Powiadam zaś wam, przyjaciołom moim, nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, a potem nie mają już nic do zrobienia. Ale wskażę wam, kogo się bać macie! Bójcie się tego, który, gdy zabija, ma moc wrzucić do piekła. Zaiste, powiadam wam: Tego się bójcie! [Łuk. 12; 4 – 5]



POSTACIE Z JEGO ŻYCIA

Wybierz literę, z którą chcesz się zapoznać: A, B, C, Ć, D, E, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, O, P, Q, R, S, Ś, T, U, V, W, X, Y, Z, Ź, Ż - albo zobacz wszystkie.

Litera W



WAGNER JÓZEFA NATALIA [? – ?]


Żona Bronisława Bieńkowskiego, filologa klasycznego i pedagoga, zmarłego 25 sierpnia 1903 r. Po jego śmierci Henryk Sienkiewicz przesłał na jej ręce list kondolencyjny.

WALEWSKA ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z p. Walewską datują się następująco: 01) marzec 1898 r. – Nicea.

WALISZEWSKI ? [? – ?]


Biografia nieustalona. W 1878 r. miał pomóc Henrykowi Sienkiewiczowi w uzyskaniu posady guwernera, co ostatecznie nie doszło do skutku.

WALISZEWSKI KAZIMIERZ [1849 – 1935]


Historyk, pisarz i publicysta. Doktor prawa. Absolwent uczelni w Warszawie i prawa w Paryżu.
Od 1875 pracował w Krakowie, wydając „Sobiesciana”. Od 1884 r. mieszkał we Francji. Napisał między innymi: „Potoccy i Czartoryscy” (1887 r.),
„Polsko-¬francuskie stosunki w XVII w.” (1889 r.), „Polska i Europa w drugiej połowie XVIII w.” (1890 r.), „Z dziejów XVIII w.” (1892 r.),
„Pierre le Grand” (1897 r.), „Marysienka. Marie de la Grand d’Arquien, Reine de Pologne, femme de Sobieski 1641—1716” (1898 r.),
„L’héritage de Pierre le Grand” (1900 r.), „Littérature russe” (1900 r.), „Ivan le Terrrible” (1904 r.), „La crise révolutionnaire 1584—1614” (1906 r.), „Le berceau d'une dynastie. Les premiers Romanow 1613—1682” (1909 r.), „Le fils de la Grande Catharine Paul I.” (1912 r.),
„Le regne d’Alexandre I” (1923 — 1925), „Katarzyna II” (nagrodzona przez Akademię Francuską; przetłumaczona na język polski w 1929 r.).
Pisywał także artykuły do „Niwy” i „Ateneum”.
Henryk Sienkiewicz poznał go w 1888 r. w Paryżu.

WAŃKOWICZ ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Pisarz wspomina go w 44. liście z 29 stycznia 1887 r. do Jadwigi Janczewskiej:
(…) Był tu Wańkowicz (?), rządca Tyszkiewiczowy z Mołodecznej (Mołodeczna)… (…)

WAŃKOWICZ JAN Edmund [? – ?]


Biografia nieustalona.
Uczestnik powstania styczniowego w randze majora. Po emigracji z Królestwa – pracownik Banku Galicyjskiego dla Handlu i Przemysłu z siedzibą w Krakowie na Rynku. Spotkania Jana Edmunda Wańkowicza z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: początek października 1889 r. – Kraków – Rynek – siedziba wyżej wymienionego banku.

WARD ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Amerykanin towarzyszący wyprawie na polowanie na bawoły w październiku i listopadzie 1877 r. na stepach Wyoming w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. Pisarz przedstawił go w „Listach z podróży do Ameryki”:
„(…) Ward, którego znałem z Bohemian Clubu blisko od roku, a z którym sprzeczałem się od pierwszego poznania, począł ze mną zwykłą dysputę o Kalifornię. (…)”

WARECKA ? [? – ?]


Biografia nieustalona.
W sierpniu 1888 r. w Ostendzie u Poradowskich – wspólnie z Józefem Wieniawskim – koncertowała na cześć Henryka Sienkiewicza.

WASILEWSKI ZYGMUNT [29.04.1865 – 25.10.1948]


Syn Aleksandra i Marii Ledoux.
Krytyk i publicysta. Związany z Narodową Demokracją i Organizacją Młodzieży Polskiej „Zet”.
Absolwent gimnazjum w Kielcach (1884 r.), prawa na uniwersytetach w Warszawie, Sankt Petersburgu i Kijowie. Studia ukończył
w 1888 r. W 1889 r. zamieszkał w Warszawie. Tu objął stanowisko sekretarza Redakcji „Wisły” i był kustoszem Muzeum Etnograficznego. W 1891 r. został bibliotekarzem w Raperswilu. W 1894 r. powrócił do Warszawy i w latach 1895 – 1899 r. redagował „Głos” i był sekretarzem Redakcji „Kuriera Warszawskiego”. W 1897 r. został sekretarzem Komitetu Budowy Pomnika Adama Mickiewicza w Warszawie, w którym do 1898 r. współpracował z Henrykiem Sienkiewiczem. W 1902 r. przeniósł się do Lwowa i do 1915 r. redagował „Słowo Polskie”. Lata 1915 – 1917 spędził w Sankt Petersburgu, gdzie redagował „Sprawę Polską”. W 1918 r. redagował
w Kijowie „Przegląd Polski”. W latach 1918 – 1925 redagował „Gazetę Warszawską”, a następnie od 1925 do 1939 – „Myśl Narodową”. W latach 1930 – 1935 zasiadał w Senacie. Po wojnie osiadł w Wiśle.

[Fotografia - autor nieznany. Źródło - Wikipedia. Publikacja – 1905 r. Źródło – Wikipedia.] [To zdjęcie jest w domenie publicznej, ponieważ zgodnie z art.3 prawa autorskiego z 29 marca 1926 r. i art. 2 prawa autorskiego z 10 lipca 1952 fotografie polskich autorów (lub które ukazały się po raz pierwszy w Polsce lub równocześnie w Polsce i za granicą) opublikowane bez wyraźnego zastrzeżenia prawa autorskiego (przed zmianą prawa 23 maja 1994 r.) nie podlegają ochronie. należy domniemywać, że są własnością publiczną.]

WAWELBERG HIPOLIT [08.05.1843 – 20.10.1901]


Polski finansista, filantrop i działacz społeczny, współwłaściciel Domu Bankowego Hipolit Wawelberg w Warszawie i Petersburgu. Uczestnik powstania styczniowego,
po którym, w celu uniknięcia represji, wyjechał do Berlina na studia w Akademii Handlowej. Ofiarodawca 300.000 rubli na rzecz budowy tanich mieszkań na warszawskiej Woli. W 1875 r. – współorganizator Muzeum Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie. W 1895 r. – współfundator Szkoły Mechaniczno-Technicznej w Warszawie. W latach 1890 – 1900 – członek Rady Banku Handlowego w Warszawie. Współzałożyciel petersburskiego tygodnika „Kraj”. Fundator druku tanich wydań dzieł pisarzy polskich: Adama Mickiewicza, Elizy Orzeszkowej, Bolesława Prusa i Henryka Sienkiewicza. Współfundator budowy pomnika Adama Mickiewicza w Warszawie.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Hipolitem Wawelbergiem datują się następująco: 01) marzec 1896 r. - Nicea i Monte Carlo.

WEFFIK ACHMED [? – ?]


