

SARNECKI ZYGMUNT [20.11.1837 – 09.01.1922] – pseudonim ORGON, W. ŚLEPOWRON i inne


Syn Wincentego i Melanii ze Scipiów.
Polski pisarz dramatyczny, dziennikarz, tłumacz, krytyk teatralny, dyrektor Teatru Polskiego w Poznaniu.
Uczeń prywatnej szkoły dla dzieci arystokracji w Odessie, gimnazjum realnego w Warszawie (1852 – 1858). W wieku 19 lat nawiązał współpracę z "Gazetą Codzienną". Jako jej korespondent wyjechał w 1859 r. do Francji i Włoch. Po powrocie do kraju w 1862 r. ożenił się z Wandą Dolińską. Wspólnie z Józefem Tekslem założył
w Lublinie teatr, którego był dyrektorem od 2 maja do 22 lipca 1872 r. Potem – w latach 1872 – 1873 – dzierżawił Teatr Polski w Poznaniu, gdzie wystawił
ok. 70 premier, m.in. „Halkę” Stanisława Moniuszki. Zmarł w schronisku dla starców w Krakowie. Pochowany został na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
Napisał: „Zemsta pani Hrabiny” (1867 r.), „Bezinteresowni” (1872 r.), „Febris aurea”, „Dworacy niedoli” (1876 r.), „Różni ludzie” (1883 r.), „Owale i profile” (1884 r.), „Na ruinach”, „Nie twoja”, „Nowele” (1888 r.), „Urocze oczy” (1893 r.), „Szklana góra” (1897 r.), „Adam i Maryla”, „Cień”, „Cud dziewica”, „Eviva l'arte” (1899 r.), „Sny
i wrażenia” (1904 r.), „Kalecy”, „Mojana”, „Nad ranem”, „On i ona”, „Półdiablę”, „Słonecznik”, „Złocienie”, „Czwarta dusza” (1914 r.), „Złote serce”, „Historię literatury francuskiej” – oraz szereg przekładów współczesnych mu autorów francuskich i dwóch komedii Moliera.
W 1880 r., wspólnie z Henrykiem Sienkiewiczem, wchodził w skład Komitetu Delegowanego Teatralnego, t. j. komisji repertuarowej teatrów warszawskich.

SCHEDDING KARL [1842 – 1898] – BRAT OSKAR


Biografia nieustalona.
Zakonnik Zgromadzenia Ducha Świętego. Organizator karawan udających się w głąb Afryki z ramienia misji w Bagamoyo.
Henryk Sienkiewicz zetknął się z nim w Zanzibarze lub w Bagamoyo w okresie od 16 do 28 lutego 1891 r.

SCYPIO DEL CAMPO JAN Karol [28.02.1801 – 1890]


Syn Karola i Marianny Tarnowskiej.
Ksiądz, dziekan i kustosz Kapituły Krakowskiej, protonotariusz apostolski i prałat domowy Jego Świątobliwości. Senator Rzeczypospolitej Krakowskiej, członek Akademii Umiejętności, prezes komitetu odbudowy kościołów Dominikanów i Franciszkanów po pożarze Krakowa (1850 r.). Od 1858 r. – członek Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych.
Henryk Sienkiewicz spotkał go w okresie od 01 maja do 18 czerwca 1887 r. w Kaltenleutgeben.

SEIDEMANN WŁADYSŁAW [1849 – ?]


Śpiewak synagogalny, baryton Opery Warszawskiej.
Absolwent studiów wokalnych w Warszawie i w Wiedniu. Właśnie w Wiedniu debiutował w „Cyruliku sewilskim” Gioacchino Rossiniego. Od 1882 r. występował
w Warszawie i na scenach włoskich. W 1889 r. wyemigrował do Nowego Jorku.
Henryk Sienkiewicz spotkał go w sierpniu 1888 r. w Ostendzie.

SHERARD ROBERT Harborough [03.12.1861 – 30.01.1943]


Biografia nieustalona.
Prawnik i pisarz, korespondent czasopism angielskich, amerykańskich i australijskich. Krytyk literacki i tłumacz literatury chińskiej
(z języka francuskiego).
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Robertem Sherard’em datują się następująco: 01) sierpień 1898 r. – Paryż (?).








[Fotografia: autor nieznany. Publikacja – przed 1923 r. Źródło – Wikipedia.]
[Fotografia ta znajduje się w domenie publicznej w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej, ponieważ została opublikowana
(lub zarejestrowana w Biurze Praw Autorskich USA) przed 01 stycznia 1923 r.]

SHREWSBURY LUCJUSZ [? – ?]


Biografia nieustalona.
Skwater. Brat Samuela.
Henryk Sienkiewicz poznał go w drugiej połowie 1876 r. w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. W „Listach
z podróży do Ameryki” napisał o nim:
„(…) …poznałem dwóch jeszcze skwaterów z kanionu Madeira, braci Shrewsburych (Szrusbery), starszego, Sama, i młodszego, Lucjusza. (…) Lucjusz, młodszy o kilkanaście lat, całe życie spędzał na włóczeniu się po lasach. Miał i on swoje pszczoły,
ale pilnował mu ich starszy brat, który kochał go jak syna. Mieszkali razem, Lucjuszowi bowiem nie chciało się budować domu. Czasem po kilka tygodni i miesięcy nie było go w domu. Za to wróciwszy przynosił zapasy skór pum, niedźwiedzi, rysiów i jeleni. Uchodził za niechybnego strzelca. W wyprawach swoich zapuszczał się przez pustynie leżące z tamtej strony San Bernardino
aż do Arizony. W ogóle znać w nim było wesołego chłopaka zaufanego w swój karabin i potężne muskuły, a nie dbającego o jutro i rozmiłowanego w awanturach. (…)”

SHREWSBURY SAMUEL [? – ?]


Biografia nieustalona.
Skwater. Brat Lucjusza.
Henryk Sienkiewicz poznał go w drugiej połowie 1876 r. w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. W „Listach z podróży do Ameryki” napisał o nim:
„(…) …poznałem dwóch jeszcze skwaterów z kanionu Madeira, braci Shrewsburych (Szrusbery), starszego, Sama, i młodszego, Lucjusza. Sam, czyli Samuel, był to doskonały typ Amerykanina-pioniera. Wzrostu miał ze sześć stóp, twarz podobną do głowy starego wilka, wejrzenie rozumne, ale przebiegłe; ogromne, kościste ręce, takież nogi, budowę suchą, ale rozwiniętą, znamionującą potężną siłę. Chwilami twarzą i postacią przypominał mi Lincolna, który również był doskonałym typem yankee
w swoim rodzaju. Mówiąc cokolwiek Sam wyciągał przed siebie swoje olbrzymie nogi i głowę i głaszcząc ręką obrosłe podgardle, poczynał zawsze od rozwlekłego: "well". Prócz tego gryzł wiecznie tytuń i spluwał co chwila obrzydliwym, czerwonym sosem. Była to także powaga swego rodzaju. Biegły bartnik, był zarazem niezrównanym myśliwym, budowniczym, stolarzem, cieślą, kowalem, mularzem - słowem: wszystkim. (…)”

SIEDLECKA MARIA – patrz SZUMOWSKA MARIA


SIEMIEC JAN [30.08.1846 – 10.05.1919]


Biografia nieustalona.
Ksiądz. Profesor Seminarium Duchownego w Warszawie, kanonik Kapituły Warszawskiej, proboszcz parafii św. Antoniego, filantrop i organizator zakładów wychowawczych dla ubogiej młodzieży. 24 grudnia 1898 r. – podczas uroczystości odsłonięcia – poświęcił pomnik Adama Mickiewicza w Warszawie. W 1915 r. –
po wyjściu Rosjan z Warszawy – zawiązał Komitet Budowy Świątyni Opatrzności.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Janem Siemcem datują się następująco: 01) 24 grudnia 1898 r. – Warszawa.

SIEMIRADZKI HENRYK Hektor [24.10.1843 – 23.08.1902]


Syn Hipolita i Michaliny z Pruszyńskich.
Polski malarz, przedstawiciel akademizmu. Kawaler Legii Honorowej.
Ukończył studia przyrodnicze w Petersburgu, studia malarskie na Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. Wyjechał do Monachium, gdzie spotkał wielu polskich malarzy, a wśród nich Józefa Brandta i Stanisława Witkiewicza. W 1872 r. wyjechał do Włoch. Zwiedził Wenecję, Florencję, Neapol oraz Rzym, gdzie zamieszkał
w pobliżu Placu Hiszpańskiego. W 1873 r. ożenił się ze swoją osiemnastoletnią kuzynką Marią Pruszyńską. Mieli czworo dzieci. W 1884 r. kupił dworek w Strzałkowie koło Radomska, gdzie przez wiele lat spędzał tu wraz z rodziną letnie wakacje. W 1901 r. zachorował, stracił mowę. Na krótko przed śmiercią wyjechał do Strzałkowa
i tam zmarł. Pochowany w krypcie zasłużonych na Skałce w Krakowie. Był członkiem wielu akademii europejskich. Tematykę swych dzieł czerpał z antyku. Malował kompozycje monumentalne i teatralne. W 1879 r. obraz „Pochodnie Nerona” ofiarował Krakowowi jako pierwszy obraz do krakowskiego Muzeum Narodowego. Był autorem wielu obrazów a także kurtyn teatrów w: Krakowie (1896 r.) i Lwowie (1900 r.). Jego "Pochodnie Nerona" były dla Henryka Sienkiewicza jednym z impulsów
do napisania powieści "Quo vadis". Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Henrykiem Siemiradzkim datują się następująco: 01) wrzesień 1890 r. - Kraków; 02) grudzień 1890 r. - Rzym; 03) jesień 1901 r. w Łodzi.

SIENKIEWICZ ANIELA [1858 – 1883]


Córka Józefa i Stefanii z Cieciszowskich. Siostra Henryka Sienkiewicza. Wyszła za mąż za Jana Wacława Komierowskiego.

SIENKIEWICZ ARTUR Władysław [1834 – 1896] – herbu SIENIUTA


Syn Karola (1793 – 1860) i Świętosławy z Borzęckich. Mąż Kazmiery z Rakowskich. Ojciec: Charlotte'y (1869 – 1959), Marii (1871 – 1952) i Aleksandry (1874 – 1943).
Dyrektor Banque d’Escompte w Paryżu.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Arturem Sienkiewiczem datują się następująco: 01) październik 1888 r. - Paryż.

SIENKIEWICZ CHARLOTTE [1869 – 1959]


Biografia nieustalona. Córka Artura Władysława Sienkiewicza z Paryża.
W lutym 1889 r. przebywała w Warszawie w u Teresy ze Zbyszewskich Czarnowskiej. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Charlotte'ą Sienkiewicz datują się następująco: 01) luty 1889 r. - Warszawa.

SIENKIEWICZ HELENA [właściwie: MARIA HELENA Emilia] [1852 – 24 lub 25.04.1910]


Córka Józefa i Stefanii z Cieciszowskich. Siostra Henryka Sienkiewicza znana pod swoim drugim imieniem: HELENA. Matka chrzestna córki swojego brata Henryka - Jadwigi Marii Łucji Heleny.
Odznaczała się pewnymi zdolnościami literackimi, przerabiając na powiastki dzieła brata i tłumacząc powieści z języków obcych. Od 1878 r. kanoniczka
w Zgromadzeniu Panien Kanoniczek w Warszawie na Pl. Teatralnym (zgromadzenia założonego w 1745 r. przez Józefę z Zahorowskich Zamoyską). Do zgromadzenia mogły należeć panny, które udowodniły szlachectwo od sześciu pokoleń. Miały wysoką pozycję społeczną i zabezpieczenie życiowe. Mogły wychodzić za mąż i co roku miały prawo do trzymiesięcznego urlopu. Zgromadzenie to istniało przez dwieście lat i zostało zniweczone w 1945 r. Kościół i dom kanoniczek przy Pl. Teatralnym - naprzeciwko Teatru Wielkiego - zostały rozebrane, pomimo tego, iż były już częściowo odbudowane. Henryk Sienkiewicz przeznaczył na wyposażenie siostry swoje honorarium za sztukę „Na jedną kartę”.
Pochowana w grobowcu na Powązkach w Warszawie - kwatera 26.



[Zdjęcia dzięki uprzejmości www.cmentarium.sowa.website.pl].

SIENKIEWICZ HENRYK Adam Aleksander Pius [05.05.1846 – 15.11.1916]
[pseudonimy i nazwiska używane przez pisarza: LITWOS, HUGO SEBASTIAN OSTYK, MENNICA PAŃSTWOWA, MIREO, de SIMONIS



SIENKIEWICZ HENRYK [1852 – 1936]


Biografia nieustalona. Przyrodnio-stryjeczny brat powieściopisarza.
Autor „Wspomnień sierżanta Legii Cudzoziemskiej” (Warszawa, 1914 r.) z przedmową wielkiego Henryka Sienkiewicza, który 04 sierpnia 1887 r. wspominał
o swoim krewnym w liście do Mścisława Godlewskiego.

SIENKIEWICZ HENRYK Józef [15.07.1882 – 27.06.1959]
[określany przez H. S. jako: CHŁOPCZYSKO, CHUDEUSZ, FIGURA ZAKAZANA, HE, HENISKO, KNIPS, MAŁA FIGURA, STARY]


Syn Henryka Sienkiewicza i Marii z Szetkiewiczów.
Studiował w Krakowie i Lwowie. W 1907 r. przeniósł się do Paryża, gdzie ukończył École des Beaux-Arts, uzyskując tytuł inżyniera architekta. W 1910 r. zamieszkał
w Krakowie i podjął pracę przy odbudowie Wawelu. W 1920 r. służył w Wojsku jako ochotnik, a następnie do 1926 r. pracował w Ministerstwie Spraw Zagranicznych,
po czym na stałe osiadł w Oblęgorku. W sierpniu 1925 r. poślubił Zuzannę Cielecką herbu Zaremba.
Pochowany w Chełmcach koło Oblęgorka.

SIENKIEWICZ JADWIGA Maria Łucja Helena [13.12.1883 – 29.12.1969]
[określana przez H. S. jako: BAKFISZECZEK, DZINKA, DZINKA MAŁA, DŻECKO, FIGURA ZAKAZANA, MAŁA, ŻOKO, MAŁY KOT]


Córka Henryka Sienkiewicza i Marii z Szetkiewiczów. Żona Tadeusza Korniłowicza.
Studiowała malarstwo u Miłosza Kotarbińskiego w Warszawie oraz w École des Beaux-Arts w Paryżu. Była słuchaczką Bergsona na Sorbonie. W czasie I wojny światowej – pielęgniarka Szpitala Legionowego. Ochotniczka w wojnie 1920 r. i 1921 r. Tłumaczka w czasie plebiscytu cieszyńskiego. Podczas powstania warszawskiego prowadziła kuchnię powstańczą dla bezdomnych. Tłumaczka dzieł Alfreda de Figny, Romaina Rollanda, Josepha Conrada i innych. Odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski za zasługi w przybliżaniu literatury światowej.
Pochowana w grobowcu na Powązkach w Warszawie.



[Zdjęcia dzięki uprzejmości www.cmentarium.sowa.website.pl].

SIENKIEWICZ JÓZEF Paweł Ksawery
[30.06.1813 – 25.02.1896] herbu „Oszyk”


Syn Józefa Sienkiewicza (oficera napoleońskiego, później nadleśniczego w Puszczy Kozienickiej, właściciela wsi Grotki pod Kozienicami) i Tekli Niewodowskiej.
9 czerwca 1843 r. ożenił się ze Stefanią Cieciszowską. Z małżeństwa tego na świat przyszły dzieci: Zofia Sienkiewicz, Kazimierz Sienkiewicz, Henryk Sienkiewicz, Aniela Sienkiewicz, Maria Sienkiewicz i Helena Sienkiewicz. Po śmierci żony, w 1873 r. gospodarował u Adama Cieciszowskiego w Woli Okrzejskiej, a około 1888 r. osiadł przy zamężnej córce, Zofii Sieńkiewicz, w Lublinie.
Pochowany w grobowcu na Powązkach w Warszawie - kwatera 26.



[Zdjęcia dzięki uprzejmości www.cmentarium.sowa.website.pl].

SIENKIEWICZ KAZIMIERA - patrz RAKOWSKA KAZIMIERA


SIENKIEWICZ KAZIMIERZ [05.07.1844 – 1871]


Syn Józefa i Stefanii z Cieciszowskich. Brat Henryka Sienkiewicza. Poległ młodo podczas wojny francusko-pruskiej pod Orleanem.

SIENKIEWICZ MARIA [? – ?]


Córka Józefa i Stefanii z Cieciszowskich. Siostra Henryka Sienkiewicza. Zmarła młodo.

SIENKIEWICZ MARIA - patrz SZETKIEWICZ MARIA


SIENKIEWICZ MARIA [1871 – 1952]


Biografia nieustalona. Córka Artura Władysława Sienkiewicza z Paryża.
W lutym 1889 r. przebywała w Warszawie w u Teresy ze Zbyszewskich Czarnowskiej. Marię Sienkiewiczównę Henryk Sienkiewicz spotkał 20 lutego 1889 r. i 27 lutego 1889 r. na balu w warszawskim ratuszu. Ona natomiast odwiedziła pisarza 28 lutego 1889 r. w jego mieszkaniu w Warszawie.

SIENKIEWICZ STEFANIA - patrz CIECISZOWSKA STEFANIA


SIENKIEWICZ ZOFIA [? – 12.07.1903]


Córka Józefa i Stefanii z Cieciszowskich. Siostra Henryka Sienkiewicza.
Wyszła za mąż za swego kuzyna, Lucjana Sieńkiewicza, człowieka niezaradnego,
przez co stale była w kłopotach finansowych. Przejawiała pewne zdolności literackie.
Pochowana na Cmentarzu Kule w Częstochowie.


[1. Cmetarz Kule w Częstochowie - wejście główne; 2. Grób Zofii z Sienkiewiczów Sieńkiewicz]


[3 - 4) Grób Zofii z Sienkiewiczów Sieńkiewicz]

[Zdjęcia - Krzysztof Grabiński]

SIENKIEWICZ ZUZANNA - patrz CIELECKA ZUZANNA


SIEŃKIEWICZ JÓZEFA [1891 – 1953]
[zwana przez H. S.: KIESZONKOWY LAROUSS * ZINKA]


Córka Lucjana Sieńkiewicza i Zofii z Sienkiewiczów. Siostrzenica Henryka Sienkiewicza.
Nauczycielka.
Wychowanka sióstr niepokalanek w Jazłowcu. Trzykrotnie próbowała wstąpić do tego zakonu.

SIEŃKIEWICZ ZOFIA – patrz SIENKIEWICZ ZOFIA


SIEROCIŃSKA ? [? – ?]


Biografia nieustalona.
10 października 1897 r. odwiedziła ona Henryka Sienkiewicza w Warszawie.

SIESISKI MIECZYSŁAW [1829 – 19.05.1899]


Biografia nieustalona. Mąż Felicji z Kozakowskich.
Właściciel ziemski z powiatu poniewieskiego, gub. kowieńskiej. Więziony w Poniewieżu i Wilnie, skazany na śmierć. Następnie karę zmieniono na 20 lat ciężkich robót w Usoli pod Irkuckiem. Przeniesiony do Tobolska, Astrachania, a następnie do Warszawy, gdzie mieszkał do śmierci. Urzędnik Wydziału Gospodarczego Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Mieczysławem Siesickim datują się następująco: 01) 18 listopada 1888 r. – Warszawa; 02) wrzesień 1888 r. – Teplitz.

SIKORSKI JÓZEF [1813 - 1896]


Redaktor „Gazety Polskiej” w latach 1865 - 1874, poprzednik Edwarda Lea na tym stanowisku.
Nie doceniał on talentu Henryka Sienkiewicza. Zarzucał pisarzowi, że w pisanych przez niego do gazety felietonach zbyt wiele jest poezji, a za mało faktów.

SKARBEK ZOFIA [15.05.1847 – 18.05.1897] – herbu AWDANIEC


Biografia nieustalona. Córka Fryderyka Floriana i Pelagii Gertrudy Matyldy z Rutkowskich Skarbków.
Wyszła za mąż za Bronisława Łuszczewskiego.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Zofią Łuszczewską datują się następująco: 01) październik 1889 r. – Kaltenleutgeben.

SKARŻYŃSKI STANISŁAW [1847 – 1921] – herbu BOŃCZA


Syn Edmunda.
Właściciel Popowa, Wierzbicy, Janek, Wielęcina, Tuliszkowa, Komorowa i Białej.
Absolwent Szkoły Głównej Warszawskiej jako magister prawa i administracji. Dalszą edukację kontynuował w Paryżu w Ecole de droit i Heidelbergu. Po powrocie
do kraju osiadł na roli. W wieku 28 lat został Radcą Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego. Pełnił również funkcję sędziego gminy. Po upadku majątku Stanisław przeniósł się do Warszawy. Tam rozwinął działalność na polu ekonomicznym i politycznym. Mąż Marii z Orsettich herbu Złotokłos, córki Wilhelma, dziedzica Oporowa. Ze związku tego pochodzą dzieci: Maurycy (? – 1921), Stanisław (? – 1924), Maria (? – 1919) primo voto Pruszyńska, secundo voto Puzyna, zmarła w 1919 r.
i Ludwik (? – 1918 r.). Pisał prace z dziedziny polityki ekonomicznej i kredytowej, między innymi: „O rencie gruntowej, O systemie przekazów czekowych, Bimetalizm
i wpływ dewaluacji srebra na kryzys ekonomiczny”. Rówieśnik Henryka Sienkiewicza. Istnieje duże prawdopodobieństwo, iż to właśnie on wspominał wspólnie spędzony z pisarzem czas w Gimnazjum II (klasy: V i VI) w Warszawie w Pałacu Staszica i w Gimnazjum IV (Wielopolskiego) w Warszawie przy ul. Królewskiej 13.

[Powyższe dane biograficzne uzyskano dzięki uprzejmości Pani Ewy Żmijewskiej z Popowa Kościelnego, nauczyciela języka polskiego w Szkole Podstawowej
imienia Mikołaja Kopernika w Serocku i badacza historii swojej miejscowości.]

SKIBNIEWSKI ? [? – ?]


Biografia nieustalona.
Litwin.
Henryk Sienkiewicz spotkał go w październiku 1887 r. w Kaltenleutgeben. Wspomina go w liście z 18 października 1887 r. do Jadwigi Janczewskiej.

SKLEPIŃSKI KAROL [? – ?]