Turecki mąż stanu. Wielki wezyr. Komisarz Porty w Bukareszcie, ambasador w Paryżu, prezes Tureckiej Izby Deputowanych, gubernator generalny Brussy. Na początku listopada 1886 r. Henryk Sienkiewicz złożył mu wizytę w jego mieszkaniu. Poświęcił mu więcej miejsca w liście z 05 listopada 1886 r. do Jadwigi Janczewskiej:
„(…) Rzeczywiście imponujący to Turek, bo podobno nieskazitelny, co między tutejszymi urzędnikami jest osobliwością. Postawy ogromnej, otyły, chodzi ciężko, ubiera się po turecku. (…) Jest istotnie ogromnie uczony, biegły w językach, obznajmiony
z ruchem naukowym i literackim. (…) w dalszym ciągu pokazało się, że zna „Pamiętniki” Janczara Polaka (te, z których pisałem „Niewolę tatarską”)
(„Pamiętniki Janczara, czyli Kronika turecka” Konstantego Michałowicza) i inne źródła polskie. (…)”

WELOŃSKI PIUS [1849 – 21.10.1931]


Polski rzeźbiarz i malarz. Absolwent Szkoły Rysunkowej w Warszawie (1868 – 1872), gdzie uczyli go m. in.: Konstanty Hegel (rzeźba) i Rafał Hadziewicz (malarstwo) – oraz Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu (1872 – 1878). Odbywał praktyki w pracowniach Faustyna Cenglera i Andrzeja Pruszyńskiego.
W latach 1878 – 1883 przebywał we Włoszech. Później wyjechał to Francji i do Niemiec. Do Warszawy wrócił w 1897 r. Otrzymał pracownię na Zamku Warszawskim.
W 1901 r. otworzył fabrykę odlewów. W latach 1904 - 1915 – profesor i dyrektor Szkoły Rysunkowej w Warszawie. Od 1906 r. – honorowy dyrektor warszawskiego Muzeum Sztuk Pięknych. Członek-korespondent krakowskiej Akademii Umiejętności, honorowy profesor Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. Od 1924 r. – dyrektor prywatnej Szkoły Sztuk Pięknych im. Wojciecha Gersona w Warszawie. Tworzył głównie kompozycje o tematyce alegorycznej, religijnej, nagrobki oraz portrety.
Stworzył m. in.: pomnik Bogdana Zalewskiego (Bojana) na Plantach w Krakowie, płytę-płaskorzeźbę upamiętniająca 200-lecie wiktorii wiedeńskiej, epitafium Pawła Popiela (Kościół Mariacki). Nagrobek kardynała Jerzego Radziwiłła (1904 r.) w kaplicy Szafrańców w Katedrze Wawelskiej, posąg Gladiator (1880 r.) w Parku Ujazdowskim w Warszawie i Galerii Muzeum Narodowego w Sukiennicach w Krakowie, posąg „Sclavus saltans”, pomnik Adama Pługa (właściwe nazwisko – Antoni Pietkiewicz) w Warszawie. Autor stacji drogi krzyżowej na Wałach Jasnogórskich w Częstochowie. Twórca popiersia Henryka Sienkiewicza.
Henryk Sienkiewicz spotkał go w grudniu 1886 r. w Rzymie.

WENDE EDWARD [1830 – 14.12.1914]


Syn Jerzego Gotfryda i Wilhelminy z Jerników. Znany warszawski księgarz i wydawca, właściciel Księgarni „E. Wende i Spółka”. Nauki pobierał w Rydze, gdzie ukończył gimnazjum i odbył praktykę księgarską. W 1858 r. osiadł w Warszawie i wspólnie ze wspólnikiem Wilhelmem Sanderem założył w/w księgarnię przy ul. Senatorskiej 2.
Po kilku latach spłacił wspólnika i przeniósł księgarnię do kamienicy Beyera przy Krakowskim Przedmieściu (róg ul. Królewskiej), gdzie funkcjonowała do likwidacji firmy
w 1928 r. Przy księgarni istniała czytelnia. Oprócz sprzedaży książek - także wydawanych w Galicji i zakazanych przez cenzurę carską - Wende prowadził również działalność wydawniczą, publikując głównie pozycje naukowe z serii wydawnictw Warszawskiego Towarzystwa Lekarskiego i Kasy im. Mianowskiego. Pochowany został w grobach rodzinnych na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie.
W 1914 r. miał wysłać Henrykowi Sienkiewiczowi książkę Ludwika Kubali „Wojna Szwedzka 1655 (Szkiców historycznych seria IV)”.

WERNICKI WACŁAW [1844 – 12.04.1911]


Mąż Elżbiety Marianny z Lilpopów. Ojciec Romualda i Zofii Konstancji.
Przemysłowiec warszawski.
1875 r. – członek Komitetu Biura dla Szukających Pracy.
Henryk Sienkiewicz wspomina go w liście z 29 grudnia 1888 r. do Jana Maurycego Kamińskiego.

WERSZOWIEC-REY MIECZYSŁAW [22.02.1836 – 12.01.1918] – HRABIA * herbu OKSZA


Potomek Mikołaja Reja. Syn Dominika Jana i Karoliny z Ankwiczów. Mąż Józefy z Konopków. Ojciec Kazimierza i Marii Heleny.
Ziemianin. Właściciel Przecławia. Żona w posagu wniosła mu Mikulińce, miasteczko na Podolu nad rzeką Seret, oraz starożytny zamek. Członek Rządu Tymczasowego (1863 r.), poseł galicyjskiego Sejmu Krajowego (1874 – 1899). Współzałożyciel Towarzystwa Tatrzańskiego i pierwszy jego prezes (1874–1885), a od 1887 r. - członek honorowy Towarzystwa.
Henryk Sienkiewicz wspomina go w liście z 24 maja 1911 r. do Jadwigi Janczewskiej.

WESTER ELLEN Sofia [20.03.1873 – 03.04.1930] – pseudonim E. WEER


Córka Carla Erika Mauritza Westera i Ebby Johanny Pfeiff.
Szwedzka pisarka i tłumaczka literatury polskiej. Przełożyła m. in. utwory: Józefa Ignacego Kraszewskiego, Gabrieli Zapolskiej, Zofii Kossak-Szczuckiej, Kazimierza Chłędowskiego, Elizy Orzeszkowej, Władysława Reymonta, Juliusza Słowackiego, Kazimierza Przerwy-Tetmajera, Adama Mickiewicza, Stefana Żeromskiego i Henryka Sienkiewicza: zbiór nowel (1896 r.), „Potop” (1901 r.), „Pan Wołodyjowski” (1902 r.) i „Krzyżacy” (1903 r.), „Bez dogmatu”, „Na polu chwały” (1906 r.) i „Wiry” (1910 r.). 1910 r. – stworzyła antologię literatury młodopolskiej „Det unga Polen”.
Henryk Sienkiewicz wspomina ją w liście z 07 stycznia 1906 r. do Alfreda Antona Jansena.

WEYHER ALEKSANDRA – patrz KOTARSKA ALEKSANDRA


WEYHER LUDWIK [1827 – 1884]


Potomek znanej rodziny kaszubskiej, której początki sięgają XVI w. Obywatel ziemski, właściciel majątku Dzierzążnia i dziedzic majątku Skarżyn. Po upadku powstania styczniowego został dzierżawcą majątku w Poświętnem. Wraz z żoną Aleksandrą z Kotarskich i dziećmi: Heleną, Eugenią, Stanisławem, Wiktorem, Janem
i Karolem - zamieszkał w poświęckim dworze i gospodarował w nim aż do swojej śmierci w 1884 r. To tu Henryk Sienkiewicz od sierpnia 1865 r. do sierpnia 1866 r. guwernerem Stanisława Weyhera.

WEYHER STANISŁAW [? – ?]


Syn Ludwika i Aleksandry z Kotarskich Weyherów. Od sierpnia 1865 r. do sierpnia 1866 r. jego guwernerem był Henryk Sienkiewicz.