Pochodził ze Lwowa. Przebywał w tym samym czasie (1897 r.), co i Henryk Sienkiewicz, w Ragaz w Szwajcarii.

SKŁODOWSKA BRONISŁAWA [1865 – 1939] – herbu DOŁĘGA


Córka Władysława i Bronisławy z Boguskich Skłodowskich.
Polska lekarka, starsza siostra Marii Skłodowskiej-Curie, pierwsza dyrektor Instytutu Radowego.
Absolwentka medycyny w Paryżu. Około 1890 r. wyszła za mąż za emigranta politycznego Kazimierza Dłuskiego i zaprosiła Marię
do siebie. Po powrocie do kraju w 1902 r. Dłuscy stworzyli w Zakopanem sanatorium dla ludzi z chorobami płuc. W drugiej połowie lat 20. XX w. otworzyli w podwarszawskim Aninie prewentorium przeciwgruźlicze. W 1930 r. Bronisława zaangażowała się w budowę Instytutu Radowego w Warszawie.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Bronisławą ze Skłodowskich Dłuską datują się następująco: 01) 16 maja 1897 r. – Parc-Saint-Maur.





Na zdjęciu: Władysław Skłodowski z córkami (od lewej): Marią, Bronisławą i Heleną.

[Źródło: Wikipedia. Autor nieznany.][To zdjęcie należy do domeny publicznej, ponieważ zgodnie z art. 3 ustawy z 29 marca 1926 r. oraz art. 2 ustawy z 10 lipca 1952 r. o prawie autorskim fotografie polskich autorów (lub fotografie, które ukazały się po raz pierwszy w Polsce lub równocześnie w Polsce i za granicą) opublikowane
bez wyraźnego zastrzeżenia praw autorskich przed uchwaleniem ustawy z 23 maja 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych nie podlegają ochronie – należy domniemywać, że są własnością publiczną.]

SKŁODOWSKA-CURIE MARIA [07.11.1867 – 04.07.1934] – herbu DOŁĘGA


Córka Władysława. Żona Pierre'a Curie, matka Eve Curie i Irène Joliot-Curie.
Fizyk i chemik narodowości polskiej. Obywatelka polska i francuska. Autorka teorii promieniotwórczości, technik rozdzielania izotopów promieniotwórczych, odkrycie dwóch nowych pierwiastków: radu i polonu. Dwukrotnie wyróżniona Nagrodą Nobla za osiągnięcia naukowe: po raz pierwszy – w 1903 r. – z fizyki; po raz drugi –
w 1911 r. – z chemii za wydzielenie czystego radu.
Absolwentka pensji dla dziewcząt, gimnazjum dla dziewcząt. Była guwernantką, wspierając finansowo siostrę Bronisławę. W 1890 r. wróciła do ojca, u którego przebywała do jesieni 1891 r. W październiku zdecydowała się na wyjazd do Francji do siostry Bronisławy i jej męża Kazimierza Dłuskiego. W 1891 r. zdała egzaminy wstępne na wydział fizyki i chemii – jako pierwsza kobieta w historii paryskiej Sorbony. W 1893 r. uzyskała licencjat z fizyki i zaczęła pracować jako laborantka
w laboratorium Zakładów Lippmana. Dalej studiowała na Sorbonie, uzyskując w 1894 r. drugi licencjat z matematyki. W tym samym roku poznała Francuza Pierre’a Curie, którego poślubiła w 1895 r. Maria Skłodowska rozpoczęła żmudną pracę rozdzielania rudy uranu na pojedyncze związki chemiczne i poszukiwanie związku powodującego jej wysoką radioaktywność. Badania te po 4 latach doprowadziły do odkrycia najpierw polonu, następnie dużo bardziej radioaktywnego radu, a także
do wyjaśnienia prawdopodobnych przyczyn zjawiska radioaktywności jako efektu rozpadu jąder atomów. W 1903 r. Maria Skłodowska-Curie jako pierwsza kobieta
w historii otrzymała stopień doktora fizyki i w tym samym roku przyznano jej też Nagrodę Nobla. Pierre’owi Curie władze Sorbony przyznały stanowisko profesora
i zezwoliły na założenie własnego laboratorium, w którym żona Maria została kierownikiem badań. W tym też czasie urodziła dwie córki Eve i Irène. 19 kwietnia
1906 r. Pierre Curie zginął tragicznie. Maria za zgodą władz uczelni przejęła prowadzenie laboratorium. Stała się w ten sposób pierwszą kobietą-profesorem Sorbony.
W 1911 r. otrzymała drugą Nagrodę Nobla. W czasie I wojny światowej została szefem wojskowej komórki medycznej zajmującej się organizowaniem polowych stacji rentgenograficznych. Po wojnie kierowała Instytutem Radowym w Paryżu. W 1932 r. z pomocą Prezydenta RP, Ignacego Mościckiego, został założony w Warszawie jeden z pierwszych takich instytutów (obecnie Centrum Onkologii — Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie). Jego pierwszym szefem została jej siostra, Bronisława. Maria ofiarowała nowej placówce gram radu. Zmarła w 1934 r., a w 1995 r. jako pierwsza kobieta została pochowana pod kopułą paryskiego Panteonu. Odznaczona została Legią Honorową. Profesor Maria Skłodowska-Curie została uhonorowana doktoratami honorowymi: Politechniki Lwowskiej (1912 r.), Uniwersytetu Poznańskiego (1922 r.), Uniwersytetu Jagiellońskiego (1924 r.) i Politechniki Warszawskiej (1926 r.).
W 1912 r. Henryk Sienkiewicz namawiał ją do powrotu do Polski i podjęcia tu pracy naukowej.

SKRZYŃSKI KAZIMIERZ [? – ?]


Biografia nieustalona. Kolega pisarza z lat uniwersyteckich. Na przełomie lat 1893/1894 pisał o Henryku Sienkiewiczu do gazety „Kraj”.

SKRZYŃSKI STEFAN [1866 – ?]


Biografia nieustalona. Henryk Sienkiewicz spotkał go w 1893 r.

SŁAWIŃSKI MICHAŁ [? – ?]


Kolega szkolny Henryka Sienkiewicza z Gimnazjum Realnego. Pisarz wspomina go w liście z 03 marca 1866 r. do Konrada Dobrskiego.

SŁUGOCKA HELENA [? – ?]


Temat wielu listów z Poświętnego Henryka Sienkiewicza do Konrada Dobrskiego.

SMITH ? [? – ?]


Biografia nieustalona.
Metys-przewodnik towarzyszący wyprawie na polowanie na bawoły w październiku i listopadzie 1877 r. na stepach Wyoming w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej.
Pisarz przedstawił go w „Listach z podróży do Ameryki”:
„(…) Do każdego wozu przydany był mulnik, razem więc sześciu mulników do sześciu wozów, nie licząc dwóch przewodników Metysów: Smitha i Bulla, oraz starego strzelca zwanego Left Hand (Lewa Ręka, mańkut), którego prawdziwego nazwiska
nie mogłem się dopytać, ale z którym zaprzyjaźniłem się wielce od razu. (…)”

SMITH ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Żona Evana Smitha, brytyjskiego konsula generalnego w Zanzibarze.
Henryk Sienkiewicz odwiedził ją dwukrotnie w okresie od 16 do 18 lutego 1891 r. w Zanzibarze.

SMITH EVAN [? – ?]


Biografia nieustalona.
Pułkownik. Brytyjski konsul generalny w Zanzibarze.
Henryk Sienkiewicz odwiedził go dwukrotnie w okresie od 16 do 18 lutego 1891 r. 19 lutego 1891 r. obaj byli gośćmi sułtana Zanzibaru, Ali'ego Ibn-Saida'a.

SMOLKA STANISŁAW [29.06.1854 – 27.08.1924]


Syn Franciszka.
Polski historyk, współtwórca i przedstawiciel krakowskiej szkoły historycznej.
Badał głównie początkowe okresy historii Polski: piastowski, jagielloński, i czasy Królestwa Polskiego. W latach 1876 – 1883 – profesor Uniwersytetu we Lwowie,
1883 - 1902 – Uniwersytetu Jagiellońskiego, w latach 1895 – 1896 – rektor tej uczelni. W latach 1902 – 1919 – dyrektor Archiwum Akt Grodzkich i Ziemskich
w Krakowie, od 1919 r. – profesor KUL. Od 1881 r. – członek krakowskiej Akademii Umiejętności, w latach 1891-1902 – jej sekretarz generalny. Jeden z najbardziej zasłużonych współpracowników Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Członek Towarzystwa Tatrzańskiego. Pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
Autor prac i studiów, m. in.: „Henryk Brodaty. Ustęp z dziejów epoki piastowskiej” (1872 r.), „Mieszko Stary i jego wiek” (1881 r.), „Uwagi o pierwotnym ustroju społecznym Polski piastowskiej” (1881 r.), „Szkice historyczne” (1882 – 1883), „Dzieje narodu polskiego” (1897 r.), „Poczet królów polskich. Zbiór portretów historycznych” (1893 r.), „Polityka Lubeckiego przed powstaniem listopadowym” (1907 r.).
W 1882 r. jako redaktor "Czasu" nawiązał współpracę z redagującym "Słowo" Henrykiem Sienkiewiczem.
Udokumentowane spotkania pisarza ze Stanisławem Smolką datują się następująco: 01) grudzień 1886 r. - Rzym; 02) czerwiec 1899 r. - Kraków.

SMÓLSKI GRZEGORZ [1844 – 1911]


Dziennikarz Wiedeński.
18 czerwca 1887 r. w Kaltenleutgeben przeprowadził z Henrykiem Sienkiewiczem wywiad, który ukazał się 21 czerwca 1887 r. w „Kurierze Codziennym”. Następnie spotkali się jeszcze: w październiku 1887 r. - w Wiedniu.

SOBAŃSKA IZA [? – ?]


Biografia nieustalona.
Córka Marii z Potulickich Sobańskiej.
W liście z 24 czerwca 1892 r. do Jadwigi Janczewskiej Henryk Sienkiewicz napisał:
„(…) Panna ani wie, że trochę mi służyła za model do Toli w Źródle (noweli „U źródła”). (…)”
Udokumentowane spotkania pisarza z Izą Sobańską datują się następująco: 01) czerwiec 1892 r. – Karlsbad.

SOBAŃSKA MARIA – patrz POTULICKA MARIA


SOBIERAŃSKI WACŁAW Zachariasz Józef [06.09.1861 – 12.12.1902]


Biografia nieustalona.
Doktor medycyny i filozofii. Profesor farmakologii na Uniwersytecie Lwowskim.
Henryk Sienkiewicz wspomina go w liście z 07 grudnia 1897 r.:
(…) Przysłali mi także ze Lwowa fotografie robione w czasie naszej wycieczki do Czarnego Stawu przez panią Curtinową… (…) Prof. Sobierański wygląda jak dobry, siwy staruszek. (…)

SOBOTKIEWICZ GUSTAW [? – 1894]


Ojciec Marii Dembowskiej. Przyjaciel Kazimierza i Wandy Szetkiewiczów.
Powstaniec 1863 r. Zesłaniec na Syberię.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Gustawem Sobotkiewiczem datują się następująco: 01) czerwiec 1886 r. - droga do Zakopanego; 02) grudzień 1889 r. - Zakopane.