WEYSSENHOFF JÓZEF [08.04.1860 – 06.07.1932]


Syn Michała i Wandy z Łubieńskich Weyssenhoff’ów.
Poeta, krytyk literacki, wydawca. Właściciel majątku w Samoklęskach na Lubelszczyźnie. Współzałożyciel Bydgoskiego Towarzystwa Łowieckiego. Absolwent prawa na Uniwersytecie w Dorpacie (1879 – 1884). Od 1891 r. mieszkał w Warszawie. Od 1896 r. - wydawca
i redaktor „Biblioteki Warszawskiej. W 1908 r. zamieszkał w Steglitz w Niemczech. I wojnę światową spędził w Rosji. W 1918 r. powrócił do Polski i zamieszkał w Warszawie. W kwietniu 1924 r. przeniósł się do Bydgoszczy. Pod koniec życia powrócił do Warszawy. Autor utworów: „Żywot i myśli Zygmunta Podfilipskiego” (1898 r.), „Sprawa Dołęgi” (1901 r.), „Syn marnotrawny” (1905 r.), „Hetmani”
(1911 r.), „Soból i panna” (1911 r.), „Puszcza” (1915 r.), „Cudno i ziemia cudeńska” (1921 r.), „Mój pamiętnik literacki” (1925 r.), „Pisma” (tomy 1 – 13; 1927 - 1928), „Jan bez ziemi” (1929 r.) i „Dzieła zebrane” (tomy: 1, 2, 7; 1930 – 1931). Tłumacz utworów Heinricha Heinego.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Józefem Weyssenhoff’em datują się następująco: 01) grudzień 1894 r. - Warszawa; 02) styczeń 1895 r. - Warszawa; 03) luty 1914 r. - Warszawa.

[Fotografia - Autor: Julo. Źródło - Wikipedia.][Fotografia ta znajduje się w domenie publicznej w tych krajach, gdzie prawo autorskie wygasa po 90 latach od śmierci autora lub mniej.]

WĘCLEWSKI ? [? – ?]


Biografia nieustalona. W 1867 r. – sekretarz Wydziału Filologicznego Szkoły Głównej w Warszawie. 04 lutego 1867 r. w dokumentacji szkoły sporządził notatkę
o przeniesieniu Henryka Sienkiewicza na wydział filologiczny.

WĘCŁAWOWICZ ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Henryk Sienkiewicz spotkał go 18 października 1887 r. w Kaltenleutgeben, o czym wspomina w liście z tego samego dnia do Jadwigi Janczewskiej.

WĘDRYCHOWSKA ZOFIA [1875 – 1944]


Córka Eugeniusza i Ludwiny z Komarnickich Wędrychowskich. Pracowała w Namiestnictwie Galicyjskim. Następnie prowadziła magazyn kapeluszy damskich. W latach 1915 – 1919 prowadziła Spółdzielnię Spożywców „Konsum”. Od 1919 r. rozpoczęła pracę w dziennikarstwie. Pisała sprawozdania z frontu. W 1920 r. przeprowadziła się do Warszawy. Związała się z „Gazetą Warszawską”, w której prowadziła reportaż miejski, a od 1922 r. – sprawozdania sejmowe, które zamieszczała również
w „ABC”. W 1928 r. została przewodniczącą Klubu Sprawozdawców Parlamentarnych. Była członkiem Sekcji Polskiej Fédération Internationale Journalistes. Henryk Sienkiewicz poznał Zofię z Wędrychowskich Osberger latem 1897 r. w Zakopanem. Napisał do niej 2 listy.

WIECZORKOWSKA MARIA Zofia [? – 10.05.1914]


Biografia nieustalona. Własnoręcznie sporządzonym testamentem przekazała Henrykowi Sienkiewiczowi fikcyjny spadek.
Henryk Sienkiewicz wspomina ją w liście z 29 marca 1914 r.

WIENIAWSKA MARIA [1870 – 1957]


Córka Juliana Wieniawskiego. Żona malarza Franciszka Ejsmonda. Mieszkali w Warszawie przy Placu św. Aleksandra 12. Prowadziła otwarty dom, w którym gromadził się warszawski świat literacki i artystyczny. Wydała tomik swoich wierszy „W epoce dzikich jazzów i trujących gazów” (1929 r.).
Henryk Sienkiewicz odwiedzał małżeństwo Ejsmondów w ich mieszkaniu warszawskim. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Marią z Wieniawskich Ejsmond datują się następująco: 01) listopad 1910 r. - Warszawa; 02) luty 1914 r. - Warszawa.

WIENIAWSKI JÓZEF [23.05.1837 – 11.11.1912]


Polski pianista i kompozytor. Brat Henryka i Juliana.
Uczył się w Paryżu i Weimarze (u Franciszka Liszta). Koncertował z bratem Henrykiem, a potem rozpoczął karierę solową. Profesor konserwatorium moskiewskiego
(1866 – 1869), a później brukselskiego. Komponował symfonie, utwory na fortepian, muzykę kameralną i pieśni.
W sierpniu 1888 r. w Ostendzie u Poradowskich – wspólnie z p. Warecką – koncertował na cześć Henryka Sienkiewicza.

WIENIAWSKI JULIAN [05.02.1834 – 23.09.1912] – pseudonim JORDAN


Polski prozaik i komediopisarz, autor szkiców humorystyczno-obyczajowych podejmujących tradycję gawędy szlacheckiej.
Absolwent Gimnazjum Lubelskiego (1844 – 1848), Instytutu Agronomicznego w Marymoncie. Uczestnik powstania styczniowego. Po jego klęsce wyjechał do Francji, gdzie w Paryżu studiował ekonomię i prawo. Powrócił do Polski w 1865 r. i natychmiast został aresztowany. W 1872 r. zamieszkał w Warszawie, gdzie udzielał się
w Towarzystwie Wzajemnego Kredytu. Tego samego roku zadebiutował zbiorem szkiców „Wędrówki delegata”. W 1900 r. był sekretarzem Komitetu obchodu przypadającego na 1898 r. 25-lecia pracy pisarskiej Henryka Sienkiewicza. W latach 1879 – 1912 mieszkał w Chlewni koło Grodziska Mazowieckiego.
W lutym 1889 r. towarzyszył Henrykowi Sienkiewiczowi w podróży pociągiem do Warszawy.

WIERUSZ-KOWALSKA LEONIA – patrz ROSTWOROWSKA LEONIA


WIERUSZ-KOWALSKI JÓZEF [16.03.1866 – 30.11.1927]


Syn Tadeusza i Julii z Wasilewskich. Mąż Leonii z Rostworowskich. Ojciec: Tadeusza, Michała, Marii Anieli, Józefa i Jana Kantego.
Polski fizyk i dyplomata. Rektor Uniwersytetu we Fryburgu, poseł niepodległej RP przy Stolicy Apostolskiej, w Holandii, Austrii i Turcji.
Absolwent fizyki na Uniwersytecie w Getyndze. 1889 r. – zaprezentował pracę doktorską „Untersuchungen über die Festigkeit
des Glases”. Pracownik Politechniki w Zurychu. 1892 r. – przeniósł się na Uniwersytet w Bernie. 1894 r. – przyjął propozycję zorganizowania wydziału nauk matematycznych i przyrodniczych na Uniwersytetu we Fryburgu w Szwajcarii, gdzie objął katedrę fizyki. 1910 r. – odkrył zjawisko fosforescencji postępowej, za co w 1912 r. otrzymał wyróżnienie Uniwersytetu Harvarda. W czasie I wojny światowej działał w Komitecie Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. Członek redakcji wydawanej w Szwajcarii „Wielkiej encyklopedii powszechnej”. 1916 r. – członek Zarządu Towarzystwa Polskiej Macierzy Szkolnej. 1917 r. – powrócił do kraju, aby utworzyć katedrę fizyki na Uniwersytecie Warszawskim. 1919 r. – został mianowany profesorem Politechniki. 1919 r. – wstąpił do służby dyplomatycznej II Rzeczypospolitej. Członek Komisji Współpracy Intelektualnej Ligi Narodów.
Henryk Sienkiewicz wspomina go w liście z 08 sierpnia 1916 r. do Jadwigi Janczewskiej.




[Fotografia: Autor nieznany. Źródło – Wikipedia. Publikacja – przed 1926 r. Źródło – Wikipedia.
To zdjęcie jest w domenie publicznej, ponieważ zgodnie z art. 3 prawa autorskiego z 29 marca 1926 r. i art. 2 prawa autorskiego z 10 lipca 1952 r. fotografie polskich autorów (lub które ukazały się po raz pierwszy w Polsce lub równocześnie w Polsce i za granicą) opublikowane bez wyraźnego zastrzeżenia prawa autorskiego
(przed zmianą prawa 23 maja 1994 r.) nie podlegają ochronie. Należy domniemywać, że są własnością publiczną.]

WIERUSZ-KOWALSKI TADEUSZ [30 lub 31.12.1841 – 20.02.1904] – herbu WIERUSZOWA


Syn Mateusza i Józefy z Lipińskich Kowalskich.
Polski agronom. Profesor rolnictwa. Właściciel majątku Oblęcin w guberni lubelskiej.
Absolwent rolnictwa w Instytucie Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa w Marymoncie. Mąż Julii Kowalskiej. Pracownik Instytutu Politechnicznego i Rolniczo-Leśnego
w Puławach. Radca Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Warszawie. Członek Komitetu Towarzystwa Osad Rolnych. Wraz z księdzem Zygmuntem Chełmickim
18 lipca 1900 r. w Kielcach – w imieniu komitetu obchodu 25-lecia pracy pisarskiej Henryka Sienkiewicza – podpisał akt notarialny nabycia dla pisarza Oblęgorka. Redaktor „Kuriera Rolniczego”. Autor: „Uprawa szczegółowa roślin gospodarczych” (1885 r.). Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Bystramami datują się następująco: 01) czerwiec 1892 r. – Karlsbad; 02) 1897 r.; 03) 1915/1916 - Fryburg w Szwajcarii.

WIĘCKOWSKI [? – ?]


Biografia nieustalona. Pośredniczył w doręczaniu korespondencji pomiędzy Henrykiem Sienkiewiczem a Tadeuszem Cieńskim.

WIKTORIA [? – ?]


Biografia nieustalona. Niemka. Guwernantka Henryka Józefa i Jadwigi Sienkiewiczów. Henryk Sienkiewicz wspomina ją w liście z 07 grudnia 1897 r.:
(…) Górale i Dzinka wyszli doskonale, ja mam skośne oczy, Ty krzywisz się jak środa na piątek, Wyka (jamnik „Wykop”) na kolanach p. Wiktorii jest dobry. (…)

WINSON [? – ?]


Biografia nieustalona. Amerykanin towarzyszący wyprawie na polowanie na bawoły w październiku i listopadzie 1877 r. na stepach Wyoming w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. Pisarz przedstawił go w „Listach z podróży do Ameryki”:
(…) O’Leary i Winson, którzy zapuszczali się w step z drugiej strony, również nie widzieli nic nareszcie koło godziny dziesiątej
z rana ujrzeliśmy pasemko zarośli ciągnące się prostopadle do rzeki, a na poprzek naszej drogi. (…)

WINTERNITZ WILHELM [01.03.1834 – 22.02.1917]


Austriacki lekarz-hydropata, profesor uniwersytetu w Wiedniu, twórca hydroterapii naukowej. Właściciel i kierownik zakładu wodoleczniczego w Kaltenleutgeben
pod Wiedniem, miejsca długoletniej kuracji Henryka Sienkiewicza, który swoje leczenie rozpoczął 03 grudnia 1885 r. Następnie spotykali się: w kwietniu 1887 r.
w Abbacji, w październiku 1887 r., w lipcu 1890 r. - podczas kuracji w Kaltenleutgeben. W 1888 r. pisarz był u niego: 07 czerwca na wizycie lekarskiej.

de WIRSEN CARL David [09.12.1842 – 12.06.1912]


Biografia nieustalona.
Szwedzki poeta, krytyk literacki i sekretarz Akademii Szwedzkiej.
Henryk Sienkiewicz wspomina go w liście z 26 czerwca 1906 r. do Alfreda Jensena.











[Fotografia: autor - J. Wolf, Lipsk, Niemcy (fotografia), Carl David de Wirsen (autograf). Data powstania: 1877 r. Źródło – Wikipedia.] [Powyższe zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły. Prawo to stosuje się w Stanach Zjednoczonych, Australii, Unii Europejskiej i w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa w 70 lat po śmierci autora.]

WIŚNIEWSKA NATALIA [? – ?]


Biografia nieustalona. Guwernantka Jadwigi Sienkiewiczówny, przyszła żona Adama Doboszyńskiego (adwokata) i matka Adama Władysława Doboszyńskiego (polityka
i pisarza). Henryk Sienkiewicz wspominał Natalię Wiśniewską w listach: 01) z 01 października 1898 r. do Wandy Szetkiewicz; 02) z 18 października 1898 r. do Jadwigi Janczewskiej:
„(…) Panna Wiśn[iewska] jest od kilku dni. Ma miły głos, dobry układ, ale głowę i twarz tak dużą, że – hadko. Z Dzinką łatwo jakoś poszła znajomość. Lekcje rysunków już się zaczęły. (…)” -
03) z 23 listopada 1899 r. do Karola Potkańskiego:
„(…) Mieszkanie nasze bardzo piękne. Do portretów rodzinnych przybywa teraz Biskup Cieciszowski (Kasper Kazimierz Cieciszowski)
i Ksieni Cieciszowska
(Antonina Halina Cieciszowska), których przemalowywa panna Natalia. (…)”

WIŚNIOWSKI SYGURD [06.04.1841 – 23.04.1892]


Polski pisarz, reportażysta, tłumacz, nowelista, felietonista, podróżnik. W latach 1858 – 1859 podróżował do Turcji i Rumunii. Należał do oddziałów Garibaldiego, następnie studiował w Polskiej Szkole Wojskowej w Cuneo. W 1862 r. rozpoczął podróże do Polinezji, Australii i Nowej Zelandii. Pracował także jako marynarz
i poszukiwacz złota. Dwukrotnie przebył podróż dookoła świata, po czym wrócił do Polski. Jego felietony z podróży ukazywały się w „Gazecie Narodowej” we Lwowie. Zostały zebrane i wydane wspólnie pt. „Dziesięć lat w Australii” (1873 r.). Wyjechał do Stanów Zjednoczonych Ameryki (w charakterze reportera „Gazety Polskiej” ),
po czym ponownie powrócił do ojczyzny.
Publikacje Sygurda Wiśniowskiego: „Dziesięć lat w Australii” (1873 r.), „Obrazki z życia amerykańskiego” (1974/1876 r.), „Listy z Czarnych Gór” (1975 r.), „Dzieci królowej Oceanii” (1877), „Langenor” (1877 r.) „Biała czy czarna?” (1880 r.), „Niewidzialny” (1881 r.), „Ola” (1882 r.).
Jego twórczość wysoko cenił Henryk Sienkiewicz. Obaj spotkali się w latach 1878 - 1879 w Paryżu: 1) 1878 r. - na Międzynarodowym Kongresie Literackim.