SOBOTKIEWICZ MARIA [? – ?]
[określana przez H. S. jako: MARA]


Żona Bronisława Dembowskiego. Przyjaciółka Marii Szetkiewicz, pierwszej żony Henryka Sienkiewicza, opiekująca się nią w 1885 r. podczas jej leczenia za granicą.
W 1886 r. wraz z mężem Bronisławem Dembowskim na stałe przeprowadzili się do Zakopanego i zamieszkali w willi "Chata".
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Marią z Sobotkiewiczów Dembowską datują się następująco: 01) listopad 1885 r.; 02) luty 1888 r. - Zakopane;
03) grudzień 1889 r. - Zakopane; 04) luty 1890 r. - Zakopane.

SOKOŁOWSKA LUDWIKA [około 1840 – ?] – herbu POMIAN


Córka Edwarda i Anny Józefiny z Kłobukowskich. Żona Leona Dmochowskiego.
W sierpniu i wrześniu 1880 r. u małżeństwa Dmochowskich przebywał Henryk Sienkiewicz.

SOKOŁOWSKI ? [? – ?]


Biografia nieustalona. 26 czerwca 1889 r. Henryk Sienkiewicz spotkał go w Krakowie.

SOKOŁOWSKI ALFRED Marcin [11.11.1849 – 08.03.1924]


Polski lekarz internista, specjalista od spraw płucnych, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, społecznik. Jeden z pionierów nowoczesnego leczenia chorób układu oddechowego.
Od 1880 r. do końca życia pracował w redakcji „Gazety Lekarskiej”. W 1908 r. – założyciel Towarzystwa Przeciwgruźliczego. W 1914 r. – doktor honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Stały sekretarz Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Alfredem Marcinem Sokołowskim datują się następująco: 01) grudzień 1895 r. – Warszawa; 02) listopad 1899 r. - Warszawa.












[Fotografia: Autor – nieznany. Źródło – Wikipedia.] [Powyższe zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły. Prawo to stosuje się w Stanach Zjednoczonych, Australii, Unii Europejskiej i w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa w 70 lat po śmierci autora.]

SOKOŁOWSKI MARIAN [13.01.1839 – 25.03.1911]


Syn Leopolda Prawdzic Sokołowskiego i Doroty z Ośniałowskich.
Powstaniec styczniowy, ziemianin, porucznik litewskiego pułku gwardii, absolwent Uniwersytetu Kijowskiego, uczestnik wojny krymskiej, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, historyk sztuki, konserwator zabytków i muzeolog. Członek honorowy Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych. Współzałożyciel Towarzystwa im. Jana Matejki, twórca Fundacji „Dom Matejki”, a tym samym jego muzeum. Członek Rady Artystycznej Ministerstwa Sztuki i Nauki w Wiedniu, Towarzystwa Archeologicznego w Moskwie, Towarzystwa Badaczy Historii Sztuki we Wrocławiu, Instytutu Archeologicznego w Wiedniu, Towarzystwa Starożytności „Prusssia” w Królewcu, Akademii Nauk w Petersburgu oraz Pradze.
Absolwent Gimnazjum Realnego w Warszawie (1858 r.). W latach 1860 – 1864 przebywał w Paryżu. W końcu stycznia 1863 r. powrócił do Warszawy. W latach 1865 -1866 odbył podróż naukową do Grecji i na Wschód. W 1868 r. przeniósł się do Wiednia.
W 1872 r. studiował historię, paleografię, zagadnienia kultury średniowiecza na Uniwersytecie Wiedeńskim. W 1873 r. przeniósł się do Krakowa. W 1878 r. uzyskał doktorat i habilitację z zakresu historii sztuki na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. 07 lutego 1882 r. mianowany został profesorem nadzwyczajnym historii sztuki, a 23 maja 1888 r. – profesorem zwyczajnym, w 1910 r. – profesorem honorowym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Drugim polem aktywności naukowej Mariana Sokołowskiego była Akademia Umiejętności. W 1880 r. został jej korespondentem, a w 1884 r. – członkiem czynnym. W latach 1872 – 1882 był sekretarzem akademijnej Komisji Badania Historii Sztuki, a od 1892 r. – jej przewodniczącym. W 1893 r. objął stanowisko dyrektora Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie, a także kierownictwo Muzeum Sztuki i Archeologii. Od 1887 r. - członek-korespondent wiedeńskiej CK Komisji centralnej do badania i konserwacji zabytków sztuki i pomników historycznych. Opublikowany dorobek naukowy Mariana Sokołowskiego liczy 200 prac ogłoszonych drukiem. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Marianem Sokołowskim datują się następująco: 01) czerwiec 1899 r. – Kraków.

[Fotografia – autor: TLop. Źródło – Wikipedia.] [Zdjęcie znajduje się w domenie publicznej.]

SOZAŃSKI STANISŁAW [1859 – 1939]


Właściciel majątków w Samborskiem i Tarnopolskiem. W 1887 r. mieszkał w Wiedniu i był urzędnikiem Ministerstwa Finansów. W 1927 r. swoje majątki zapisał Polskiej Akademii Umiejętności. Udokumentowane spotkania obu osób datują się następująco: 01) 31 marca 1887 r. w Wiedniu; 02) w okresie od 18 do 20 kwietnia 1887 r.
w Wiedniu; 03) październik 1887 r. w Wiedniu; 04) początek czerwca 1888 r. w Wiedniu; 05) 15 kwietnia 1889 r. - w Wiedniu; 06) koniec grudnia 1894 r. w Wiedniu.

SPADA AGOSTINO Della Sala [01.05.1842 – 18.09.1913]


Pisarz i dziennikarz włoski. Biografia nieustalona. Autor listu z grudnia 1900 r. do Henryka Sienkiewicza oraz autor książki „Mondo Antico”.

SPASOWICZ WŁODZIMIERZ [16.01.1829 – 27.10.1906]


Polski działacz społeczny, krytyk literacki, publicysta i prawnik w Rosji. Członek ugodowego Stronnictwa Polityki Realnej.
Absolwent gimnazjum w Mińsku, prawa Uniwersytecie Petersburskim. Profesor katedry prawa kryminalnego tegoż uniwersytetu. Wydawca warszawskiego czasopisma „Ateneum” (od 1876 r.), petersburskiego tygodnika „Kraj” (od 1883 r.) Członek redakcji czasopisma „Wiadomości Europy” („Вестник Европы”). Przyjaciel filozofa Władimira Sołowiowa.
Doktor honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego (1900 r.). Współzałożyciel Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Członek honorowy Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Autor prac z zakresu historii literatur słowiańskich, prawa karnego, historii prawa oraz prawa autorskiego.
W liście z 28 czerwca 1890 r. do Jadwigi Janczewskiej Henryk Sienkiewicz pisze o nim jako o swoim znajomym:
„(…) Z Warszawy ma być duży zjazd. Z moich znajomych Leo już jest, a ma przyjechać Breza, Bogusławski, Gawalewicz, Chmielowski, Spasowicz i wielu innych. (…)”
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Włodzimierzem Spasowiczem datują się następująco: 01) czerwiec 1899 r. - Kraków.

[Autor: 1) Julo. Źródło – Wikipedia.] [Plik własnością publiczną w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie oraz państwach państwach Unii Europejskiej, gdzie prawo autorskie wygasa po 70 latach od śmierci autora.]

STABLEWSKIE ? i ? [? – ?]


Biografie nieustalone. Dwie kobiety. Henryk Sienkiewicz spotkał „panie Stablewskie” w lutym 1898 r. w Nicei.

STACHIEWICZ PIOTR [29.10.1858 – 14.04.1938]


Malarz i ilustrator. Student krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych (1877 – 1883) u Władysława Łuszczkiewicza i Floriana Cynka oraz w Monachium (1883 – 1885).
Od 1885 r. mieszkał w Krakowie, gdzie tworzył obrazy religijne, historyczne, rodzajowe i portrety, między innymi portrety kobiety w stroju krakowskim. Autor dekoracji mozaikowej kościoła Ojców Jezuitów. Od 1889 r. – członek Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych i w latach 1900 – 1913 – jego wiceprezes. Tworzył ilustracje
do powieści Henryka Sienkiewicza („Jamioł”, „Quo vadis”), poezji Adama Mickiewicza oraz Marii Konopnickiej. W 1931 r. (wraz z Włodzimierzem Tetmajerem) wydał „Album kolorowych reprodukcji Wieliczki”.

STACHOWSCY ? i ? [? – ?] – OJCIEC i CÓRKA


Biografie nieustalone. Henryk Sienkiewicz widział ich we wrześniu 1896 r. w Kaltenleutgeben.

STACHURSKI IGNACY Antoni [? – ?]


Biografia nieustalona. Kolega Henryka Sienkiewicza z Gimnazjum II i IV. Pisarz wspomina go w liście z 19 kwietnia 1866 r. do Konrada Dobrskiego.

STADNICKA HELENA [1844 – 1927]


Córka Edwarda Stadnickiego i Ludgardy z Mniszków. Żona Józefa Krasińskiego, właściciela Radziejowic pod Żyrardowem, ordynata na Opinogórze – po śmierci Adama Krasińskiego (1870 – 1909). Helena i Józef Krasińscy mieli: syna Edwarda (1871 – 1940) oraz córki: Franciszkę (1872 - ?), Izabelę (1877 - ?) i Zofię (1883 - ?).
Przyjaciółka Henryka Sienkiewicza, który często ją odwiedzał. Udokumentowane spotkania pisarza z Heleną ze Stadnickich Krasińską datują się następująco: 01) luty 1889 r. – Warszawa; 02) marzec 1889 r. – Warszawa; 03) czerwiec 1890 r. - Kraków; 04) przełom lat 1894/1895 - Warszawa; 05) luty 1914 r. - Warszawa.

STADNICKA KONSTANCJA – patrz JORDAN KONSTANCJA


STADNICKA LUDGARDA - patrz MNISZEK LUDGARDA


STADNICKI EDWARD Piotr Franciszek [17.06.1817 – 21.05.1902] - herbu DRUŻYNA * HRABIA


Poseł na Sejm Galicyjski. Właściciel zamku Frain (Vranov, Wronowo) na Morawach. Ojciec Heleny Krasińskiej z Radziejowic.
Udokumentowane spotkania Edwarda Stadnickiego z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 1) czerwiec 1888 r. - Wiedeń - wzajemne poznanie; 2) listopad 1888 r., 24 do 26 października 1889 r. – pisarz bawił u niego na zamku we Frain (Vranov nad Topľou) na Morawach; 3) lipiec 1890 r. - Kaltenleutgeben - podczas kuracji.

STADNICKI TOMASZ [1838 – ?]


Biografia nieustalona. Poseł do Rady Państwa w Wiedniu. Mąż Konstancji z Jordanów. Henryk Sienkiewicz widział Tomasza Stadnickiego: 01) w październiku 1892 r. –
w Kaltenleutgeben.

STANISŁAW [? – ?]


Biografia nieustalona. 21 stycznia 1889 r. w Zakopanem – wspólnie z Bartłomiejem Obrochtą, Sabałą (Janem Krzeptowskim) i Józefem przyjęli muzyką Henryka Sienkiewicza.

STARZEŃSKA GABRIELA [? – ?]


Biografia nieustalona. Córka Kazimierza i Zofii z Ożarowskich Starzeńskich.
Henryk Sienkiewicz spotkał ją 03 marca 1889 r. na pikniku w Pałacu Mniszchów w Warszawie przy ul. Senatorskiej 40.

STARZEŃSKA ZOFIA – patrz OŻAROWSKA ZOFIA


STARZEŃSKI EDMUND [1844 – 1901] – HRABIA


Kolekcjoner, mecenas sztuki. Chętnie wspierał literatów oraz artystów; w swoim domu w Mogilnicy na Ukrainie gościł niejednokrotnie wybitne osobistości drugiej polowy XIX w., m. in.: Henryka Sienkiewicza (czerwiec 1879 r.), Andrzeja i Wojciecha Grabowskich, Karola Brzozowskiego, Ordona oraz Władysława Bełzę.
Działalność kolekcjonerska Edmunda Starzeńskiego datuje się co najmniej od około 1861 r. Zbierał pamiątki narodowe, archiwalia, różnego rodzaju „starożytności, zabytki etnograficzne oraz okazy przyrodnicze. W skład kolekcji wchodziły również zabytki archeologiczne pochodzące z odkryć na terenie wschodniej Galicji.
W 1887 r. przeniósł swoją siedzibę do Kołomyi. Tam urzeczywistnił długoletnie zamiary udostępnienia swych zbiorów „szerszej publiczności” i w 1892 r. doprowadził
do otwarcia prywatnego Muzeum Pokuckiego, umiejscowionego w willi hrabiego. W 1909 r. Bronisława z Ogończyk-Sidorowiczów Starzeńska (wdowa po Edmundzie Starzeńskim) przekazała część zbiorów na rzecz Muzeum Narodowego w Krakowie.

STARZEŃSKI KAZIMIERZ [? – ?]


Biografia nieustalona. Mąż Zofii z Ożarowskich. Ojciec Gabrieli ze Starzeńskich Komarowej.
Henryk Sienkiewicz spotkał go 03 marca 1889 r. na pikniku w Pałacu Mniszchów w Warszawie przy ul. Senatorskiej 40.

STEFANIA - patrz KOBURG STEFANIA Klotylda Luiza Hermiona Maria Charlotta


STERNBACH LEON [02.07.1864 – 20.02.1940]


Syn Józefa i Antoinette Goldhammer.
Polski filolog klasyczny i bizantynista żydowskiego pochodzenia, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności, Towarzystwa Naukowego we Lwowie, Akademii Umiejętności w Pradze, Austriackiego Instytutu Archeologicznego
i Society for the Promotion of Hellenic Studies w Londynie. Absolwent gimnazjum w Drohobyczu, filologii na uniwersytetach w Lipsku
i Dreźnie (1882 – 1883) oraz w Wiedniu (1883 – 1885). W 1885 r. w Wiedniu uzyskał doktorat, a w 1889 r. na Uniwersytecie Lwowskim habilitację. Od 1890 r. współpracował z „Geschichte der Byzantynischen Literatur”. W 1892 r. został profesorem nadzwyczajnym i objął kierownictwo III Katedry Filologii Klasycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1894 r. został powołany
na członka-korespondenta Akademii Umiejętności. W 1897 r. został profesorem zwyczajnym. W 1902 r. został członkiem czynnym Akademii Umiejętności w Krakowie. W 1918 r. otrzymał doktorat honoris causa UJ. Od 1933 r. był dyrektorem Wydziału I Polskiej Akademii Umiejętności. W 1935 r. przeszedł na emeryturę, otrzymując tytuł profesora honorowego. W 1939 r. został aresztowany przez hitlerowców i zamordowany w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen.
W pracy naukowej zajmował się m.in. literaturą gnomologiczną, patrologią, paremiologią i językiem greckim. Badał dorobek Grzegorza z Nazjanzu. Przygotował krytyczne wydania dzieł Michała Psellosa, Menandra i Ezopa. Badał genezę przysłów polskich. Wybrane prace: „Meletemata graeca” (1886 r.), „De G. Pisidae apud Theophanen aliosque historicos reliquis” (1889 – 1900), „Epitafium na Sklerajnę” (1891 r.), „G. Pisidiaecarmina inedita” (1891 – 1892), „Analecta Photiana” (1893 r.), „Gnomologium Parisinum ineditum. Appendix Vaticana” (1893 r.), „Photii patriarchae Opusculum paraeneticum. Appendix gnomica, excerpta Parisiana” (1893 r.), „Dilucidationes Aesopiae” (1894 r.), „Fabularum Aesopiarum Sylloge” (1894 r.), „Appedix critica de Joanne Euchaitensi” (1897 r.), „Methodi Patriarchae opusculum paraeneticum” (1897 r.), „De G. Pisidae carmina historica” (1899 – 1900), „De G. Pisidae fragmentis a Suida servatis” (1899 – 1900), „Observationes in Georgii Pisidae carmina historica. Appendix metrica” (1899 – 1900), „Analecta Manassea” (1901 r.) „Manassae versus inediti” (1902 r.), „De Joanne Psello” (1903 r.), „Nicolai Calliclis Carmina” (1903 r.), „De cornicula Horatiana” (1935 r.), „Quaestiones paroemiographicae” (1936 r.), „Uwagi paremiograficzne do pism Mikołaja Reja” (1937 r.)
i „Homera Iliada. Pomór, gniew” (1983 r.). Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Leonem Sternbachem datują się następująco:
01) czerwiec 1899 r. – Warszawa.

[Fotografia – autor nieznany. Źródło – Wikipedia.] [Powyższe zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły. Prawo to stosuje się
w Stanach Zjednoczonych, Australii, Unii Europejskiej i w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa w 70 lat po śmierci autora.]

STOJOWSKA MARIA - patrz BOGDAŃSKA MARIA


de STOJOWSKI ZYGMUNT Denis Antoni Jordan [08.04.1870 – 05.11.1946] – znany również jako STOJOWSKI SIGISMOND


Syn Alfreda i Marii z Bogdańskich.
Polski pianista i kompozytor. Pierwszymi jego nauczycielami byli: Henryk Bobiński, Stanisław Dybowski, Alfred Kołaczkowski i Antoni Płachecki. W Krakowie uczęszczał do gimnazjum św. Anny, a muzyki uczył go Władysław Żeleński. Dom Stojowskich odwiedzali światowej sławy muzycy: Hans von Bülow, Józef Hofmann, Maurycy Rosenthal i Anton Rubinstein. W 1887 r. Zygmunt Stojowski rozpoczął studia muzyczne w Paryżu pod kierunkiem między innymi: Louisa Diémera, Léo Delibesa, i Theodore’a Dubois’a –
na Sorbonie: filozofię, literaturę i języki. Władał językiem: angielskim, francuskim, łaciną, niemieckim, rosyjskim, starożytną greką. Swoją karierę pianisty rozpoczął w 1891 r. koncertem w paryskiej Sali Gerarda. W 1905 r. przybył do Nowego Jorku. Tu 1 marca
1915 r. Orkiestra Filharmonii Nowojorskiej poświęciła cały koncert jego utworom. Zygmunt Stojowski pozostał już w Stanach Zjednoczonych. Występował z różnymi orkiestrami amerykańskimi i kształcił pianistów.
Skomponował między innymi: Concertstück na wiolonczelę i orkiestrę, kantatę „Le printemps” na chór mieszany i orkiestrę, kantatę „Modlitwa za Polskę” do słów Zygmunta Krasińskiego, symfonię d-moll, suitę Es-dur na orkiestrę op. 9, II koncert fortepianowy.
24 października 1888 r. Henryk Sienkiewicz spotkał go wraz z matką Marią Stojowską podczas wizyty u Władysława i Heleny
z Rosenów Górskich w domu w Paryżu przy Rue Boissiere.




[Fotografie – Autor: 1) Tagishsimon. Źródło – Wikipedia. ] [Zdjęcia objęte licencją CC-BY-SA].

STOLARCZYK JÓZEF [12.02.1816 – 06.07.1893]


Ksiądz (od 28.08.1842 r.). Pierwszy proboszcz Zakopanego, taternik.
Absolwent gimnazjum Pijarów w Podolińcu, teologii Seminarium w Tarnowie. Służbę kapłańską pełnił w: Makowie (1842 – 1843), w Nowym Targu (do 1847 r.),
w Tarnowie (1847 r.). Następnie zostaje pierwszym proboszczem zakopiańskim. Rozbudował drewniany kościółek, rozpoczął budowę nowego, murowanego, utworzył pierwszy cmentarz i założył pierwszą szkołę w Zakopanem. Przyczynił się do spopularyzowania Zakopanego jako letniska. Napisał wspomnienie „Wycieczka na szczyt Gerlachu”. Wybitny taternik swojej epoki. Dokonał: 1. wejścia na Baranie Rogi (1867 r.), 7. wejścia na Gerlach (1874 r.), 3. wejścia na Lodowy Szczyt. Honorowy członek Towarzystwa Tatrzańskiego (od 1883 r.). Pochowany w Zakopanem na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku.
W końcu sierpnia i we wrześniu 1886 r., wraz z rodziną, w domu księdza wypoczywał Henryk Sienkiewicz. Następnie pisarz odwiedził go: 16 lutego 1888 r., 24 stycznia 1889 r. (w Zakopanem). Ksiądz odwiedził pisarza: 23 stycznia 1889 r. w Zakopanem.

STREMER ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Dzierżawca (lub administrator) Oblęgorka. Henryk Sienkiewicz wspomina go w liście z 18 sierpnia 1913 r. do Jadwigi Janczewskiej.

STRUVE HENRYK [27.06.1840 – 16.05.1912] – pseudonim FLORIAN GĄSIOROWSKI


Polski filozof, historyk polskiej myśli filozoficznej i estetyk. Absolwent filozofii na uniwersytetach niemieckich. Doktor honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego
(1900 r.). W latach 1863 – 1870 – profesor Warszawskiej Szkoły Głównej, a w latach1871 – 1903 – profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1873 r. – członek Akademii Umiejętności. Członek: Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Towarzystwa Czytelni Akademickiej we Lwowie. Członek i od 1903 r. – prezes Komitetu Zarządzającego Kasą im. Józefa Mianowskiego i Warszawskiej Kasy Literackiej. Od 1903 r. mieszkał w Anglii. Współpracował z „Biblioteką Warszawską” i „Kłosami”.
Autor licznych artykułów i rozpraw. Oddzielnie napisał m.in.: „O istnieniu duszy i jej udziale w chorobach umysłowych” (1867 r.), „Historia logiki jako teorii poznania
w Polsce” (1870 r.), „Wykład systematyczny logiki” (1870 r.), „Synteza dwóch światów” (1876 r.), „Hamlet. Eine Charakter-Studie” (1876 r.), „Życie i prace Józefa Kremera” (1881 r.), „Estetyka barw” (1886 r.), „Sztuka i piękno” (1892 r.), „Wstęp krytyczny do filozofii” (1896 r.).
Związki Henryka Sienkiewicza z Henrykiem Struve sięgają czasów, kiedy pisarz studiował w Szkole Głównej, a następnie Kasy Literackiej, gdzie Henryk Sienkiewicz był prezesem, a Henryk Struve jego zastępcą. Udokumentowane spotkania obu panów datują się następująco: 21 marca 1899 r. - Warszawa.

STRYJEWSKI ? [? – ?]


Naczelnik telegrafu na odcinku kolei Ruszczuk - Warna, którego Henryk Sienkiewicz poznał i wspominał w liście z 12 października 1886 r. do Jadwigi Janczewskiej.