WITKIEWICZ STANISŁAW [08.05.1851 – 05.09.1915] – herbu NIECZUJA


Ojciec Stanisława Ignacego Witkiewicza (Witkacego). Polski malarz, architekt, pisarz i teoretyk sztuki, popularyzator stylu zakopiańskiego. Studiował w Petersburgu (1869 – 1871) i Monachium (1872 - 1875). Po powrocie do kraju współpracował z „Wędrowcem” oraz zajmował się krytyką artystyczną. W 1890 r. osiadł w Zakopanem. Projektował tam architekturę i wnętrza zakopiańskich willi: „Koliba” Gnatowskich,
„Pod Jedlami” Pawlikowskich, „Pepita” (później „Łada”) Chrostowskiego, „Korwinówka”, „Zofiówka” i innych. Projektant kaplicy Najświętszego Serca Jezusowego w Jaszczurówce (obecnie dzielnica Zakopanego). Za swą działalność na rzecz miasta został mianowany honorowym obywatelem Zakopanego i tam też został pochowany. Autor książki „Na przełęczy” (1891 r.), nazywanej „Ewangelią Tatr”. Autor wielu obrazów impresjonistycznych, m. in.: „Czarny Staw – kurniawa”, „Wiatr halny”, „Zachód słońca na morzu”, „Mgła wiosenna”, „Pejzaż zimowy w Tatrach”, „Owce we mgle”.
15 listopada 1897 r. wraz z Henrykiem Sienkiewiczem i Michałem Radziwiłłem i Leopoldem Kronenbergiem (Komitet Budowy Pomnika Adama Mickiewicza) oraz rzeczoznawcą Leonardem Marconim przybyli do Carrary we Włoszech, aby ocenić model figury Mickiewicza dłuta Cypriana Godebskiego.

[Autor – Jacek Malczewski. Źródło – Wikipedia.] [Zdjęcia objęte licencją CC-BY-SA].

WITTYG EUGENIUSZ [? – ?]


Kolega szkolny Henryka Sienkiewicza z Gimnazjum IV. Pisarz wspomina go w liście z 1865 r. do Konrada Dobrskiego.

WODZICKA LUDWIKA - patrz ŻUROWSKA LUDWIKA


WODZICKA MARIA [14.05.1879 – ?]


Biografia nieustalona. Córka Antoniego i Ludwiki z Żurowskich Wodzickich.
Henryk Sienkiewicz poznał ją w czerwcu 1888 r. w Kaltenleutgeben.

WODZICKA TERESA - patrz POTOCKA TERESA


WODZICKI ANTONI [? – ?]


Biografia nieustalona. Mąż Ludwiki z Żurowskich. Ojciec Marii Wodzickiej.
Henryk Sienkiewicz poznał go w czerwcu 1888 r. w Kaltenleutgeben.

WODZIŃSKI ANTONI [30.09.1848 – 1928] * herbu JASTRZĘBIEC


Syn Edmunda Feliksa Ignacego i Joanny Konstancji Łucji z Wolickich Wodzińskich. Polski literat. Związany z Cercle Catholique i z Biblioteką Poznańską. Współpracownik „La Novuelle Revue” i „La Revue des Deux Mondes”.
Wychowany we Francji. W 1870 r. zdał bakalaureat i rozpoczął studia prawnicze w Paryżu. W 1884 r. powrócił do Polski i osiadł w majątku rodzinnym Służewo
na Kujawach. Korespondent zagraniczny warszawskiego „Słowa” (w którego redakcji w 1882 r. zetknął się z Henrykiem Sienkiewiczem) oraz poznańskiego „Dwutygodnika dla Kobiet”. Studia i felietony zamieszczał także w innych czasopismach polskich i zagranicznych.
Jest autorem powieści i nowel wydawanych w języku francuskim: „Aniela”, „La fiance de Gora”, „Le journal de Liliane” (1897 r.), „Les amours d’Abel”, „Contre Le sort”, „Les dettes de coeur”, „Vanqueurs et vaincus” i „Srebro père et fils”. Napisał kilka prac o Fryderyku Chopinie i Marii Wodzińskiej, między innymi: „Les trois romans
de Frédéric Chopin” (1886 r.). Tłumaczył również na język francuski utwory Henryka Sienkiewicza: „Bez dogmatu” (1895 r.), „Rodzinę Połanieckich” (1900 r.), „Ogniem
i mieczem” (1901 r.), „Potop” (1901 r.), „Pan Wołodyjowski” (1902 r.), „Krzyżacy” (1905 r.) i „Na polu chwały” (1907 r.). O Henryku Sienkiewiczu napisał kilka artykułów: „Le roman historique contemporain”, „Par le fer et par le feu”, „La Nouvelle Revue” i „Le Roman de Sienkiewicz „Sans le dogme” (15 czerwca 1891 r.), „Un roman chrétien „Quo vadis” par Henri Sienkiewicz” (01 lutego 1899 r.), „Revue des Deus Mondes”.

WOHL MELANIA [? – ?] - zwana MIRIAM


Żona Mikołaja Lewickiego i Ejawa (gruzińskiego bakteriologa). Śpiewaczka operowa (sopran) (1908 – 1928).
Absolwentka gimnazjum i szkoły śpiewu Marii Sobolewskiej w Warszawie. Debiutowała jako śpiewaczka estradowa. W 1908 r. śpiewała w Berlinie, później – w Londynie. W 1909 r. występowała na koncertach w Polsce. 05 maja 1910 r. debiutowała w Warszawskich Teatrach Rządowych w partii tytułowej w „Hrabinie” Stanisława Moniuszki. Została następnie zaangażowana do Teatru Wielkiego i śpiewała na tej scenie przez pięć kolejnych sezonów. Na scenie warszawskiej śpiewała partie sopra¬nowe: Tatiana („Eugeniusz Oniegin” Piotra Iljicza Czajkowskiego), Eunice („Quo vadis” Jean’a Nouguès’a), Mimi („Cyganeria” Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Marii Pucciniego), Nedda („Pajace” Ruggiero Leoncavallo), Ewa („Śpiewacy norymberscy” Wilhelma Richarda Wagnera), Elza („Lohengrin” Wilhelma Richarda Wagnera), Cho-cho-san („Madame Butterfly” Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Marii Pucciniego), Małgorzata („Faust” Charles’a François’a Gounod’a), Antonia („Opowieści Hoffmanna” Jacques’a Offenbacha), Cześnikowa („Straszny dwór” Stanisława Moniuszki), Jadwiga („Jadwiga” Karola Kazimierza Kurpińskiego).
W 1911 r. nagrała płyty dla „Syreny Record” – arie operowe i pieśni, m.in. w duetach z Ignacym Dygasem lub Sergiuszem Metaxianem. W 1915 r. wraz z mężem Mikołajem Lewickim została ewakuowana do Rosji. W następnych latach występowała w operze w Tyflisie. Aresztowana na podstawie niesłusznych oskarżeń, zmarła
w więzieniu w Tyflisie (obecnie - Tbilisi).
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Janiną Czaplińską datują się następująco: 01) listopad 1910 r. – Warszawa.

WOJCIECHOWSKI FRANCISZEK [? – ?]


Emigrant polityczny po powstaniu listopadowym 1830/1831. Mieszkał w majątku Sebastopol Rudolfa Korwina Piotrowskiego. Zdaniem Heleny Modrzejewskiej - prototyp Podbipięty. Henryk Sienkiewicz poznał go w 1876 r. w San Francisco.

WOJSZIŁŁO [? - ?]


Biografia nieustalona. Gospodyni w domu Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku. Pisarz wspomina ją w liście z 23 czerwca 1903 r. do Jadwigi Janczewskiej.

WOLF AUGUST Robert [10.01.1833 – 20.08.1910]


Polski księgarz, wydawca pracy i książek. Współzałożyciel, współwłaściciel i kierownik znanego warszawskiego przedsiębiorstwa wydawniczego GEBETHNER i WOLFF. Powstało w 1857 r. w Warszawie przy Krakowskim Przedmieściu (Pałac Potockich), a później również w Krakowie. Drugim współzałożycielem był Gustaw Adolf Gebethner. Zlikwidowane zostało w 1950 r. przez komunistów. Antykwariat działał do 1961 r.
Przedsiębiorstwo wydawało przede wszystkim klasykę literatury polskiej: utwory Władysława Stanisława Reymonta, Elizy Orzeszkowej, Marii Konopnickiej, Józefa Ignacego Kraszewskiego, Bolesława Prusa, Stefana Żeromskiego, Henryka Sienkiewicza, Zofii Nałkowskiej, Jarosława Iwaszkiewicza, Adama Mickiewicza czy Juliusza Słowackiego. Publikowała też czasopisma: „Kurier Warszawski”, „Tygodnik Ilustrowany” i „Kurier Codzienny”. W latach 1884 – 1922 przedsiębiorstwo otworzyło swoje oddziały w: Krakowie, Lublinie, Łodzi, Poznaniu, Zakopanem. W 1925 r. otworzyło filię w Paryżu: „LIBRAIRIE POLONAISE” – która istnieje do dziś. Przesyłano również książki do Stanów Zjednoczonych i Rosji. W 1929 r. Gebethner wykupił udziały Wolffa. W okresie II wojny światowej przedsiębiorstwo rozprowadzało nielegalne książki oraz prowadziła tajne kursy dla pracowników księgarń. W 1973 r. – po zakończenia postępowania upadłościowego – nastąpiła ostateczna likwidacja przedsiębiorstwa.

WOLFF JÓZEF August [14.03.1862 – 10.02.1918]


Syn Augusta Roberta Wolffa. Mąż Anny z Siekluckich. Ojciec: Haliny i Wandy.
Prawnik, księgarz, nakładca.
Absolwent: Gimnazjum w Warszawie, Wydział Prawa Uniwersytetu Warszawskiego, Wydziału Prawnego Uniwersytetu w Lipsku. W Lipsku kształcił się w zawodzie księgarskim i drukarskim. W Paryżu przechodził praktykę księgarską. W 1885 r. rozpoczął pracę w firmie rodzinnej „Gebethner i Wolff” jako redaktor naczelny „Tygodnika Ilustrowanego”. Po śmierci ojca i Jana Roberta Gebethnera w 1910 r. kierował Firmą Gebethner i Wolff. W latach 1885 – 1918 – redaktor „Tygodnika Ilustrowanego”.
W domu Józefa i Anny Wolffów w Warszawie przy ul. Zgoda 12 odbywały się niedzielne obiady, na które zapraszano gości, między innymi Henryka Sienkiewicza.

WOŁODKOWICZ BOLESŁAW [17.07.1860 – 08.03.1896]


Biografia nieustalona. Syn Władysława i Zofii Wołodkowiczów. Prawnik, kolekcjoner dzieł sztuki i przyrządów naukowych. Henryk Sienkiewicz widywał go pod koniec stycznia 1890 r. w Wiedniu w porze obiadów w hotelu u Krausowej. W lutym 1890 r. jedli wspólną kolację w restauracji w Krakowie.

WOŁODKOWICZ HELENA - patrz BORSZA-DRZEWIECKA HELENA


WOŁODKOWICZ KONSTANTY [08.05.1828 – 08.03.1909] – herbu RADWAN


Zamożny ziemianin zamieszkały w Odessie. Mąż Heleny z Borszów-Drzewieckich. Przybrany ojciec Marii Romanowskiej-Wołodkowiczówny, drugiej żony Henryka Sienkiewicza. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Konstantym Wołodkowiczem datują się następująco: 01) czerwiec 1892 r. – Karlsbad.

WOŁYNIEC BONIFACY [? – ?]


Ksiądz, który 18 sierpnia 1881 r. w kościele Zgromadzenia Panien Kanoniczek w Warszawie udzielił ślubu Henrykowi Sienkiewiczowi i Marii Emilii Kazimierze Szetkiewiczównie.

WOŁYŃSKI ARTUR [1844 – 1893]


Biografia nieustalona. Historyk, badacz głównie działalności naukowej Galileusza (właściwie: Galileo Galilei) i Mikołaja Kopernika. Twórca i dyrektor Muzeum Mikołaja Kopernika w Rzymie. Uczestnik wydanego 18 grudnia 1890 r. w Rzymie przez Henryka Hektora Siemiradzkiego obiadu na cześć Henryka Sienkiewicza.

WOOTHRUP ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Amerykanin. Akcjonariusz kopalń srebra w Virginia City w Nevadzie (1877 r.). Organizator wyprawy myśliwskiej na bawoły do Wyoming (USA)
w październiku i listopadzie 1877 r., w której uczestniczył Henryk Sienkiewicz. Przedstawił go w „Listach z podróży do Ameryki”:
„(…) Sympatyczniejsze wrażenie robił na mnie Woothrup, człowiek niemłody już, ale światowy, bogaty, mający tylko tę wadę,
że lubi opowiadać anegdoty, które pod wszystkimi szerokościami geograficznymi słyszałem opowiadane jako miejscowe
po tysiąc razy. (…)”

WORONIECKA FRANCISZKA – patrz KRASIŃSKA FRANCISZKA


WORONIECKA MARIA Babianna – patrz ŁUSZCZEWSKA MARIA Babianna


WORONIECKI LUCJAN Grzegorz Eustachy [1806 - 21.11.1875] - KSIĄŻĘ * herbu KORYBUT


Książę, pieczętujący się herbem Korybut, właściciel Bielic pod Skotnikami w pow. sochaczewskim. Mąż Marianny Babianny Łuszczewskiej z Łuszczewa.
Ojciec: Pawła i Michała - których guwernerem był Henryk Sienkiewicz.

WORONIECKI MICHAŁ Jan [1860 – 1928] – KSIĄŻĘ * herbu KORYBUT


Syn Lucjana i Marii Babianny z Łuszczewskich Woronieckich. Absolwent uczelni w Rydze. Członek Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych i jego prezes (od 1920 r.). Zelektryfikował tramwaje warszawskie (1908 r.) – odkupione uprzednio z Sewerynem Czetwertyńskim, Juliuszem Hermanem i Maciejem Radziwiłłem. Właściciel
i animator fabryki ołówków. Wiceprezes Kuratorium Obywatelskiego Rodzin Rezerwistów Miasta Stołecznego Warszawy, członek Wydziału IV Oświecenia w Komitecie Obywatelskim Miasta Stołecznego Warszawy oraz dyrektor Zarządu Klubu Myśliwskiego. 27 kwietnia 1898 r. poślubił Franciszkę Krasińską (1872 – 1951/2). Henryk Sienkiewicz był skuzynowany z Michałem Janem Woronieckim poprzez siostrę swego dziada po kądzieli, Adama Cieciszowskiego – Aleksandrę, zamężną za Janem Pawłem Łuszczewskim, dziadkiem Marii Babianny z Łuszczewskich Woronieckiej. Pisarz był preceptorem Michała Jana Woronieckiego. W latach 1868 – 1869 mieszkał w Bielicach i bywał w pałacu Lucjana Grzegorza Eustachego Woronieckiego w Warszawie przy Al. Ujazdowskich.

WORONIECKI PAWEŁ Adam Maria [1856 - 1922] - KSIĄŻĘ * herbu KORYBUT


Syn księcia Lucjana Korybuta-Wiśniowieckiego. Guwernerem Pawła był Henryk Sienkiewicz. Pisarz wspomina go w liście z 08 lutego 1914 r. do Jadwigi Janczewskiej.

WOYCIECHOWSKA HELENA [1847 – 13.12.1938] – herbu KORAB


Córka Wiktora i Augusty Barbary Christiani-Grabieńskiej. 12 czerwca 1877 r. wyszła za mąż za Józefa Brandta. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza
z Heleną z Woyciechowskich Brandt datują się następująco: 01) czerwiec 1892 r. – Karlsbad.

WOYCZYNSKA ? [? – ?]


Biografia nieustalona. W liście z 31 lipca 1896 r. do siostry Heleny Henryk Sienkiewicz pisał:
„(…) Zmienia się u nas nauczycielka. W połowie sierpnia przyjeżdża panna Woyczyńska (?) dla angielskiego. Bawiła dotąd w Anglii. (…)”

WOŹNIAKOWSKI ? [? – ?]


Biografia nieustalona. W czerwcu 1888 r. podczas kuracji w Kaltenleutgeben pisarz spożywał z nim posiłki przy wspólnym stole.