STRZAŁKOWSKI JULIAN [? – ?]


Kolega Henryka Sienkiewicza z Gimnazjum IV w Warszawie. Henryk Sienkiewicz wspomniał o nim w liście z grudnia 1865 r. do Konrada Dobrskiego.

STUDZIŃSKA ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Właścicielka pensjonatu w Krakowie przy ul. Floriana Straszewskiego 27. Henryk Sienkiewicz wspomina ją w listach do Jadwigi Janczewskiej z:
06 grudnia 1909 r. i 09 grudnia 1913 r.

STULGIŃSKA EMILIA - patrz NAGURSKA EMILIA


STULGIŃSKI ANTONI [? – 1915]


Syn Ignacego. Absolwent Instytutu Technologicznego (dział papierniczy) w Petersburgu. Dyrektor papierni w Dobruszu pod Homlem (własności książąt Paskiewiczów). Mąż: primo voto – Łucji z Godlewskich (zmarłej około 1883 r.) i secundo voto Emilii z Nagurskich. Właściciel majątku Stulgi koło Szawel, skonfiskowanego
po powstaniu styczniowym.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Antonim Stulgińskim datują się następująco: 01) lipiec 1888 r. - Kaltenleutgeben.

SUCHODOLSKA KAROLINA - patrz CZAJKOWSKA KAROLINA


SUMIŃSKI ZYGMUNT [1845 – 1885] – herbu LESZCZYC * pseudonim LIGĘZA


Publicysta. Współpracownik „Niwy”, w której w 1879 r. prowadził dział „Sprawy bieżące”. Pisał również artykuły do „Wieku”, a w „Bibliotece Umiejętności Prawnych” opracował po polsku „Statystykę moralności” MORITZA Wilhelma DROBISCHA.

von SUTTNER BERTA Sophie Felicitas Freifrau - patrz KINSKY BERTA von Chinic und Tettau


SUZIN WŁADYSŁAW [? – ?]


Biografia nieustalona. Wieloletni bibliotekarz Stacji Naukowej Polskiej Akademii Umiejętności w Paryżu. Henryk Sienkiewicz widział Władysława Suzina w: 01) lipcu 1898 r.

SWEJKOWSKA ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Henryk Sienkiewicz poznał ją we wrześniu 1890 r. w Krakowie u Julii z Mańkowskich Ostrowskiej, co opisuje w liście z 13 września 1890 r.
do Jadwigi Janczewskiej:
„(…) Byłem raz u pani Ostrowskiej (Julii z Mańkowskich Ostrowskiej), u której poznałem p. Swejkowską (?)… (…) Pani Swej[kowska] ma tyle zmarszczków między policzkiem a uchem, że wygląda jak pikowana. Ostrowska mówiła mi w dodatku, że jest kilka lat młodsza od Zakrz[ewskiej]… (Marii Zakrzewskiej). (…)”

SWINARSKI ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Agent Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń „New-York”. 18 listopada 1890 r. w Szczakowej ubezpieczył Henryka Sienkiewicza na 5.000,00 rs
w związku z planowanym wyjazdem pisarza do Afryki.

SWIRTUN ? – patrz GORSKA ?


SWIRTUN ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Córka Swirtuna i Swirtun z domu Gorskiej. W marcu 1893 r. przebywała w Nervi we Włoszech. Przesłała Henrykowi Sienkiewiczowi kwiaty
z napisem mistrzowi, geniuszowi etc.

SYGIETYŃSKI ANTONI [05.03.1850 – 14.06.1923] – pseudonim GOSŁAWIEC


Literat, krytyk literacki, muzyczny i teatralny. Absolwent Instytutu Muzycznego w Warszawie (1869 – 1874), konserwatorium w: Lipsku i Wiedniu – oraz estetyki
i historii sztuki na Sorbonie i w Szkole Sztuk Pięknych w Paryżu. W 1882 r. powrócił do Polski. W latach: 1884 – 1887 – członek kolegium redakcyjnego „Wędrowca”, 1896 – 1898 – współpracownik „Kuriera Warszawskiego”, 1899 – 1901 – współpracownik „Gazety Polskiej”. Członek redakcji Biblioteki Dzieł Wyborowych. Autor powieści: „Na skałach Calvados” (1884 r.) i „Wysadzony z siodła” (1891 r.), zbioru artykułów „Współczesna powieść we Francji”, zbiorów opowiadań: „Drobiazgi”
(1900 r.) i „Święty ogień” (1918 r.). Henryk Sienkiewicz napisał do Antoniego Sygietyńskiego cztery listy.

SYPNIEWSKI JULIUSZ [? – ?]


Przyjaciel Karola Chłapowskiego, z którym przebywał niegdyś w więzieniu moabickim. Wraz z żoną (?) i dwójką małych dzieci towarzyszył HeLenie Modrzejewskiej
w podróży do Ameryki. Sienkiewicz wynajął dla nich dom w Anaheim.

SZAJNOCHA ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Żona Władysława Szajnochy (1857 – 1928), profesora geologii na Uniwersytecie Jagiellońskim i badacza Karpat.
26 czerwca 1889 r. Henryk Sienkiewicz spotkał ją w Krakowie.

SZANIAWSKI KLEMENS [23.11.1849 – 21.03.1898] – pseudonim KLEMENS JUNOSZA


Syn Władysława i Leontyny z Brodowskich. Powieściopisarz, nowelista i felietonista. W latach 1877 — 1883 – sekretarz redakcji dziennika „Echo”, potem – członek redakcji „Wiek”. Czasowo redagował „Wędrowca” oraz wydawnictwo „Biblioteka Dzieł Wyborowych”. Utrzymywał łączność z Lublinem. Liczne teksty opublikował
w „Gazecie Lubelskiej” i „Kalendarzu Lubelskim”.
Utwory: „Cud na kirkucie” (1888 r.), „Szpada Hamleta” (1894 r.), „Lublin”, „Pan sędzia” (1887 r.) i „Dworek przy cmentarzu” (1900 r.), „Czarne błoto”, „Pająki”, „Łaciarz”, „Panowie bracia”, „Syzyf”, „Synowie pana Marcina”, „Buda na karczunku”, „Na bruku”, „Zagrzebani”, „Za mgłą”.
Uczestnik kółka literacko-artystycznego w restauracji „U Andzi” Anny Czuleńskiej w Warszawie na rogu ulic: Niecałej i Wierzbowej, gdzie również bywał Henryk Sienkiewicz.

SZANIOR FRANCISZEK [06.10.1853 – 05.02.1945]


Główny ogrodnik miejski w Warszawie. Absolwent Szkoły Hodowli Drzew w Paryżu. Współzałożyciel pierwszego polskiego specjalistycznego czasopisma ogrodniczego „Ogrodnik Polski” (1879 r.). Założyciel: Parku Ujazdowskiego (1893 – 1896), skweru otaczającego pomnik Adama Mickiewicza na Krakowskim Przedmieściu; Parku Skaryszewskiego (1905 – 1922) – w Warszawie; parku w majątku Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku; Parku Miejskiego imienia Marszałka Józefa Piłsudskiego
w Ostrowcu Świętokrzyskim (1926 r.); parku w posiadłości Zamoyskich w Jabłoniu (początek XX w.). Autor zmian w: Ogrodzie Saskim (od 1877 r.), Ogrodzie Krasińskich (1891 – 1895) – w Warszawie; Parku Miejskim w Kaliszu (początek XX w.); ogrodach pod Jasną Górą w Częstochowie (1908 r.). Projektant: terenów zielonych toru wyścigów konnych na Służewcu w Warszawie; Parku Miejskiego imienia Henryka Sienkiewicza we Włocławku (1916 r.). Współautor projektu parku krajobrazowego przy Pałacu Sobańskich w Guzowie.
Około 27 października 1899 r. Henryk Sienkiewicz napisał do Franciszka Szaniora list.

SZARSKA ZOFIA – patrz FEINTUCH ZOFIA


SZAWŁOWSKA ANNA [1854 – 1918]


Biografia nieustalona. Literatka lwowska. Autorka „Wspomnień z podróży po Egipcie” (1886 r.), „Obrazów życia na Wschodzie” (1899 r.) i „Zza Dunaju
nad Nil”
. Żona Teodora Neumana, wicekonsula austriackiego w Warszawie, a w latach 1879 - 1893 w Bułgarii, Rumunii, Egipcie i Grecji. Henryk Sienkiewicz spotykał ją między 01 a 14 stycznia 1891 r. w Kairze.

SZCZAWIŃSKI ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Henryk Sienkiewicz poznał go 11 lutego 1890 r. w Wiedniu.

SZCZYTT JUSTYNIAN [? – ?]


Biografia nieustalona. Mąż niżej wymienionej ? Szczytt. W marcu 1893 r. przebywał w Nervi we Włoszech. Przesłał przebywającemu tam Henrykowi Sienkiewiczowi kwiaty, a następnie doszło do spotkania.

SZCZYTT ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Żona Justyniana Szczytta. W marcu 1893 r. przebywała w Nervi we Włoszech. Przesłała przebywającemu tam Henrykowi Sienkiewiczowi kwiaty,
a następnie doszło do spotkania.

SZEŁKOWNIKOW SŁAWOMIR [12.03.1871 – 06.11.1929]


Ormianin. Syn Jerzego Szełkownikowa i Zofii Dawnyszew. Mąż Felicji Fanny Cejtlin. Ojciec Tamary.
Śpiewak operowy (baryton). Dyrektor Opery Warszawskiej.
Absolwent szkoły w Elizawetpolu, wydziału prawa i szkoły oficerskiej w Moskwie. Śpiewu uczył się w Petersburgu u Sonki i Ferni Giraldoni oraz w Mediolanie u Fareri Arkela. Zadebiutował w 1904 r. w Operze Warszawskiej partią Tonia w „Pajacach” Ruggiero Leoncavallo. Występował pod nazwiskiem Metaxjan, co było tłumaczeniem jego nazwiska Szełkownikow na język ormiański. Rozpoczął występy z Filharmonią Warszawską i Warszawską Orkiestrą Symfoniczną. Zaangażowany do Warszawskich Teatrów Rządowych.
W operze warszawskiej występował przez dziesięć sezonów, śpiewając między innymi arie: Escamilla z opery „Carmen” Georges’a Bizeta; Germonta z opery „Traviata”, Amonatra z opery „Aida” i Rigoletta z opery „Rigoletto” Giuseppe Fortunino Francesco Verdi’ego;
de Neversa z opery „Hugenoci” Giacommo Meyerbeer’a; Alfia z opery „Rycerskość wieśniacza” Pietro Mascagni’ego; Zakrystianina
z opery „Tosca”; Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Marii Puccini’ego, Efendiego z opery „Wanda” Antonína Leopolda Dvořáka; Miracola z opery „Opowieści Hoffmanna” Jacques’a Offenbach’a i innych. W 1909 r. został dyrektorem opery i z Mikołajem Lewickim skompletował personel i przygotował repertuaru. W sali Teatru Wielkiego wystawił „Halkę Stanisława Moniuszki
na rozpoczęcie sezonu 1910 r. W 1910 r. śpiewał rolę Chilona Chilonidesa w operze „Quo vadis” Jean’a Charles’a Nouguès’a. W okresie przygotowań nad tą rolą kontaktował się z Henrykiem Sienkiewiczem, stosując się do jego sugestii interpretacyjnych. Po wybuchu
I wojny światowej powołany do wojska rosyjskiego. W 1919 r. powrócił do Warszawy i do Teatru Wielkiego. Objął kierownictwo administracyjne opery. Założył kasę zapomogową dla artystów. Był długoletnim prezesem Stowarzyszenia Emerytów Teatrów Miejskich. W 1924 r. przeszedł na emeryturę. Od tego czasu grywał w kabaretach – „Nietoperz”, „Stańczyk” – i teatrach: „Bagatela”
i Teatrze Polskim. Przez ostatnie cztery lata był kierownikiem administracyjnym „Kuriera Polskiego”, do którego również pisywał. Pochowany został na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza ze Sławomirem Szełkownikowem datują się następująco: 01) listopad 1910 r. – Warszawa.

[Fotografia: Autor - Mysza. Źródło – Wiki.Ormianie.] [Zdjęcie objęte jest licencją CC-BY-SA].

SZEMBEK KLEMENTYNA – patrz DZIEDUSZYCKA KLEMENTYNA


SZEMBEK ZYGMUNT [18.10.1844 – 13.08.1907] – HRABIA * herbu SZEMBEK


Biografia nieustalona. Syn Józefa Macieja i Józefy z Moszyńskich Szembeków. W 1876 r. pojął za żonę Klementynę Dzieduszycką. Postać Zygmunta Szembeka wspomina Kazimierz Pochwalski, opisując swój pobyt w listopadzie 1891 r. w Pieniakach:
„(…) „W roku 1891 (…) malowałem portret Włodzimierza Dzieduszyckiego w Krakowie, u zięcia jego, Zygmunta hr. Szembeka,
z którym to domem Sienkiewicz pozostawał w przyjacielskich stosunkach. (…)”
Dalsze udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Zygmuntem Szembekiem datują się następująco: 01) sierpień 1896 r. - Zakopane.

SZETKIEWICZ JADWIGA [27.03.1856 – 24.09.1941]

[określana przez H. S. jako: ANIOŁECZEK, BETSY, BETSY KOCHANA, DZID, DZIDKA, DZIDZIO, DZINECZKA, DZINIA, DZINEK, DZINKA, DZINKA DUŻA, DZINUCHNA, DŻY, FAMILIJNY SALOMON, GARBATTA PERSONA, GOPLANA, HANEM, JANKULIS, KOT, KOT BURY, KOT SZARY, MGŁA, MIŁA OSOBA, MIŁA SIOSTRZYCZKA, NAJJAŚNIEJSZA GŁÓWKA W RODZINIE, NAJMILSZA Z MGIEŁ, NAJPOCZCIWSZA Z MGIEŁ, NAJWYŻSZY RADCA, NEFELE, NIEZIEMSKA MGŁA, NIMFA, PAJĄK, PANI ŻABIŃSKA, PRZYZIEMNA ŻABA, RADCA RODZINNY, RODZINNY SALOMON, SALLY, SMOK, SOWIETNIK, SOWIETNIK MIŁY, SZARA PANI, ZIAB, ZIABA, ZWIEWNA MGŁA, ŻABA, ŻABA MAIOR, ŻABKA ZIELONA]


Córka Kazimierza i Wandy z Mieyków Szetkiewiczów. Siostra Marii Szetkiewicz. Żona Edwarda Janczewskiego. Matka Edwarda Walerego Janczewskiego.
Otrzymała staranne wykształcenie humanistyczne. Znała doskonale język francuski, angielski i włoski. Przejawiała również talent malarski. Jej portrety
i akwarele były cenione dla ich kunsztu. W Oblęgorku znajduje się portret Henryka Sienkiewicza jej autorstwa. Około 1880 r. wyszła za mąż za Edwarda Janczewskiego, profesora botaniki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po ślubie wraz z mężem zamieszkała w Krakowie – początkowo na ul. Karmelickiej 31, następnie na ul. Studenckiej 11, a od 1891 r. – we własnym domu na ul. Wolskiej 16 (obecnie: ul. Józefa Piłsudskiego). Dzisiaj dom ten jest własnością Akademii Górniczo-Hutniczej. Była intelektualistką, osobą towarzyską. W swoim domu przyjmowała krakowski świat naukowy, literacki i artystyczny. W rodzinie cieszyła się autorytetem. Po śmierci Marii Sienkiewicz (19 października 1885 r.) dała szwagrowi oparcie w częstej korespondencji. Interesowała się tymi samymi sprawami i ludźmi. Odpisywała natychmiast na wszystkie jego listy, co utrzymywało go w równowadze psychicznej. Doszła do tego i wzajemna fascynacja, której odbicie znajdziemy we wspaniałych listach pisarza, które dzisiejszy czytelnik znajdzie w książce „Henryk Sienkiewicz. Listy”, tom II, opracowanej i opatrzonej wstępem przez dr Marię Bokszczanin. Autorka adaptacji „Potopu” jako powiastki „dla ludu”, zatytułowanej „Obrona Częstochowy. Opowiadanie z czasów wojny szwedzkiej”.
Spotkania Jadwigi z Szetkiewiczów Janczewskiej z Henrykiem Sienkiewiczów datują się następująco: 1) jesień 1883 r. - Kraków, wystawa Krakowskiego Towarzystwa Sztuki.

SZETKIEWICZ KAZIMIERZ [1825 – 24.03.1898]


Były właściciel Hanuszyszek w pow. trockim na Litwie, które w 1863 r. utracił w związku z udziałem w powstaniu styczniowym. Mąż Wandy z Mineyków. Ojciec Marii (pierwszej żony Henryka Sienkiewicza) i Jadwigi (żony Edwarda Janczewskiego). Ojciec chrzestny swojego wnuka, Henryka Józefa Sienkiewicza. Kazimierz Szetkiewicz był wspaniałym teściem i wielbicielem twórczości zięcia (Henrka Sienkiewicza). Jeden z prototypów Zagłoby.
Czesław Jankowski - w artykule „Ze wspomnień osobistych o Sienkiewiczu” przedstawia go następująco:
„(…) Kazimierz Szetkiewicz, ojciec przyszłej Sienkiewiczowej, typowy „Litwin”, posiadał znaczny majątek, do 200 włók ziemi liczący, w powiecie trockim. (…) W 1862 dziedzic hanuszyski zrezygnował na rozkaz Rządu Narodowego z zajmowanego stanowiska „pośrednika dla spraw włościańskich”. To wystarczyło dla wywiezienia bez sądu, bez zawiadomienia rodziny, najpierw do Belebeja w gub. ufimskiej, potem do samej Ufy, gdzie na wygnaniu przebył lat kilka. Hanuszyszki zaś uległy przymusowej sprzedaży za bezcen generałowi Ołsufiefowi. Zostały Szetkiewiczom tylko rozległe na całą Litwę koligację (…)
Teść Sienkiewicza, przezacny i nieskończenie dobry człowiek, lecz – jak to mówią – starej daty, a niepozbawiony wielu oryginalnych właściwości, w sposobie zwłaszcza dosadnego wyrażania się, obdarzony nadto humorem, z którego aż biło staropolszczyzną arcy nawet stylową, był dla Sienkiewicza istną kopalnią Henzczegółów obyczajowych , lecz zwrotów mowy, koordynacji myśli, powiedzeń, wyrażań się, a nawet całych dowcipów, poprzenoszonych potem żywcem do Trylogii. Zwłaszcza imć pan Zagłoba mógłby za niejeden rys i za niejeden koncept nisko a z głęboką wdzięcznością pokłonić się grodzieńskiemu „hreczkosiejowi”, do którego również staropolskie określenie: „nie bity w ciemię”, pasowało jak nie można lepiej.”
Ojciec chrzestny syna pisarza - Henryka Józefa Kazimierza Sienkiewicza i świadek chrztu jego córki - Jadwigi Marii Łucji Heleny Sienkiewicz.
Pochowany w grobowcu na Powązkach w Warszawie - kwatera 26.



[Zdjęcia dzięki uprzejmości www.cmentarium.sowa.website.pl].


SZETKIEWICZ MARIA Emilia Kazimiera [28.09.1854 – 19.10.1885]



Córka Kazimierza i Wandy z Mineyków Szetkiewiczów. Pierwsza żona Henryka Sienkiewicza. Matka obojga jego dzieci: Henryka Józefa i Jadwigi.
Otrzymała staranne wykształcenie przyrodnicze.
Antoni Zaleski - przyjaciel Henryka Sienkiewicza - w swojej książce „Towarzystwo Warszawskie. Listy do przyjaciółki przez Baronową XYZ” przedstawia ją następująco:
„(…) Wielki wpływ na rozwój, a raczej na skondensowanie się jego (Henryka Sienkiewicza) talentu miała (...) żona (Maria
z Szetkiewiczów). Ona go przykuła do miejsca, ona dała mu to szczęście, które sił przysparza, ufność w siebie samego budzi
i możność pracy podwaja. Bez niej nie mielibyśmy może ani „Ogniem i mieczem”, ani „Potopu”, bo ich autorowi przyzwyczajonemu dotychczas do kilkunastu felietonowych nowelek zabrakłoby wytrwałości do napisania obszerniejszych rozmiarów powieści. Ona przytłumiła w nim tę pesymistyczną nutę, która dźwięczała zawsze trochę rozpaczliwie we wszystkich jego poprzednich utworach; ona rozpogodziła ten umysł, co zbyt czarno zaczął już na świat patrzeć; ona była największym jego na ziemi uczuciem, przyjaciółką, powiernicą, doradczynią, krytykiem i jedyną osobą, o której sąd i zadowolenie dbał istotnie.
Nosił się kiedyś Sienkiewicz z myślą napisania powieści, której przeznaczał tytuł: „Kronika szczęścia”. Było to wkrótce po jego ślubie. Nie trudno zgadnąć, czyjego szczęścia miała to być kronika…
Przyszło ono i znikło jak cień, pozostawiając tylko po sobie rzewne zawsze wspomnienie osoby gruntownie, choć
nie pretensjonalnie wykształconej, dziwnie miłej, zacnej i dobrej, która w życiu takiego jak Henryk Sienkiewicz człowieka odegrała ważną i zwrotniczą niemal rolę. (…)”
Nekrolog w 240. numerze „Czasu” podaje biografię zmarłej Marii z Szetkiewiczów Sienkiewiczowej i jej znaczenie dla życia i twórczości męża:
„(…) Śp. Maria, córka Kazimierza Szetkiewicza i Wandy z Minejków, urodziła się 20 września 1854 r. we wsi Hanuszyszkach
w Trockim, od dawna należącej do rodziny Szetkiewiczów, a obecnie skutkiem ukazu z 10 grudnia znajdującej się w rękach rosyjskich. W dzieciństwie dotkniętą została wraz z całą rodziną ciężkim ciosem. Ojciec, który był w latach 1861 – 63 komisarzem dla spraw włościańskich, aresztowany w r. 1863, wywieziony został do Ufy, skąd przenoszono go do Belebeju, Riazania, wreszcie do Pskowa. Zimę 1866/7 przepędziła dwunastoletnia dziewczynka w Riazaniu, dokąd zjechała z matką i siostrą dla wspólnego pobytu z wygnanym ojcem. – W roku 1868 dopiero zgromadziła się rozbita rodzina w Warszawie, gdy ojciec otrzymał pozwolenie powrotu do kraju.