WROTNOWSKA GABRIELA – patrz BREZA GABRIELA


WROTNOWSKA MARIA - patrz TABĘCKA MARIA


WROTNOWSKI ANTONI [1823 – 06.04.1900] - herbu PRUS III


Adwokat warszawski, publicysta, właściciel ziemski (był właścicielem Łęk pod Oświęcimiem). Mąż Gabrieli z Brezów. Ojciec Lucjana Wrotnowskiego. Z końcem 1881 r. wspólnie m. in. z: Antonim Zaleskim, Mścisławem Godlewskim, ks. Zygmuntem Chełmickim, Edwardem Lubowskim – założył dziennik „Słowo”, którego redakcję powierzono Henrykowi Sienkiewiczowi. Jako były kierownik Banku Krajowego we Lwowie w dzienniku zamieszczał artykuły treści ekonomicznej. Dalsze udokumentowane spotkania Antoniego Wrotnowskiego z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 01) październik 1889 r. - Łęki; 02) listopad 1890 r. - Kraków.

WROTNOWSKI LUCJAN [1847 – 1902]
[określany przez H. S. jako: LUC]


Adwokat warszawski, wieloletni wiceprezes Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, jeden z wydawców „Słowa”. Kolekcjoner miniatur.
Syn Antoniego i Gabrieli z Brezów. Małżeństwo: Lucjan Wrotnowski i Maria z Tabęckich – utrzymywało z Henrykiem Sienkiewiczem bliską znajomość.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Lucjanem Wrotnowskim datują się następująco: 01) styczeń 1887 r. - Warszawa; 02) listopad 1888 r. - Warszawa; 03) luty 1889 r.- Warszawa; 04) marzec 1889 r. - Warszawa; 05) maj 1889 r. - Warszawa; 06) październik 1889 r. - Oświęcim i Łęki; 07) listopad 1889 r. - Warszawa; 08) czerwiec 1892 r. - Karlsbad.

WRÓBLEWSKI ? [? – ?]


Naczelnik stacji kolejowej w Warnie, którego Henryk Sienkiewicz poznał i wspominał w liście z 12 października 1886 r. do Jadwigi Janczewskiej.

WSZEBOR JÓZEF [1857 – 1905]


Pełna biografia nieustalona. Lekarz urolog. Do 1879 r. – ordynator Szpitala Dzieciątka Jezus. Następnie – lekarz naczelny Szpitala św. Rocha. Sekretarz Warszawskiego Towarzystwa Lekarskiego i redaktor „Pamiętnika Lekarskiego”. W liście z 07 sierpnia 1889 r. do Jadwigi Janczewskiej Henryk Sienkiewicz wymienia go jako Polaka mieszkającego w tym samym co on czasie w Ostendzie.

WYBICKA ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Żona Józefa Wybickiego (lekarza). Matka Marii. Henryk Sienkiewicz wspomina ją w liście z 08 sierpnia 1916 r. do Jadwigi Janczewskiej.

WYBICKA MARIA [? – ?]


Biografia nieustalona. Córka Józefa Wybickiego (lekarza) i jego żony. Henryk Sienkiewicz wspomina ją w liście z 08 sierpnia 1916 r. do Jadwigi Janczewskiej.

WYBICKI JÓZEF [? – ?]


Biografia nieustalona. Ojciec Marii. Lekarz i działacz na Pomorzu. Henryk Sienkiewicz wspomina go w liście z 18 sierpnia 1913 r. do Jadwigi Janczewskiej.

WYCZÓŁKOWSKI LEON Jan [11.04.1852 – 27.12.1936] – herbu ŚLEPOWRON


Syn Mateusza i Antoniny z Falińskich Wyczółkowskich.
Polski malarz, grafik i rysownik.

Absolwent: szkoły ludowej w Kamionce, gimnazjum: w Siedlcach i Warszawie – warszawskiej Klasy Rysunkowej u Antoniego Kamieńskiego i Rafała Hadziewicza (1869 – 1871), w latach 1872 – 1873 – u Wojciecha Gersona. Absolwent: Akademii Sztuk Pięknych w Monachium (pracownia Aleksandra Wagnera; 1875 – 1877), Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (pod kierunkiem Jana Matejki;
1877 – 1879). W 1880 r. we Lwowie poznał Adama Chmielowskiego. Od 1883 r. z przerwami przez 10 lat przebywał na Ukrainie.
W latach 1891 – 1893 – członek Komitetu Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. W latach 1895 – 1919 – wykładowca krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. W 1897 r. – członek-założyciel Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”. W latach 1909 – 1910 – rektor krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. W 1911 r. ciężko chory przeszedł na emeryturę. Wybuch I wojny światowej zastał go
w majątku Malinowszczyzna na Litwie. Powrócił do Warszawy. Od 1915 r. przebywał w Krakowie. W tym roku ożenił się z Franciszką
z Panków. W 1916 r. przez kilka miesięcy przebywał w 6. pułku piechoty pod Warszawą. W 1929 r. przeniósł się z Krakowa
do Poznania. W 1933 r. został mianowany profesorem honorowym Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, a w 1934 r. – profesorem grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Zmarł w Warszawie, a pochowany został na cmentarzu wiejskim we Wtelnie koło Bydgoszczy. 8 kwietnia 1937 r. żona Franciszka zgodnie z ostatnią wolą męża, przekazała miastu Bydgoszcz 425 prac, szkicowniki
oraz pamiątki osobiste i wyposażenie pracowni.

Ważniejsze prace Leona Wyczókowskiego: „Alina”; „Autoportret w chińskim kaftanie” (1911 r., olej na płótnie); autoportrety; „Białe róże” (1908 r., olej na płótnie); „Chłopi”; „Chrystus na krzyżu” (1915 r., olej na płótnie); cykl „Skarbiec Wawelski”; cykl „Wspomnienia z Legionowa”; „Druid skamieniały” (1892 r., olej na płótnie); „Dziewczyna i bazyliszek”; „Gdańsk” (1909 r.); „Głowa Chrystusa” (1882 – 1883, olej na tekturze); „Gra w krykieta” (1895 r., olej na płótnie); „Jan Długosz”; „Japonka” (1897 r., olej na płótnie); „Kopanie buraków”; „Krucyfiks wawelski” (1896 r., olej na płótnie); „Kurhan na Ukrainie” (1894 r., olej na płótnie); kwiaty; martwe natury; „Mnich nad Morskim Okiem” (1904 r., olej na płótnie); „Model malarza”; „Obraz Trembowli”; „Obrazek jakich wiele”; „Orka na Ukrainie” (1892 r., olej na płótnie); portret dzieci Dobrzyńskich; „Portret Feliksa Mangghi Jasieńskiego” (1911 r., olej na płótnie); „Portret Ireny Solskiej” (1899 r., pastel na kartonie); „Portret Konstantego Laszczki” (1902 r.); „Portret młodej kobiety w pracowni malarza” (1883 r., olej na płótnie), „Portret prof. Ludwika Rydygiera z asystentami” (1897 r.); portrety: Erazma Barcza; Jana Kasprowicza, Józefa Chełmońskiego; Karola Estreichera, Stanisława Witkiewicza – „Rybacy brodzący” (1891 r., olej na płótnie); „Rybak” (1891 r., olej
na płótnie); „Rycerz wśród kwiatów” (1907 r.); „Smok podwawelski”; „Stańczyk (Szopka)” (1898 r., olej na płótnie); „Stara Warszawa” (1916 r.); stare drzewa: dęby, sosny i świerki – „Studium starej kobiety w czepku”; „Studium Włoszki”; „Święty Kazimierz”; „Tatry” (1906 r.); „Teka huculska” (1910 r.); „Teka litewska” (1907 r.); „Teka ukraińska” (1912 r.); teki: „Gościeradz” (1923/1924), „Teka Jubileuszowa kościoła Panny Marii w Krakowie” (1926/1927) i „Wrażenia z Białowieży” (1922 r.) – „Ucieczka Maryny Mniszchówny”; „Ujrzałem raz… (1884 r., olej na płótnie); „Wawel” (1911 – 1912); „Welon” (1885 r., olej na płótnie); „Wesołe pacholęta” (1891 r., olej
na płótnie); widoki: Poznania, Borów Tucholskich (np.: „Cis z rezerwatu w Wierzchlesie”), polskiego wybrzeża Bałtyku – „Wiosna w Gościeradzu”
(1933 r.); „Woły”; „Zamordowanie Świętego Wojciecha”.

Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Leonem Wyczółkowskim datują się następująco: 01) lipiec – sierpień 1902 r. – Oblęgorek. Razem z Jadwigą Sienkiewiczówną malował panneau przedstawiające rozmaite kwiaty. Obrazów było osiem. Sześć namalował Leon Wyczółkowski, 1 – córka pisarza, a 1 – wspólnie.

[Autoportret Leona Wyczółkowskiego. Źródło – Wikipedia.]
[Plik jest wierną reprodukcją fotograficzną dwuwymiarowego utworu, znajdującego się w domenie publicznej z następującego powodu: Ten plik jest własnością publiczną w Stanach Zjednoczonych oraz w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa 75 lat po śmierci autora. Zgodnie z oficjalnym oświadczeniem Wikimedia Foundation wierne reprodukcje dwuwymiarowych utworów są w domenie publicznej. Zajmowanie przeciwnego stanowiska godzi w samą ideę domeny publicznej (więcej w:Commons:When to use the PD-Art tag). Niniejsza reprodukcja jest więc również własnością publiczną. Użytkowanie tego dzieła może być zabronione
lub ograniczone przez miejscowe prawo na obszarze jego jurysdykcji; patrz: Commons:Reuse of PD-Art photographs.]

WYGNANOWSKI WOJCIECH [? – ?]


04 stycznia 1904 r. w Opatówku – jako przedstawiciel delegacji Kalisza – witał przybywającą w ramach akcji na rzecz powodzian grupę prelegentów na czele
z Henrykiem Sienkiewiczem.

WYSOCKI ? [? – ?]


Wicekonsul austriacki w Warszawie. Późniejszy poseł przemyski na Sejm Galicyjski.
Henryk Sienkiewicz spotkał go 02 grudnia 1885 r. w Wiedniu u Stanisława Gabriela Kozłowskiego.

WYSPIAŃSKI STANISŁAW [15.01.1869 – 28.11.1907]


Syn Franciszka i Marii z Rogowskich.
Polski dramaturg, poeta, malarz, grafik, architekt, projektant mebli. Matka zmarła, kiedy Wyspiański miał 7 lat. Od 1880 r. wychowywał się on u bezdzietnego wujostwa Kazimierza i Joanny (Janiny) Stankiewiczów. Bywał u nich między innymi Jan Matejko.
Uczeń gimnazjum św. Anny w Krakowie. W okresie szkolnym podjął pierwsze znane dziś próby literackie (interpretacja dramatyczna obrazu Matejki „Batory pod Pskowem”, 1886 r.) oraz malarskie. Absolwent Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego (1887 – 1890
i 1896 – 1897) i student malarstwa w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie, której dyrektorem był w tym czasie Jan Matejko. W 1890 r. udał się w podróż zagraniczną po Europie - przez Włochy, Szwajcarię, Francję, Niemcy i Czechy. W latach 1891 – 1894 trzykrotnie przebywał
w Paryżu, gdzie uczył się w prywatnej Academie Colarrosi. Żył wówczas w trudnych warunkach materialnych, korzystając ze stypendium Szkoły Sztuk Pięknych. W tym czasie silne wrażenie wywarło na nim malarstwo Pierre'a Puvisa de Chavannes.
W tym czasie stale malował, jednocześnie jednak jego uwagę coraz bardziej przyciągał teatr. Uczęszczał na spektakle operowe, oglądał przedstawienia klasyków francuskich, interesował się tragedią antyczną i dramatami Szekspira. Powstały wówczas: „Królowa Polskiej Korony” i wstępne redakcje” „Legendy”, „Warszawianki”, „Daniela” i „Meleagera”. Utwory te kończył już w Krakowie, dokąd wrócił w sierpniu 1894 r.
Pod koniec lat 90. XIX w. zaprojektował i częściowo wykonał polichromię w restaurowanym kościele Franciszkanów oraz witraże: bł. Salomei i św. Franciszka oraz Boga Ojca zatytułowany „Stań się”. Za pejzaże z kopcem Kościuszki zdobył Nagrodę Polskiej Akademii Umiejętności. W połowie 1898 r. objął stanowisko kierownika artystycznego tygodnika „Życie”, którego redaktorem naczelnym był Stanisław Przybyszewski. Dopiero wydanie „Warszawianki” (1898 r.) zyskało mu szerszy rozgłos. W 1899 r. ukazały się dramaty: „Protesilas i Laodamia”, „Klątwa” i „Lelewel”, a w 1900 r. – „Legion”.
W listopadzie 1900 r. wziął udział w weselu swego przyjaciela Lucjana Rydla w Bronowicach. Na kanwie tego wydarzenia powstało słynne „Wesele” (1901 r.), które przyniosło mu sławę i uznanie. W 1903 r. wydał: „Wyzwolenie”, „Achilles. Sceny dramatyczne” i „Bolesław Śmiały”. W 1904 r. ukazały się: „Noc listopadowa” oraz „Akropolis”. W 1906 r. został profesorem krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Był jednym z założycieli Towarzystwa Artystów Polskich "Sztuka". W 1907 r. ukazały się: „Skałka”, „Powrót Odysa” oraz „Sędziowie”.
Dorobek artystyczny Wyspiańskiego jest bardzo bogaty w:
- malarstwo (rysunki, szkicowniki, obrazy olejne, pastele), portrety i autoportrety, rośliny, projekty witraży i malowideł, ilustracje; grafikę; projekty mebli i wnętrz; architektoniczny projekt zabudowy Wawelu;
- dramaty, wiersze i inne.
Namalował m. in.: „Helenka” (pastel, 1900 r.); „Śpiący Staś” (pastel, 1902); „Śpiący Mietek” (pastel, 1904 r.); „Macierzyństwo” (pastel, 1905 r.); „Żona artysty z synkiem Stasiem” (pastel, 1904 r.). W technice tej przedstawił m. in.: Kazimierza Lewandowskiego, Jacka Malczewskiego, Elizę Pareńską, Kryształowiczów, Ludwika Solskiego, Irenę Solską, Jana Stanisławskiego. Obrazował widoki: Krakowa (Planty, Wisłę, Rudawę) – chaty w Grębowie, widoki z okna pracowni na Kopiec Kościuszki. Wraz z Józefem Mehofferem zaprojektował 36 kwater witraży do kościoła mariackiego w Krakowie, w której brali udział od 1889 r. Samodzielnie zaprojektował także witraże do katedry wawelskiej ze św. Stanisławem, Kazimierzem Wielkim i Henrykiem Pobożnym, wystrój sali wystawowej Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych (1904 r.), dekorację klatki schodowej i sali w Domu Towarzystwa Lekarskiego oraz witraż „Apollo”. W 1905 r. razem z Władysławem Ekielskim zaprojektował przebudowę wzgórza wawelskiego (tzw. „Akropolis”).
Oprócz wymienionych wyżej Wyspiański napisał jeszcze dramaty: Zygmunt August (1907 r.), „Kwiaty nocą” (1906 r.).
16 października 1900 r. i 1901 r. Henryk Sienkiewicz przyznał mu stypendium im. Marii Sienkiewiczowej.

[Autoportret. Źródło – Wikipedia. [Zdjęcia objęte licencją CC-BY-SA].

[Ewentualne uzupełnienia i zmiany w treści nastąpią z chwilą ustalenia nowych szczegółów.]