Odtąd mieszkali państwo Szetkiewiczowie stale w Warszawie, oddani z całym poświęceniem starannemu wykształceniu córek, pod wpływem którego, jak również w podróżach za granicę z Warszawy przedsiębranych, rzadka, żywa inteligencja śp. Marii rozwinęła się tak niepospolicie.

Z przyszłym swym mężem poznała się pani Sienkiewiczowa za granicą w czasie chwilowego pobytu rodziców w Wenecji;
w sierpniu 1881 roku odbył się ślub. Wkrótce potem objął Sienkiewicz obowiązki redaktora „Słowa”; młoda małżonka była mu
w tej tak czynnej literackiej i publicystycznej działalności, jaką zwłaszcza od tego czasu rozwinął – prawdziwą towarzyszką życia w najszlachetniejszym znaczeniu tego słowa; wspólniczką wszystkich myśli snujących się tak obficie z talentu, który coraz bardziej potężniał, wszystkich uczuć, które w słońcu najzupełniejszego szczęścia nabierały coraz więcej żywotności. Dwa lata trwało to szczęście, niczym nie zmącone; ku schyłkowi roku 1883 poczęła choroba piersiowa, jak się zdawało dawno zażegnana, objawiać się coraz groźniej.

Państwo Sienkiewiczowie wyjechali w marcu 1884 z Warszawy, pozostawiając u rodziców dwoje malutkich dziatek, i odtąd całe ostatnie półtora roku spędzili za granicą, na przemian w Meran, San Remo i Reichenhall, szukając ratunku, którego nadzieja
z każdym dniem malała. Już przed kilkoma tygodniami, w sierpniu, podczas pobytu w Reichenhall, obawiano się katastrofy, którą troskliwość dra Liebiga, syna sławnego chemika
(Justusa Liebiga), zdołała jeszcze odwlec. Jedyną jeszcze deskę ratunku widzieli najbliżsi, do ostatka łudzić się skłonni, w zakładzie kuracyjnym Falkenstein. Przybywszy tam, po uciążliwej podróży, czuła się coraz gorzej; przed kilkoma dniami nadeszła wiadomość, że ją lekarze stanowczo opuścili; wczoraj skonała na ręku męża i matki. Mąż nie opuszczał jej przez cały czas długo trwającej choroby, pielęgnując gasnącą z poświęceniem, jakiem[u] obecne
przy chorej kobiecie z trudnością mogły dorównać: cały „Potop” i ostatni tom „Ogniem i mieczem” powstały niemal przy łóżku
śp. Marii.

Pani Sienkiewiczowa często pisywała w „Słowie” rzeczy literacko-krytyczne, które nieraz zwracały na się uwagę znamionami prawdziwego talentu; zawsze w ukryciu, tak że prócz męża i najbliższych mu osób w redakcji nikt nie wiedział o literackiej pracy młodej kobiety. Przez czas dłuższy zajmowała się nawet wyłącznie redagowaniem dodatku literackiego, który redakcja „Słowa” zniewolona była zwinąć po wyjeździe z Warszawy.

Czym jednak była, jakie nieprzebrane zasoby serca i umysłu złożone były w tej rzadkiej istocie – na to najlepszą odpowiedzią jest sam Henryk Sienkiewicz w ostatnich latach swego literackiego zawodu. Znaliśmy go przed kilku laty jako pisarza niepospolitego talentu, który im więcej wszystkich zachwycał, tym też większe obudzał obawy swym zbolałym, pesymistycznym ustrojem, nie znajdującym wyjścia z kolizji, których pełne były jego dawniejsze kreacje. W pożyciu z śp. Marią twórczość Sienkiewicza urosła
w taką potęgę, jakiej nawet najwięksi wielbiciele autora „Szkiców węglem” w nim się nie domyślali; nabrała tyle męskiego hartu, który z pełną świadomością, gdzie szukać wyjścia z położeń bez wyjścia, na każdej karcie swych ostatnich utworów tyle uzdrawiającego kordiału podaje społeczeństwu. Historyczne powieści Sienkiewicza pozostaną trwałym pomnikiem zmarłej, która w twórczości swego małżonka tak potężną była dźwignią; w nich ona żyć będzie, jak i w dalszych Sienkiewicza dziełach, których społeczność polska potrzebuje i których z takim upragnieniem wygląda. (…)”
Pochowana jest w grobowcu na Powązkach w Warszawie - kwatera 26.



[Zdjęcia dzięki uprzejmości www.cmentarium.sowa.website.pl].

SZETKIEWICZ WANDA - patrz MINEYKO WANDA


SZLĄSKOWSKI JÓZEF [? – ?]


Biografia nieustalona. Adwokat przysięgły przy Sądzie Biskupim w Warszawie, polecony przez Mścisława Godlewskiego do prowadzenia sprawy rozwodu pisarza i Marii
z Romanowskich. Kolega szkolny Henryka Sienkiewicza. Henryk Sienkiewicz wspomina go w liście z 21 marca 1894 r. do Jadwigi Janczewskiej:
„(…) Odebrałem dziś zapowiedziany list przez Godlewskiego. Naradzał się on z adwokatem Śląskowskim (Józefem Szląskowskim), moim kolegą szkolnym i człowiekiem mnie nader życzliwym, a zarazem obrońcą przy konsystorzu i specjalistą od spraw małżeńskich. (…) Pisze Godlewski, że Śląskowski może pojechać na moje żądanie tam, gdzie będę chciał, nie wymagając innych kosztów, jak zwrotu podróży. (…)”

SZLUBOWSKA MARIA [? – ?]


Biografia nieustalona. Od 1878 r. - żona Gustawa Łubieńskiego. Udokumentowane spotkania Marii ze Szlubowskich Łubieńskiej z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 01) lipiec 1890 r. – Kalenleutgeben.

SZOLC-ROGOZIŃSKI STEFAN [14.04.1861 – 01.12.1896]


Syn Ludwika Scholtza i Malwiny z Rogozińskich. Mąż Heleny Janiny Boguskiej-Hajoty.
Polski podróżnik, badacz Afryki, zwłaszcza Kamerunu.Członek: Paryskiego Towarzystwa Geograficznego, Królewskiego Towarzystwa Geograficznego w Londynie (od 1885 r.) oraz Afrykańskiego Klubu w Neapolu. Założyciel Muzeum Etnograficznego w Warszawie, któremu ofiarował zebrane eksponaty. Ochotnik Akademii Marynarki Wojennej w Kronsztadzie (1878 r.). 29 kwietnia 1880 r. zdał egzamin i został oficerem floty rosyjskiej. 13 grudnia 1882 r. – wraz z geologiem Klemensem Tomczekiem oraz meteorologiem Leopoldem Janikowskim –
na statku „Łucja Małgorzata” wyruszył z Hawru na pierwszą polską wyprawę badawczą do Afryki. Badał wybrzeże Kamerunu, dorzecze rzeki Mungo oraz odkrył Jezioro Słoniowe (Balombi-O-M'Bu). Do Polski wrócił w 1885 r. Pod koniec 1886 r. ponownie przybył na Czarny Ląd,
gdzie przebywał do 1893 r.
Napisał: „Żegluga wzdłuż brzegów Zachodniej Afryki na lugrze „Łucja Małgorzata” (1886 r.), „Pod równikiem”.
W 1882 r. Henryk Sienkiewicz był w „Słowie” rzecznikiem pierwszej jego wyprawy afrykańskiej.


[Fotografia – Autor Nieznany. Źródło – Portal „KALISZ W INTERNECIE”].

SZUJSKI LEON [? – 1883]


Biografia nieustalona. 09 lutego 1883 r. Henryk Sienkiewicz uczestniczył w jego pogrzebie w Krakowie.

SZUMLAŃSKA TEOFILA – patrz ULANOWSKA TEOFILA


SZUMOWSKA MARIA [? – ?]


Biografia nieustalona.
Żona Adama Grzymały-Siedleckiego.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Adamem Grzymała-Siedleckim datują się następująco: 01) luty 1914 r. – Warszawa.

SZUSZKOWSKI ? [? – ?]


Dane i biografia nieustalona.
W liście z 07 sierpnia 1889 r. do Jadwigi Janczewskiej Henryk Sienkiewicz wymienia go jako Polaka mieszkającego w tym samym co on czasie w Ostendzie.

SZWEDE LUDWIK [1816 – 1901]


Prezes Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności, członek zarządu Towarzystwa Akcyjnego Fabryk Metalowych „Norblin, Bracia Buch i T. Werner” w Warszawie. Współwłaściciel garbarni „K. A. Temler i L.Szwede”. W latach 1897 - 1898 Henryk Sienkiewicz współpracował z Ludwikiem Szwede w Komitecie Budowy Pomnika Adama Mickiewicza w Warszawie.

SZYDŁOWSKA ZOFIA [? – ?]


Biografia nieustalona. Żona Antoniego Zaleskiego. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Zofią z Szydłowskich Zaleską datują się następująco:
01) 28 lutego 1889 r. – Warszawa.

SZYDŁOWSKI ZDZISŁAW [? – ?]


Biografia nieustalona. Mieszkał w Krakowie przy ul. Lubicz. Henryk Sienkiewicz wspomina go w liście z 13 lipca 1889 r. do Jadwigi z Szetkiewiczów Janczewskiej.

SZYMANOWSKI WACŁAW [09.07.1821 – 21.12.1886]


Dziennikarz i dramaturg, działacz powstańczy, ojciec rzeźbiarza Wacława Szymanowskiego (1859 – 1930). Po kilkuletniej służbie rządowej, rozpoczął działalność literacką. Współredaktor: „Dziennika Warszawskiego”, „Kroniki” - i współpracownik: „Tygodnika Ilustrowanego”, „Wędrowca” i „Bluszczu”. W 1876 r. został redaktorem naczelnym „Kuriera Warszawskiego”. Wokół siebie skupił współpracowników: Bolesława Prusa, Piotra Chmielowskiego, Henryka Sienkiewicza, Aleksandra Świętochowskiego. Pisywał teksty (w tym i wiersze) do rozmaitych czasopism. Na scenie wystawił kilka swoich sztuk: „Dzieje serca”, „Matka”, „Salomon”, „Sędziwój”, „Siła złego na jednego”, „Ostatnia próba”, „Posąg” - i inne. Dalsze jego prace: „Szkice warszawskie", „Lichwiarze”, „Ostatnie chwile Kopernika” (1855 r.); „Gawędy i satyry” (1874 r.). Wszystkie jego dzieła ukazały się w pięciu tomach pt. „Poezje i dramata” (Warszawa, 1883). Został pochowany na Powązkach. Pomnik nagrobny wykonał syn, Wacław Szymanowski.
Z Henrykiem Sienkiewiczem spotkał się w latach 1878 - 1879 w Paryżu, m. in.: 1) w 1878 r. na Międzynarodowym Kongresie Literackim.

SZYMANOWSKI WACŁAW [23.08.1859 – 22.07.1930]


Syn pisarza Wacława Szymanowskiego i ojciec prof. Wacława Szymanowskiego.
Polski rzeźbiarz i malarz.
Autor nagrobków (m.in. swojego ojca na warszawskich Powązkach) i pomników (m.in. pomnika Fryderyka Chopina w Warszawie (1909 r.).
Odwiedził on Henryka Sienkiewicza w okresie od 01 maja do 18 czerwca 1887 r. w Kaltenleutgeben.

[Ewentualne uzupełnienia i zmiany w treści nastąpią z chwilą ustalenia nowych szczegółów.]